Parodie op een kampioenschap

Het NK snelwandelen over 50 kilometer in Tilburg was een aanfluiting.

Wel werd een wereldrecord verbroken – voor 80-plussers.

tilburg nk snelwandelen 50 km foto nrc rien zilvold

Zijn nekvel was gestippeld met vliegjes, zijn hoofd getekend met zweetlijnen en zijn aderen gezwollen van woede. Lag Frank van der Gulik na negen vergeefse pogingen eindelijk op titelkoers bij het NK snelwandelen over 50 kilometer, werd hij halverwege uit de wedstrijd gehaald. Jurylid Henri Hammecher had na twee waarschuwingen vanaf zijn fiets voor een derde keer een verboden gebogen knie geconstateerd. Tja, dan is de rode kaart onvermijdelijk.

Van der Gulik was nooit eerder gediskwalificeerd, ook al wist hij dat zijn techniek niet conform de voorschriften is. Maar Nederlandse snelwandelaars worden doorgaans niet zo secuur gecontroleerd. Tot gisteren. De verontwaardigde Van der Gulik voelde zich het slachtoffer van willekeur. „Als je zo streng jureert houd je geen deelnemer over”, foeterde hij. En rechtstreeks tot de in een verfomfaaid zwart jurypak gestoken Hammecher: „Wat willen jullie dan? Een kampioen die er zes uur over doet? Heb je dan wat? Ja, een gedevalueerd kampioenschap.”

Waarbij Van der Gulik voorbij ging aan de realiteit dat de Nederlandse kampioenschappen – er werd ook een titelstrijd over 10 kilometer bij de vrouwen gehouden – bij aanvang al een afgewaardeerde wedstrijd was. Aan de start verschenen vijf deelnemers. Eén minder en het NK had reglementair niet eens gehouden mogen worden. Het startveld was wat je eufemistisch een gemêleerd gezelschap noemt: één twintiger, één dertiger, drie vijftigers en één zestiger.

Het moet gezegd: Van der Gulik zou qua presentatie de rechtmatige kampioen zijn geweest. Waar zijn tegenstanders of grijs of dikbuikig waren dan wel conditioneel ernstig tekort schoten, oogde de 34-jarige Van der Gulik tenminste als een afgetrainde atleet. Hij had bij het verlaten van de wedstrijd niet voor niets veertien minuten voorsprong op de nummer twee Theo Koenis (59) en ruim een half uur op de nummer drie Ton van Andel (53).

Door het uitvallen van Koenis – „mijn benen waren ‘leeg’; ik merk dat ik over twee weken 60 jaar word” – en later ook de bebaarde, excentrieke Limburger Fred Röhner (61) bleven Van Andel en Dennis van Reeden (22) over. Tot hun verbazing, want conditioneel hield het niet over met die twee. Zij voelden zich verplicht door te lopen, want een kampioenschap zonder gefinishte atleten zou pas echt blamerend zijn geweest. Maar als de jury strikt zou hebben gehandeld, hadden ook zij gediskwalificeerd moeten worden, want met snelwandelen had hun laatste 20 kilometer weinig te maken. Puffend, steunend en amechtig hijgend bereikten zij net binnen de zes uur de eindstreep. Van Andel werd tot zijn verrassing Nederlands kampioen in 5.54,58 uur, op bijna vijf minuten gevolg door Van Reeden.

Een podium met twee snelwandelaars, een eindtijd van niks. Ter vergelijking, het nationaal record van Jan Cortenbach staat al 26 jaar op 4.15,29 – zo armoedig was het NK gisteren in Tilburg. Het was een parodie op een kampioenschap van een sport waar de hedendaagse jeugd zijn neus voor ophaalt. Lopen met gestrekte benen zonder het contact met de grond te verliezen is niet sexy. „Hoewel, als mooie vrouwen in strakke broekjes zouden snelwandelen wordt het echt leuk om naar te kijken”, zegt organisator Ad Leermakers lachend. Maar de werkelijkheid wilde dat in Tilburg meer lillend dan strak vlees heupwiegend voorbij kwam.

Leermakers, die zich als beoefenaar heeft toegelegd op afstanden boven de 100 kilometer, noemt snelwandelen minder belastend dan hardlopen. „Daar klapt bij elke stap drie keer het lichaamsgewicht op je voeten. Als snelwandelen slecht voor je gewrichten zou zijn, had ik al lang klachten moeten hebben. Maar ik ben 60 jaar, heb meer dan 100.000 kilometer gelopen en heb geen centje pijn. Heupwiegen slecht voor de gewrichten? Ben je gek, dat is souplesse. Als je de grond niet mag raken en één been gestrekt moet zijn, kan de kracht alleen vanuit je heupen komen. Voor mensen die moeite hebben met hardlopen is snelwandelen een alternatief.”

In de marge van het NK werden ook nog twee opmerkelijke records gevestigd. Achter Sandra Maas, de kampioene op de 10 km voor vouwen, brak Marleen Radder met 1.05,09 het Nederlands record voor zestigplussers.

Maar het kon gekker. De Belg Robert Schouckens (83) brak een wereldrecord. Hij was de eerste tachtigplusser die na 50 kilometer snelwandelen onder de zeven uur bleef. De nieuwe recordtijd is nu 6.56,37.