COA-directeur belazerde de minister van Asiel

Bij de Centrale Opvang Asielzoekers (COA) is algemeen directeur Nurten Albayrak geschorst. Al jaren prijkte zij boven aan de lijst van overheidsmanagers die boven de afgesproken salarisnorm van de premier verdienden. En met wie dus opnieuw afspraken moesten worden gemaakt over een lager bedrag.

Die salariskwestie werd actueel toen zij twee weken geleden in opspraak kwam door een tv-reportage van de NOS over haar bestuursstijl en de daaruit voortvloeiende ‘angstcultuur’ binnen het COA. Minister Leers (Immigratie en Asiel, CDA) vroeg de directeur om rekening en verantwoording – en werd kennelijk door haar belazerd. Althans de minister zei dat Albayrak antwoorden gaf die „haaks stonden” op eerdere informatie, en ook maar „half in orde” en „niet consistent” waren. „Zo kan ik niet werken”, zei hij op tv. Een Kamerdebat moest daarna worden uitgesteld, omdat hij niet over voldoende informatie beschikte. Op zichzelf al een blamage.

Hiermee is de ambtelijke loopbaan van Nurten Albayrak effectief beëindigd. Tegelijkertijd hebben de interne bezwaren tegen haar erdoor aan gewicht gewonnen. De NOS bracht aan het licht dat er een ongebruikelijk hoog verloop was van leidinggevenden met bezwaren tegen haar gedrag. De directeur zou niet openstaan voor kritiek, een wel heel groot ego hebben en niemand vertrouwen, op een klein groepje na. Verdeel en heers, zo werd zij intern samengevat. Zo’n twintig managers verlieten het COA, sommigen al na korte tijd. Medewerkers met minder kansen op de arbeidsmarkt bleven benauwd achter. Waarom ook de interne controle niet werkte is onduidelijk: vertrouwenspersonen zeggen geen klachten te kennen.

Inmiddels is een interim-manager aangesteld en een extern onderzoek aangekondigd. En terecht, want dit is een bedrijfsongeval dat nadere beschouwing verdient. Waarom verdient een directeur die vooral opvangcapaciteit moet sluiten omdat asielzoekers Nederland in toenemende mate mijden, ruim boven de twee ton? Waarom trad de raad van toezicht, onder leiding van senator en oud-minister Loek Hermans (VVD), hier niet op? Ook Hermans, partijgenoot van Nurten Albayrak, wordt overigens betaald.

Waarom liet de minister de kwestie aanslepen totdat hij onder mediadruk kwam? Het was niet sterk dat hij toen pas ontdekte dat zijn directeur niet betrouwbaar is. Doet zich hier het probleem voor dat zelfstandige bestuursorganen onvoldoende tot verantwoording in staat of bereid zijn? Leers’ uitroep ‘zo kan ik niet werken’ verdient het om breder te worden opgevat. De politieke en ambtelijke controle heeft niet gewerkt.

Ook Hermans en zijn collega’s hebben wat uit te leggen. Niet alleen aan de VVD, zoals zijn partij al heeft gevraagd, maar aan het hele parlement.