De Lambada

Lambada Lambada Year: 1990 - usa Director: Joel Silberg Photo12

Alles gaat met stoom, alles gaat met stoom, behalve de kleine kindertjes, die groeien aan een boom. Dat zong mijn moeder toen ik klein was. Een protestsong van voor de Eerste Wereldoorlog. Toen hadden de mensen het ook al niet gemakkelijk, op hun manier. Iedere generatie wordt bezocht door een andere ellende. De modernisering is onstuitbaar, alles gaat sneller, alles wordt nog gemakkelijker, maar voor ieder mens komt een ogenblik waarop hij, toch weer met zijn tijd meegaand, definitief uit het Arcadië van zijn jeugd, de kracht van zijn leven, zijn middelbare leeftijd wordt verbannen. Hij laat niets merken, maar steeds vaker wordt hij bezocht door een tersluiks heimwee.

Op een terras aan zee zat ik te kijken naar de zonsondergang die zich hier op een voorbeeldige manier voltrekt. Je ziet het laatste stukje rood verdwijnen, de horizon kleurt rosé, er vertrekt een grote veerboot die snel in een kleiner wordend silhouet verandert en dan achter het gebergte verdwijnt. Ik neem nog een slok Griekse landwijn en een nootje. Niets te wensen over, bijna. Het enige wat ik mis, is een stukje mooie muziek, iets van Satie, een sentimenteel liedje van de Beatles, van Zarah Leander desnoods. Maar de eigenaar van dit café heeft zich in een paar andere genres gespecialiseerd. Muzak, af en toe een nummertje New Age en verder muziek waarbij vooral hard en snel op de trommel wordt geslagen. Op het eerste gehoor denk je dat de melodie ontbreekt, maar als je goed luistert, ontdek je dat het nummer uit een oud repertoire is gepikt.

Nu was het weer zo ver. De slagwerkers ramden er op los, en toen, door hun lawaai heen, hoorde ik iets wat me bekend voorkwam. De oren nog verder gespitst, en daar kreeg ik de schok der herkenning. De Lambada! Dat prachtige liedje had ik deze hele eeuw nog niet gehoord. Jammer dat uit krantenpapier nog geen muziek kan komen, want anders had ik u laten meegenieten.

Omdat ik door heimwee werd overvallen, heb ik het thuis meteen in Wikipedia opgezocht en daar kwam een stortvloed van informatie. Samengevat: de Lambada is van Braziliaanse oorsprong. In de uitvoering van een gezelschap dat Kaoma heet, heeft de melodie zich in 1989 binnen een paar maanden over de aarde verspreid. Ook de Arabische wereld kon geen weerstand bieden. Er zijn twee films gemaakt, en op YouTube kun je het nummer horen in een aantal uitvoeringen waaronder de oorspronkelijke. Romantisch, een beetje sentimenteel, meeslepend.

1989! Wat een jaar. De val van de Berlijnse Muur, het einde van de Koude Oorlog. Begin van de eeuwige vrede, onstuimige groei van de wereldwelvaart, hebben we toen even gedacht. En ja, de Roaring Nineties waren aangebroken, internet dat je toen nog met een hoofdletter schreef, verspreidde zich over de planeet. Daardoor zou ook de democratie zich onstuitbaar verbreiden. De hemel op aarde. En om de opening van dit paradijs nog eens extra kracht bij te zetten, hadden we De Lambada.

Er is nu al een hele generatie opgegroeid die waarschijnlijk nooit van de Lambada heeft gehoord. Moet ik die jongelui beklagen? Welnee. Iedere generatie heeft haar eigen muziek, romantiek, pleziertjes en ellende. Toen ik een jaar of tien was, raakten mijn vader en moeder in vervoering als ze Josephine Baker, Zarah Leander of Lilian Harvey hoorden zingen. Kann die Liebe Sünde sein? Adieu mein kleiner Gardeoffizier. Enzovoort. En mijn moeder speelde op de piano. Dat is Het meisje van de zangvereniging, dat allerliefst sopraantje met wie ik wandelde in het laantje, maar die niet meer aan me denkt nu ’k niet meer zing. Van Dirk Witte. Ook toen al een nummer uit de oude doos.

Hou op met die memoires! Goed. Maar toch wil ik nog een woordje van machteloos protest laten horen. Ik kom hier veel in cafés. Die hebben allemaal een geluidsinstallatie waar muziek uitkomt, meestal hard. Vrijwel al die muziek is min of meer hetzelfde. De slagwerkers doen hun best, ze hebben ruim de overhand, en dan, in een betrekkelijke verte, hoor je een saxofonist of een klarinettist wanhopig zijn melodietje blazen. Het doet denken aan een oude fabriek waar stoomhamers bezig zijn iets in zijn vorm te rammen. Ik heb weleens gedacht dat zulke muziek de begeleiding zou kunnen zijn van een documentaire over de industrie in de negentiende eeuw. En wij ouwe zuiplappen zitten maar de oren te spitsen, wanhopig proberend iets herkenbaars op te vangen.

En dan, eindelijk is het gelukt. De Lambada! Het perspectief naar een dierbaar vroeger gaat plotseling open. Ik begon er beter op te letten, en toen deed deze muziekarcheoloog nog een ontdekking. Gutenacht Freunde in een vertrommelde versie. Es ist Zeit für mich zu gehen. Ik stak nog een sigaret op en ging dit stukje schrijven.