Geen wiet meer voor Fransen? 'Dat is racisme'

Maastrichtse coffeeshops laten sinds dit weekend alleen nog Nederlanders, Duitsers en Belgen toe. Geen Fransen. Zou de overlast nu afnemen?

Vertwijfeling bij drie Franse twintigers. De Maastrichtse coffeeshop Easy Going heeft hun net de toegang geweigerd. Wat nu? Ze zijn uit de buurt van Metz naar Limburg gekomen. Ze willen hoe dan ook wiet. Een van de drie belt op zijn mobiele telefoon. Even later sjokken ze in de richting van de Maaskade, waar twee coffeeshops in boten zijn gevestigd. Maar daar zullen ze ook niets krijgen. Misschien komen ze straks op straat aan hun trekken. Anders zullen ze naar een andere stad moeten: naar Sittard of Heerlen, of nog verder.

Sinds zaterdag laten de dertien Maastrichtse coffeeshops, die zijn aangesloten bij de Vereniging Officiële Coffeeshops Maastricht (VOCM) alleen nog Nederlandse, Belgische en Duitse klanten toe. Met deze maatregel willen ze de overlast van drugstoeristen beperken. Marc Josemans, eigenaar van Easy Going en voorzitter van VOCM, moet ondanks voorlichting de klanten – vooral Fransen – de toegang ontzeggen. De meesten reageren gelaten.

Twee mannen uit Sedan vormen uitzonderingen op de regel. „Dit is fascime!”, roept een van hen. Josemans knikt. „Maar het is legaal.” De Fransman beschuldigt de coffeeshop ook van „racisme”.

De weggestuurde Fransen zijn ,,goede en vaste klanten”, zegt de medewerker van Easy Going die achter de balie legitimatiebewijzen controleert. „Ik weet het”, verzucht Josemans. Hij spreekt van „opgelegde zelfbeperking”. „De landelijke en plaatselijke politiek eist beperking van de overlast.”

Maar de gemeente Maastricht ziet weinig in de VOCM-proef. De raad stemde vorige week definitief in met verplaatsing van coffeeshops naar de stadsrand en wacht af of de wietpas doorgaat. Minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) is van plan om vanaf januari de wietpas landelijk in te voeren. Vanaf dan moeten Nederlanders een lidmaatschapspasje hebben om een bepaalde coffeeshop binnen te mogen. Buitenlanders mogen geen lid worden.

Eén Maastrichtse coffeeshop is geen lid van de VOCM en doet niet mee aan de proef: Rastafarihouse Boni. „De baas is er niet”, zegt het personeel achter de bar. Zelf willen de medewerkers niet praten. Al laten ze doorschemeren dat van rijen Fransen nog geen sprake is.

De coffeeshops deden in juli een nulmeting van de klanten. Daaruit bleek dat bij de zaken in de binnenstad een derde van het klantenbestand uit het verre buitenland komt. Bij die in de buitenwijken gaat het om 8 à 9 procent. Een nulmeting van de leefbaarheid is niet gedaan. En juist wat dat betreft houdt Josemans zijn hart vast. In de buurt van de Maas signaleerde hij de afgelopen dagen al een verhoogde activiteit van drugsrunners. Josemans: „Dat is waar de politiek op aan stuurt: de eerlijke drugsboeren moeten het veld ruimen voor criminelen. En als die eenmaal in het zadel zitten, krijg je ze daar niet zomaar uit.”

De VOCM stopt met haar experiment als de overlast te groot wordt. Is de belangenvereniging daar misschien ook op uit? Josemans wil het niet bevestigen. De timing van de Maastrichtse proef aan de vooravond van landelijke besluitvorming over de invoering van de wietpas lijkt echter perfect. Als door de weigering van klanten in de Limburgse hoofdstad de illegaliteit bewijsbaar toeneemt, zal een deel van de politici dat zeker laten meewegen.