'Zo'n prijs...ik wilde iets échts zeggen'

Zijn emotionele en politieke toespraak bij de Gouden Kalveren leidde dit weekend tot een storm op internet. Nasrdin Dchar: „Dat mijn woorden zo aankomen – betekent dat niet dat velen er net zo over denken?”

Amsterdam, 13-04-2011. Nasrdin Dchar, acteur. Foto : Leo van Velzen NrcHb.

„Ik ben een Nederlander, ik ben heel trots met Marokkaans bloed, ik ben een moslim, en ik heb een fokking Gouden Kalf in m’n hand.”

Na de staande ovaties en het collectieve kippenvel op het Gala van de Nederlandse Film, veroorzaakten deze woorden van Gouden Kalf-winnaar Nasrdin Dchar op de slotavond van het Nederlands Film Festival dit weekend een ware mediastorm.

Het filmpje waarin Nasrdin Dchar (Steenbergen, 1978) de prijs voor Beste Mannelijke Hoofdrol krijgt uitgereikt voor zijn bijdrage aan de speelfilm Rabat, was een hit op YouTube die ook eindeloos werd doorgelinkt in andere sociale media.

Dchar ziet zijn prijs als bekroning voor de film, zegt hij. „Het is een droom die is uitgekomen”, en die hij „nooit zonder het hele team had kunnen verwezenlijken.”

In Rabat speelt Dchar een van drie vrienden die met een oude taxi van Amsterdam naar Marokko rijden en onderweg zichzelf leren kennen.

Buiten de traditionele kanalen om geproduceerd was ‘Rabat’ een outsider in het Nederlandse filmwereldje.

Dchar: „Niemand wilde deze film in eerste instantie maken. We hadden verschrikkelijk weinig geld. Het was bikkelen. Maar dat was het waard.”

En toen kwamen de nominaties…

„Die nominatie had ik absoluut niet verwacht. Ik was alleen thuis en zat – één brok zenuwen – naar mijn laptopje te staren. Toen ik eenmaal zag dat ik genomineerd was, heb ik geschreeuwd, gedanst en op de vloer gestampt. De buren zijn er vast wakker van geworden. Ik was helemaal euforisch.

„De speech bij de uitreiking was daarvan de ontlading. Toen ik me eenmaal realiseerde dat ik genomineerd was, wilde ik ook wel echt iets zeggen. Iets van wat in mijn hoofd speelt en in mijn hart zit. En dat werden drie punten die in mijn eigen leven heel belangrijk zijn: het verwezenlijken van je dromen, het overwinnen van je angsten en je werk doen met passie en liefde. Met terugwerkende kracht realiseer ik me dat Rabat daar ook over gaat. Maar het moment zelf is als in een roes voorbij gegaan.”

Wat dacht je toen je de prijsuitreiking terugzag op YouTube?

„Ik was zo trots op mijn ouders. Wat een mooie mensen zijn dat toch. Het is een enorme erkenning voor al het werk dat ik de afgelopen tien jaar heb verzet. Ik kom uit een klein dorp in Brabant, maar spelen wilde ik mijn hele leven al. Dat heb ik stapje voor stapje, helemaal van onderop in het theater bereikt. Als ik kijk naar collega-acteurs met een vergelijkbare achtergrond, dan komen hun ouders niet altijd kijken. Maar mijn familie heeft me altijd alle vrijheid gegeven om de dingen te doen die ik wilde, en me in liefde gesteund. Ik moest wel mijn studie bedrijfseconomie afmaken, maar dat was het dan ook.”

Door het koppelen van het overwinnen van je eigen angsten aan het overwinnen van een maatschappelijk klimaat van angst, werd de toespraak voor velen opgevat als een positief politiek statement.

„Ik had er niet bij stil gestaan dat een paar woorden zo’n ongelooflijke impact zouden hebben. Dat verwacht je niet van je eigen woorden. Het is heel onwerkelijk en dubbel. Natuurlijk heb ik nagedacht over wat ik wilde gaan zeggen. Er zijn in mijn hoofd veel proefballonnetjes opgegaan. En zo kwam ik ertoe om dat artikel waarin minister Verhagen (Economische Zaken, CDA) de angst voor buitenlanders begrijpelijk noemde, te linken aan mijn eigen angsten. Want je kunt je angsten overwinnen. En het feit dat die woorden, die gewoon recht uit mijn hart kwamen, bij zoveel mensen zijn aangekomen – betekent dat niet ook dat heel veel mensen er net zo over denken? Ik hoef niet hun fakkeldrager te worden. Maar laten we daar nou eens met z’n allen wat mee doen.”

Dat thema van het persoonlijke politiek maken en vice versa speelt ook in je theaterwerk een rol.

„Ik ben net klaar met Oumi, een monoloog die Maria Goos voor mij heeft geschreven over mijn moeder. Het is zowel een persoonlijk als universeel verhaal geworden over de verhouding van een jonge man met zijn in Marokko geboren moeder.

„Volgende week beginnen we met de reprise van Branden bij het Ro Theater in Rotterdam. Dat stuk van de Canadees-Libanese schrijver Wajdi Mouawad is ook bekend van de voor een Oscar genomineerde film Incendies. Ik speel Simon, de tweelingbroer die in de sporen van zijn zus op zoek moet naar de geschiedenis van zijn moeder. Het is een modern Oedipus-verhaal. Maar het gaat ook over oorlogstrauma’s en de zoektocht naar identiteit. Dat engagement komt voor mij heel natuurlijk. En daar is toch ook niks mis mee? Dat is waar kunst over gaat. Verhalen vertellen die je de dagelijkse realiteit doen vergeten, laten huilen, lachen, wakker schudden.”

Rabat komt deze week uit op dvd.

Media: pagina 33

Dit Kalf staat voor dromen. Dat het belangrijk is om te dromen. [...]

Dit Kalf staat ook voor het overwinnen van angsten. Ik heb angsten, en Nederland heeft die helaas ook. We worden geïnjecteerd met angst. [...] Minister Verhagen [vond het] heel begrijpelijk, die angst voor buitenlanders. Nou meneer Verhagen en met u Geert Wilders [...] Ik ben een Nederlander, trots met Marokkaans bloed, ik ben moslim en ik heb een fokking Gouden Kalf. Dus wees maar fokking bang!

Dit Kalf staat voor liefde. Liefde en passie. [kust Gouden Kalf] Want zonder liefde en passie was deze film niet gemaakt.