Tweede generatie Turken past zich aan

Jonge Europeanen van Turkse afkomst, de zogenoemde tweede generatie Turken in Europa, passen zich wat betreft relatievorming geleidelijk aan aan hun autochtone leeftijdgenoten. Ze stellen het aangaan van een vaste relatie en gezinsvorming uit, wonen vaker ongehuwd samen en trouwen ook buiten de eigen groep. Dat stelt sociaal-wetenschappelijk onderzoeker Doreen Huschek vast in het proefschrift waarop ze vandaag promoveerde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Niet alleen de ouders – de eerste generatie migranten – blijken invloed te hebben op de keuzen die hun kinderen maken wat betreft relatievorming. De invloed van vrienden en leeftijdgenoten buiten de eigen etnische groep blijkt aanzienlijk te zijn.

Voor haar onderzoek naar relatievorming en partnerkeuze van de tweede generatie Turken geboren in Europa maakte Huschek gebruik van The Integration of the Second Generation Survey (TIES 2007-2008), een grootschalig onderzoek onder kinderen van migranten uit Turkije, Marokko en voormalig Joegoslavië in 15 grote steden in Oostenrijk, België, Frankrijk, Duitsland, Nederland, Spanje, Zweden en Zwitserland. In elke stad is een autochtone vergelijkingsgroep geïnterviewd. In totaal bevat de survey de gegevens van 10.000 respondenten. Het onderzoek behandelt onderwerpen die verband houden met integratie: onderwijs, werk, religie, identiteit, sociale relaties, discriminatie, partnerkeuze en gezinsvorming.

Huschek vergeleek de relatievorming van de tweede Turkse generatie met die van autochtone jongvolwassenen. De partnerkeuze van de tweede generatie Turken is meer traditioneel en laat in alle in de studie betrokken landen vergelijkbare patronen zien. Nog steeds trouwt 70 tot 75 procent van de Turkse twee generatie meteen en degenen die ongehuwd samenwonen doen dit niet langer dan 3 tot 4 maanden. Dit percentage ligt hogere voor mannen dan voor vrouwen. Van de Turkse tweede generatie trouwt 63 procent met een partner uit Turkije. Een eerste generatie partner uit Turkije is de meest voorkomende keuze. In Duitsland kiezen de meeste Turkse jongeren voor een partner uit de tweede generatie of een autochtoon. Dat het in Duitsland gebruikelijker is te kiezen voor een partner uit de tweede generatie komt, zeg Huschek, omdat die groep daar veel groter is dan in andere landen en dus meer keus biedt.

Het is waarschijnlijker dat Turken van de tweede generatie relatievorming uitstellen en kiezen voor een autochtoon of een migrant van elders als partner wanneer hun ouders hoger zijn opgeleid, een betere kennis hebben van de taal in het land van vestiging of als moeder werkt.

De invloed die leeftijdgenoten, met name vrienden, van andere etnische groepen hebben op de timing van de eerste relatie, de herkomst van de partner en het type relatie (samenwonen of trouwen) is significant, schrijft Huschek, zeker gezien de nog sterke invloed van de ouders.