Gespreksonderwerp nr. één: Griekenland

Na het missen van de begrotingsdoelen staat de redding van Griekenland weer centraal.

Een Grieks failliet betekent: meer bezuinigen.

Griekenland, Griekenland, Griekenland.

Ook deze week is het noodlijdende land aan de Middellandse Zee weer het middelpunt van de aandacht. Maar het stralende middelpunt? Geenszins.

Griekenland is er niet in geslaagd zijn begrotingstekort voldoende terug te dringen, werd zondag duidelijk. De ‘trojka’ – de Europese Centrale Bank (ECB), de Europese Commissie (EC) en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) – had geëist dat het Griekse tekort maximaal 7,6 procent zou bedragen. Zondag bleek dat op 8,5 procent te zijn uitgekomen – bijna 1 procentpunt hoger dan afgesproken dus. Uit de cijfers die het Griekse kabinet bekendmaakte, blijkt dat ook voor volgend jaar het tekort hoger uitkomt dan is toegestaan. Daarmee voldoet Griekenland niet aan de voorwaarden voor het steunfonds dat een faillissement moet voorkomen.

De ministers van Financiën van de zeventien eurolanden waren gisteren in Luxemburg bijeen om te praten over verdere steun aan de Grieken. Nu de Griekse minister van Financiën, Evangelos Venizelos, er niet in is geslaagd zijn beloften na te komen, is het zeer de vraag of Griekenland nog in aanmerking komt voor het volgende deel (van 8 miljard euro) van de oorspronkelijke noodlening van 110 miljard euro.

De beurzen reageerden onmiddellijk op het laatste nieuws uit Athene. Zo begon de AEX in Amsterdam de nieuwe week gisteren met verlies. Ook de beurzen in Tokio, Sydney en Hongkong hadden het zwaar.

Maar niet alleen op de beurzen staat een mogelijk Grieks failliet centraal. Ook de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer, woensdag en donderdag, zullen goeddeels in het teken staan van Griekenland. De Politieke Beschouwingen van anderhalve week geleden lieten hiervan alvast een voorproefje zien. In twee dagen debat werd er door Kamer en kabinet maar liefst 201 keer naar Griekenland verwezen.

Eind vorige week sprak de Tweede Kamer uren over de reddingsplannen voor Griekenland – en werden de mogelijkheden voor een ‘beheerst’ faillissement hardop uitgesproken.

Eén ding is zeker: bij een Grieks faillissement moet de Miljoenennota die minister van Financiën Jan Kees de Jager (CDA) deze week in de Kamer verdedigt, flink worden bijgesteld. En dus blijft de centrale vraag wat de Griekse crisis Nederland gaat kosten.

Verder zal ECB-president Jean-Claude Trichet donderdag voor de laatste keer de verzamelde pers toespreken na de bestuursvergadering van de Europese Centrale Bank.

De druk op de ECB om de rente te verlagen is de afgelopen weken toegenomen. Na de crisis heeft de ECB dit jaar twee keer de rente verhoogd, van 1 naar 1,5 procent. Nu een nieuwe recessie dreigt in de eurozone lijkt een renteverlaging een logische stap.

Maar vorige week bleek dat het niveau van inflatie in september onverwacht was gestegen tot 3 procent. Het mandaat van de ECB is om inflatie rond de 2 procent te houden.

Een renteverlaging deze maand is dan ook onwaarschijnlijk. Analisten verwachten dat het aan Trichets opvolger Mario Draghi zal zijn om in december de rente te verlagen.

Het is goed mogelijk dat de ECB besluit de Europese banksector te steunen door extra leningen aan te bieden. Vrijdag stalden banken in de eurozone bijna 200 miljard euro bij de ECB, het hoogste bedrag in ruim een jaar (zie inzet) Dat is een teken dat het onderlinge vertrouwen van banken afneemt: ze stallen hun overtollige geld liever voor een lager bedrag bij de ECB dan tegen een hoger rentebedrag bij branchegenoten.

Het bestuur van de Europese Centrale Bank vergadert deze keer niet op het hoofdkantoor in Frankfurt, maar op locatie in Berlijn.

Trichet zal zijn laatste rentebesluit dus presenteren vanuit de hoofdstad waar hij het afgelopen jaar zo fel mee heeft geruzied, onder meer over de vraag of banken wel of niet verplicht moesten bijdragen aan een nieuwe Griekse redding.