Doperwtjes in de wijn

Harold Hamersma proeft twee fantastische wijnen uit Zuid-Afrika.

Nieuwe Wereld. Het klinkt een beetje alsof de landen die dit stempel opgedrukt hebben gekregen gisteren pas met een cursus wijnmaken zijn begonnen. Maar het tegenovergesteld is waar. Want al noemen wij het rood, wit en rosé uit landen als Argentinië, Chili, Australië en Zuid-Afrika Nieuwe-Wereldwijnen, de wijnbouw in die landen is niet bepaald van gisteren. In Zuid-Afrika gaat bijvoorbeeld 1655 de boeken in als het jaar waarin de eerste wijngaarden werden aangelegd. En nota bene Holland sprak destijds een woordje mee. Scheepsarts Jan van Riebeeck zocht een middel om scheurbuik te bestrijden, meende dat te hebben gevonden door druivenstokken aan te planten en patiënten, en later ook liefhebbers, zijn hem daar nog dankbaar voor. Net als de huidige Australische wijnindustrie. Een aantal Engelse gedeporteerden dat in 1788 meegekomen was met de Eerste Vloot, wilde het verblijf in de vaderlandse strafkolonie niet alcoholvrij beleven en had wijnstokken meegenomen. Maar het klimaat bleek te heet en te vochtig voor de meegenomen Europese rassen. Aldus werden er vanaf ‘onze’ Kaap nieuwe ranken ingezeild. Zo kon toch in 1791 de eerste wijn van Australische bodem geoogst worden.

Rood, wit en rosé uit Zuid-Afrika zijn hier populair. Weliswaar geen nummer-éénpositie, maar zilver achter Frankrijk is toch ook mooi. Nu heeft deze tweede plek overigens wel lang op zich laten wachten. Tot 1992 stonden Zuid-Afrikaans rood, wit en rosé hier op de zwarte lijst. Reden: apartheid. Ik herinner mij nog dat een wijnwinkel op de Amsterdamse Overtoom die het toch verkocht diverse keren werd bezet door actiegroepen. En als deze geen tijd hadden, dan was er toch altijd wel een lid bereid om en passant even een steen door de etalageruit te gooien. Nu hadden ze wat mij betreft daar ook een fles Zuid-Afrikaanse wijn voor kunnen nemen, want de kwaliteit was destijds lang niet van het niveau van nu. Wit was veelal sloom en geoxideerd. Rood verraadde de grote voorliefde van de lokale wijnmakers voor portachtigen.

Het afscheid van de apartheid in 1992 luidde fase één van de kwaliteitsverbetering in. Er mocht weer officieel zaken gedaan worden. Buitenlandse investeerders en kennis dienden zich aan. Zuid-Afrikaanse wijnmakers gingen op buitenlandstage. Ook fase twee ging overigens met een afscheid gepaard. De KWV, de Koöperatieve Wijnbouwers Vereniging, werd opgedoekt en omgeturnd tot privéonderneming. Dit voormalige regeringsvehikel had jarenlang gedicteerd waar welke druiven verbouwd mochten worden en hoe wijnen voor de lokale markt dienden te smaken. En daarbij werd stelselmatig het geweldige wijnpotentieel van Zuid-Afrika ontkend. Want dat is er. En welbeschouwd komt dat ook de laatste jaren pas echt tot ontwikkeling. Vooral omdat de industrie zich niet meer volledig heeft toegelegd op de productie van budgetwijnen.

Met de oudste geologie van de wijnmakende wereld en een veelzijdiger terroir dan Frankrijk worden de Zuid-Afrikaanse wijngebieden zelfs wel de mooiste ter wereld genoemd. Ruimte en mogelijkheden te over dus om wijnen te maken met een eigen signatuur.

Bij een overzichtsproeverij van Zuid-Afrika pionier l’Exception-Lenselink proefde ik er onlangs twee die de verscheidenheid en kwaliteit van het land onderstrepen. „Doperwtjes groen, verse kleine tuinbonen, grapefruit, kruisbessen en zuren die de smaakpapillen plezierig gijzelen”, schreef ik bij de Buitenverwachting 2010 Sauvignon Blanc uit Constantia. En bij de Vergelegen 2008 Cabernet-Merlot uit Stellenbosch, gemaakt door wijnmaker André van Rensburg las ik terug: „Cassis, pruim, laurier, peperigheid, finesse en vooral ongekend fris.” Weliswaar wordt Van Rensburg wel The Beast on the Hill genoemd, maar goddank blijft de wildebeestengeur die zoveel rode Zuid-Afrikaanse wijnen vaak karakteriseert achterwege.

Buitenverwachting 2010 Sauvignon Blanc Adviesprijs 13,35 euro.Vergelegen 2008 Cabernet-Merlot Adviesprijs 15,75 euro. Voor verkoopadressen lexceptionlenselink.nl info@activin.nl; 079-3600788