Murdoch kan nog dieper zinken

Het afluisterschandaal in Engeland is verdwenenen van de voorpagina’s.

Maar de kring met verdachten breidt zich steeds verder uit.

Het lijkt even stil in het afluisterschandaal rond de opgeheven Britse tabloid News of the World. Maar dat is, zo verwacht iedereen, stilte voor de storm.

Vorige week kreeg Scotland Yard inzage in meer dan 11 miljoen e-mails van uitgeefconcern News International, de Britse divisie van het wereldwijde mediaconcern News Corp van Rupert Murdoch. Die mails worden nu door de politie onderzocht. Mogelijk wordt nu pas duidelijk hoe wijdverbreid het afluisteren was bij News of the World, wie er zijn afgeluisterd, welke managers wisten dat voicemails waren gehackt en wanneer zij de top van het bedrijf op de hoogte stelden.

De grootte van het e-mailarchief verbaast zelfs advocaten die zich al maanden met de zaak bezighouden. Eerder had News International immers gemeld dat het Indiase bedrijf dat de mailserver van het uitgeefconcern beheert, e-mails had „kwijtgemaakt”. Dat was „een vergissing” zegt de uitgever nu. Het archief zou begin deze maand zijn gevonden.

Inmiddels is ook duidelijk dat tientallen verslaggevers gebruikmaakten van privédetective Glenn Mulcaire, die in opdracht de voicemails van bekende Britten hackte. Op last van een rechter moest hij de namen van journalisten voor wie hij werkte overhandigen. De lijst wordt niet openbaar gemaakt om het politieonderzoek niet te belemmeren, maar is naar verluidt 68 pagina’s lang. Tot nu toe zijn zestien journalisten gearresteerd in verband met het afluisterschandaal.

Mogelijke andere slachtoffers blijven zich ondertussen melden. Vorige week diende de moeder van Big Brother-ster Jade Goody een aanklacht in tegen News of the World. De populaire Jade, die in 2009 aan baarmoederkanker stierf, zou vlak voor haar dood zijn afgeluisterd.

Als dat waar blijkt te zijn, stapelen de problemen voor uitgever News International zich verder op. Want dat betekent dat twee jaar nadat detective Mulcaire en royaltyverslaggever Goodman werden veroordeeld wegens het afluisteren van de voicemails van naaste medewerkers van prins William, de praktijk nog gewoon doorging.

Dat is vooral een probleem voor James Murdoch, zoon van mediamagnaat Rupert en verantwoordelijk voor diens Britse krantentak. Hij heeft verklaard dat alle illegale praktijken plaatsvonden vóór hij in 2008 orde op zaken kwam stellen bij News International. James moet binnenkort opnieuw verschijnen voor de Lagerhuiscommissie die onderzoek doet naar het afluisterschandaal. Verklaringen die hij eerder gaf, bijvoorbeeld over wie er wanneer van het afluisteren wist, worden door anderen tegengesproken.

Murdochs persvoorlichter blijkt in de zomer, toen het schandaal losbarstte, haar ontslag te hebben ingediend. Kennelijk was er binnen de top van moederconcern News Corp onenigheid over hoe er moest worden gereageerd toen The Guardian onthulde dat niet alleen de telefoons van bekende Britten waren afgeluisterd, maar ook die van onder andere het vermoorde dertienjarige meisje Milly Dowler. Het leidde tot grote woede onder de Britten. Murdoch bood Milly’s ouders vorige maand een schadevergoeding van twee miljoen pond aan. Ook doneert hij een miljoen pond aan liefdadigheid.

De Britse pers ligt ondertussen hevig onder vuur. Scotland Yard eiste twee weken geleden de aantekeningen op van de twee verslaggevers van The Guardian, die onthulden dat Milly’s telefoon was gehackt. De politie vond dat de publicatie het bewijs was van een misdrijf dat het resultaat was van ongeautoriseerd lekken van informatie. Pas na een storm van kritiek – zonder The Guardian was er immers nooit een onderzoek gekomen – trok Scotland Yard vorige week zijn verzoek in.

De roep om persregulering is hardnekkiger. En hoewel de meeste journalisten het eens zijn met een vorm van regulering, wordt gevreesd dat de maatregelen die nu met het schandaal nog vers in het geheugen worden voorgesteld door de politiek, veel te rigoureus zijn.

Zo opperde op het partijcongres van Labour schaduwminister van Cultuur en Media Ivan Lewis vorige week dat journalisten een vergunning zouden moeten hebben die kan worden ingetrokken. „Net bij andere beroepen zou de bedrijfstak erover moeten nadenken of diegenen die zich schuldig maken aan wangedrag geroyeerd kunnen worden.”

Het door de regering ingestelde onderzoek naar de relatie tussen pers en publiek zal zeker gaan over regulering van de media. Lord Leveson, die het onderzoek leidt, sprak al met mediarecht deskundigen over hoe regulering in andere landen werkt.

De officiële hoorzittingen zijn nog niet begonnen. Eerst moet er een uitspraak komen in de rechtszaak van de uitgever van de Daily Mail tegen de staat. Hij vindt, met andere uitgevers, dat Levesons commissie iemand met tabloidervaring of uit de regionale dagbladwereld moet bevatten.

Van het opheffen van News of the World heeft ondertussen geen enkele zondagskrant geprofiteerd. Bij The Times, The Sunday Times en The Sun, die ook worden uitgegeven door News International, worden binnenkort 110 man ontslagen. De kranten kregen er, ondanks dat de miljoenen lezers van News of the World hun krant zagen verdwijnen, niet meer lezers bij.

The Guardian heeft enkele prachtige infographics over het afluisterschandaal. Meer via www.guardian.co.uk/media/phone-hacking