Advieseurs moeten worden geschreend

Al jaren schrijven lezers mij dat het aantal fouten in NRC Handelsblad verontrustend aan het stijgen is („Doe er iets aan!”) Om serieus te onderzoeken of dit echt waar is, zou je jaarlijks alle fouten moeten inventariseren – om na verloop van tijd te kijken of het er inderdaad significant meer worden. Dat is nog nooit gedaan en is natuurlijk ook een zeer tijdrovende klus.

Overzichtelijker is het om bepaalde, vaak curieuze fouten te onderzoeken. Zo dook onlangs in deze krant het woord geschreend op, in een bericht over Hells Angels. „Nieuwelingen”, zo werd een politierapport samengevat, „worden geschreend, en dienen als bewijs van loyaliteit foto’s van vrouw en kinderen af te staan.”

Het was de eerste maal in twintig jaar dat dit woord in NRC Handelsblad stond. Het is een curieus geval, omdat de foute schrijfwijze volledig ingaat tegen de uitspraak. We zeggen immers ge-skriend, niet ge-sgriend. Anderzijds komt de combinatie schr natuurlijk veel vaker in het Nederlands voor dan scr en tikken onze vingers soms wat ze gewend zijn.

Bij mijn weten is NRC Handelsblad de enige Nederlandse krant die geschreend de afgelopen decennia heeft afgedrukt – een dubieuze primeur. Op internet komt het wel ruim zeventig keer voor, met name op discussiepagina’s. De vroegste vindplaats dateert van 2006: „Worden Kamerleden dan zomaar toegelaten zonder goed geschreend te worden?” Vreemdste geval (uit Vlaanderen): „Hun billen waren open geschreend tot bloedens toe.” Hier lijkt iemand te denken dat geschreend iets met schrijnen te maken heeft.

Overigens komt geschreend veel vaker op Nederlandse dan op Belgische websites voor. Mocht iemand alsnog alle fouten per jaargang NRC Handelsblad willen gaan turven, dan zou het interessant zijn een vergelijking te maken met een Vlaamse krant. Hypothese: in Vlaamse kranten stijgt het percentage langzamer.

Nog een fout die lezers niet is ontgaan: de advieseur. Stond dit jaar tot twee keer toe in de kolommen: in januari en half september („Dat vindt althans de Raad van State, de belangrijkste advieseur van de overheid, over de Miljoenennota”). Voor zover ik kan nagaan is NRC Handelsblad de enige grote landelijke krant waarin deze fout af en toe opduikt. Je vindt de advieseur soms wel in kleinere, regionale kranten, zoals Almere Vandaag, het Agrarisch Dagblad en de Goudsche Courant – maar dan nog zeer sporadisch.

Een echte primeur voor deze krant was het overigens niet: ook in 1993 dook de advieseur tweemaal op, maar daarna bleef het dus achttien jaar stil.

Als je de frequentie van advieseur op internet bekijkt is het overigens een wonder dat dit woord nauwelijks in kranten voorkomt. Zoekt u een bouwkundig, financieel of juridisch advieseur? Op internet bieden ze zich bij bosjes aan, net als advieseuses op het gebied van beweging, mode en cosmetica. De schrijfwijze advieseur is beter te begrijpen dan geschreend. Een advieseur geeft immers advies, geen advis.

Iets heel anders: twee weken geleden schreef ik hier over een lijst met zoekoperatoren, opgesteld door Google. Zoekoperatoren zijn commando’s die je toevoegt aan een zoekopdracht op internet. Als je ze slim gebruikt stijgt de relevantie van je zoekresultaten met sprongen.

Verschillende lezers die deze lijst bekeken lieten weten dat ze de uitleg moeilijk en niet altijd even helder vonden. Bovendien is de Google-lijst niet compleet. Daarom heb ik geprobeerd een zo compleet mogelijke lijst samen te stellen, met zo duidelijk mogelijke uitleg en voorbeelden. Je kunt die zoekoperatoren goed gebruiken voor taalonderzoek, maar ook voor allerlei ander onderzoek. Voor meer informatie zie www.ewoudsanders.nl/zoeken.html (advis om mailtjes te voorkomen: mocht er per ongeluk een afbreekstreepje in dit webadres zijn terechtgekomen, zoals vorige keer bij de verwijzing naar de Google-lijst, haal dit dan weg, anders werkt het niet).