Hella Haasse op 93-jarige leeftijd overleden

Hella Haasse. Foto NRC / Vincent Mentzel
Hella Haasse. Foto NRC / Vincent Mentzel Hella Haasse. Foto NRC / Vincent Mentzel

Schrijfster Hella Haasse is gisteren op 93-jarige leeftijd overleden. Dat maakte haar uitgeverij zojuist bekend. Haasse geldt als een van de grootste naoorlogse schrijvers van Nederland.

NRC-redacteur Arjen Fortuin vanmiddag in NRC Handelsblad over het overlijden van Haasse:

“Met Haasse sterft de laatste van de ‘grote vier’ van de naoorlogse Nederlandse literatuur. Bij de kritiek stond Haasse lang enigszins in de schaduw van de mannen Harry Mulisch, Gerard Reve en W.F. Hermans, maar de afgelopen jaren werd zij algemeen erkend als een van de allergrootsten. Ze werd geëerd met diverse publicaties en prijzen. De afgelopen jaren ging Haasses gezondheid achteruit.

Vorige maand gaf ze ‘een laatste interview’ aan De Groene Amsterdammer. Schrijven deed ze al jaren niet meer, zei ze. ‘Met enige moeite lukt mijn eigen naam nog, maar brieven schrijven gaat niet meer. En dicteren vind ik vreselijk. Ik schrijf in mijn hoofd. Ik bedenk verhalen, of ik ze nu op papier zet of niet.’

Als verhalenverteller en groot observator is Haasse, geboren op 2 februari 1918, de afgelopen zestig jaar één van de meest geliefde auteurs van Nederland geweest.”

Op haar uitdrukkelijke verzoek vindt de uitvaart van Hella S. Haasse in besloten familiekring plaats. Over enkele maanden zal er een voor het publiek toegankelijk programma georganiseerd worden waarin haar oeuvre centraal staat.

Er is gelegenheid het condoleanceregister te tekenen bij uitgeverij Querido in Amsterdam.

Hella Haasse (rechts) op tachtigjarige leeftijd samen met Hanna Stouten, van wie zij in de Stadsschouwburg in Amsterdam een liber amicorum in ontvangst nam in 1998. Foto NRC / Rien ZilvoldHella Haasse (rechts) op tachtigjarige leeftijd samen met Hanna Stouten, van wie zij in de Stadsschouwburg in Amsterdam een liber amicorum in ontvangst nam in 1998. Foto NRC / Rien Zilvold

Hélène Serafia Haasse werd op 2 februari 1918 geboren in Batavia, Jakarta. Tijdens de oorlog begon ze te schrijven. Oeroeg, haar prozadebuut, betekende meteen haar grote doorbraak. Haar indrukwekkende oeuvre bestaat daarnaast uit romans zoals Het woud der verwachting (1949), Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter (1978) en Heren van de thee (1992). Naast toneelstukken schreef zij ook essays en lezingen, die zijn uitgegeven in de verzamelbundels Uitzicht en Inkijk.

Haasse is een van Nederlands meest vertaalde auteurs. Als enige schreef zij driemaal het Boekenweekgeschenk, zo meldt haar uitgeverij Querido. Haar werk verschijnt in negentien landen in vertaling.

Kroonprins Willem Alexander en kroonprins Filip van België te midden van (l) de schrijvers Cees Nooteboom, Hella Haasse en rechts Monika van Paemel en Harry Mulisch tijdens een bezoek aan de Frankfurter Buchmesse in 1993. Foto NRC / Vincent MentzelKroonprins Willem Alexander en kroonprins Filip van België te midden van (l) de schrijvers Cees Nooteboom, Hella Haasse en rechts Monika van Paemel en Harry Mulisch tijdens een bezoek aan de Frankfurter Buchmesse in 1993. Foto NRC / Vincent Mentzel

Haase werd bekroond met vele prijzen

Haasse heeft vele prijzen op haar naam staan, waaronder de Constantijn Huygensprijs, de P.C. Hooftprijs, de Annie Romeinprijs, de Dirk Martensprijs en tweemaal de NS Publieksprijs. In 2004 ontving zij voor ‘de artistieke en menselijke waarde van haar veelzijdige oeuvre’ de prestigieuze Prijs der Nederlandse Letteren.

De schrijfster was erelid van de Belgische Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde in Gent en van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde in Leiden; zij had een eredoctoraat in de Letteren aan de Rijksuniversiteit Utrecht en aan de katholieke Universiteit Leuven.

In 1992 ontving Haasse van koningin Beatrix de Eremedaille in Goud voor Kunst en Wetenschap in de Huisorde van Oranje. Het Franse ministerie van Cultuur benoemde haar tot Commandeur de l’Ordre des Arts et des Lettres, en in 2000 tot Officier de la Légion d’honneur.

Eind 2006 werd gestart met de uitgave van haar romans in het Verzameld werk. Op 2 februari 2008, haar negentigste verjaardag, werd het digitale Hella Haasse Museum geopend, waarin haar leven en werk in tekst en beeld te zien is.