Kortkolom wetenschap

Koalamannetje klinkt veel groter dan hij is

Rotterdam. De paringsroep van mannelijke koala’s klinkt veel lager dan je zou verwachten op basis van hun lichaamsgrootte. Koala’s van 50 cm lang klinken alsof ze een luchtpijp van 50 cm hebben – zoals bijvoorbeeld een bison, die ongeveer net zo klinkt. Toch is de luchtpijp slechts zo’n 13 cm lang. Dat schreven Australische biologen vorige week in het biologische wetenschappelijke tijdschrift Journal of Experimental Biology. De onderzoekers ontdekten dat het strottenhoofd van koala’s extreem laag in de luchtpijp zit en dat een speciale spier dat strottenhoofd ook nog eens verder omlaag kan trekken. Maar dat verklaart de lage toon niet geheel. Wellicht laten de koala’s het geluid extra resoneren in hun keelzak of in hun vergrote neusholte. Hoe groter het mannetje, hoe lager zijn geloei, en hoe makkelijker hij daardoor een vrouwtje krijgt. (NRC)

Uitgeslapen twitteraars tweeten het vrolijkst

Rotterdam. Twitteraars hebben ’s ochtends een goed humeur, maar hun stemming neemt in de loop van de ochtend af, om ’s avonds weer te stijgen en rond middernacht te pieken. Dat beschreven sociologen van Cornell University vrijdag in Science. Ze telden woorden die positieve en negatieve gevoelens uitdrukken met een daarvoor ontwikkeld tekstanalyseprogramma, Linguistic Inquiry and Word Count geheten, in 509 miljoen 140-woordenboodschapjes, getwitterd door 2,4 miljoen mensen tussen februari 2008 en januari 2010. Volgens de onderzoekers weerspiegelt het humeur in de tweets de slaappatronen van de twitteraars: slaap maakt blij. Mensen met verschillende dag- en nachtritmes verschillen dan ook in het verloop van hun stemming gedurende de dag. En in het weekend is het getwitterde humeur beter dan door de week. In de Verenigde Arabische Emiraten, waar mensen van zondag tot en met donderdag werken, was het humeur op vrijdag en zaterdag het best. (NRC)

Bacterie produceert raketbrandstof

Rotterdam. Bij de omzetting van ammonium naar stikstofgas produceren anammox-bacteriën hydrazine, een licht ontvlambare stof die wordt gebruikt als raket- en straaljagerbrandstof. Dat schreven microbiologen uit Nijmegen en Bremen zondag in Nature. De anammox-bacterie (Kuenenia stuttgartiensis) speelt een belangrijke rol in de wereldwijde stikstofkringloop door stikstofgas te produceren zonder daarbij zuurstof te verbruiken. Op basis van genetisch onderzoek vermoedden de microbiologen al eerder dat de omzetting van ammonium naar stikstof verloopt via hydrazine, maar het was nog niet eerder experimenteel bevestigd. Het hydrazine wordt opgebouwd (en weer afgebroken) in een apart compartiment binnen de cel. De onderzoekers toonden aan dat de het hydrazine ontstaat uit stikstofmonoxide. Het complete reactiemechanisme van de stikstofproductie door anammox-bacteriën is daarmee opgehelderd. (NRC)