Politiek correcte tijd

Om anders-gelovigen tegemoet te komen wil de BBC niet meer spreken van ‘vóór’ en ‘ná Christus’.

Misschien is de Holoceen-jaartelling een beter idee?

Alles wankelt. De banken wankelen, de euro wankelt, de EU, België, de relativiteitstheorie, en de schone kunsten wankelen. Het heeft nog nooit zo veel geregend, de Chinezen lanceren hun Hemelpaleis, Israëli’s infiltreren in The Voice of Holland. En straks breekt ook nog het rampjaar 2012 aan; volgens de Maya-kalender het einde der tijden.

En wat doen die capitulanten van de BBC? Ze schrappen de begrippen ‘BC’ (Before Christ) en ‘AD’ (Anno Domini) uit de jaartelling. Voortaan leven we in de ‘CE’ (Common Era) of ‘BCE’ (Before Common Era). Dit om de heidense luisteraars niet voor het hoofd te stoten. Bisschoppen, christenen en rechtsdenkenden spraken er schande van: uitverkoop van christelijke waarden! In een verklaring liet de Britse staatsomroep maandag weten dat elke redacteur zelf mag weten welke jaartelling hij aanhoudt. Historische BBC-programma’s gebruiken al CE en BCE. Het nieuws bleek verder nogal opgeblazen door de mensen die er tegen zijn. Maar toch, de discussie is begonnen.

Met of zonder de toevoeging ‘common era’; onze jaartelling draait nu eenmaal om de geboorte van Jezus Christus. We rekenen vóór Christus (v. Chr.) en ná Christus (n. Chr.). Dat laatste kun je ook schrijven als Anno Domini (het jaar van onze Heer). Christus als beginpunt is bedacht door de Skytisch Romeinse monnik Dionysius Exiguus in het jaar 526, die het als een aanpassing zag van de Juliaanse kalender, om de datum van Pasen beter te berekenen. De telling werd rond het jaar 1000 ingevoerd door de Katholieke Kerk. Voor wie niet gelooft dat Jezus Christus de zoon van God is, moet dat ‘Anno Domini’ een doorn in het oog zijn. Vandaar de mogelijkheid van CE en BCE.

Is dat een teken dat het einde der christelijke tijd nakende is? Hebben we verloren? Gaan we binnenkort over op de Chinese of islamitische jaartelling? Verplicht ramadan of Chinees Nieuwjaar vieren?

Eigenlijk lijkt het meer om een taalkundig verhullende aanpassing. Het slimme hindoekind dat in Wembley naar Tante Beeb zit te luisteren, hoeft maar even door te vragen om te ontdekken dat de BBC hoe dan ook nog steeds telt vanaf de geboorte van de Gezalfde. Sterker nog: Common Era is eigenlijk een stuk aanmatigender dan Anno Domini. ‘Het jaar van onze Heer’ klinkt nog alsof we dat jaar slechts even mogen lenen van Hem. Terwijl Common Era betekent: het gewone, gebruikelijke, algemeen aanvaarde tijdperk.

En die oprukkende Chinezen en moslims? Afgezien van het Arabische schiereiland blijken die allang onze Gregoriaanse kalender te hebben overgenomen. Tegelijk met de westerse importproducten ‘republiek’, ‘revolutie’ en ‘communisme’ namen moslimlanden, Aziatische landen, Rusland en China in de twintigste eeuw onze jaartelling massaal over. De Gregoriaanse kalender blijkt de succesrijkste ter wereld te zijn. Vrijwel iedereen rekent voor en na Christus, al kennen ze de Messias slechts van horen zeggen. Alle andere tijdmetingen – het zijn er zo’n dertig – hebben nog slechts een aanvullende functie; folkloristisch en religieus.

Het gebruik van CE en BCE laat zien dat de christelijke jaartelling is losgekomen van dat ene specifieke geloof en dat het een wereldfunctie heeft gekregen. De van oudsher globalistisch ingestelde BBC heeft de vanzelfsprekendheid van deze westerse triomf slechts willen onderstrepen door de christelijke origine ervan weg te poetsen.

Het blijft wel onhandig. Nog afgezien van het feit dat bijvoorbeeld Christus waarschijnlijk zes jaar voor zichzelf is geboren. Of drie jaar erna. Dat ‘v. Chr’ wringt. Er is namelijk heel véél v. Chr. Toen Christus werd geboren was de beschaving al een tijdje in full swing. De Chinezen, Egyptenaren, Joden, Grieken en Romeinen waren allang begonnen. Idioot om hun wereldrijken als preludes van de komst van de Messias te zien. Bovendien is het lastig dat je het grootste deel van de geschiedenis in negatieve jaartallen moet weergeven. Het rekent bijvoorbeeld moeilijk. Dramaschrijver Aischylos leefde van 525 tot 456 v. Chr. Hoe oud werd die man? En in welke eeuw leefde hij?

Het zou handiger zijn om het begin van de jaartelling een stuk naar achteren te plaatsen. Het liefst bij het begin. Dat is namelijk wat we zo graag willen. In de oneindige zee die tijd eigenlijk is, voelen we ons zwalkende. Daarom willen we mijlpaaltjes slaan, vooral een beginpaal.

Welk begin? Het ontstaan van het heelal, zo’n 13, 7 miljard jaar geleden? Of anders dat van de zon en de aarde, pakwek 4,6 miljard jaar geleden? Dat zou terecht zijn, maar ook onhandig: slepen de hele tijd die negen nullen er achteraan. Het ontstaan van de homo sapiens, 195.000 jaar geleden? Zou kunnen. Geschiedenis gaat over mensen.

Een sympathiek initiatief is de Holoceense kalender van de Amerikaanse geoloog Cesare Emiliani (1922-1995): hij stelt voor dat we voortaan rekenen vanaf het begin van het Holoceen, twaalfduizend jaar geleden. In dat tijdperk, tussen twee ijstijden in, leven wij nu nog steeds. Bovendien, in het begin van het Holoceen stopte de mens met achter een buffel aan te rennen om zich te richten op het scheppen van beschavingen. Om een romantitel van Max Frisch aan te halen (die de titel weer leende uit een oud geschiedenisboek): De mens treedt op in het Holoceen.

Dat zou een mooi begin van onze jaartelling zijn. Bovendien is de Holoceenkalender makkelijk in te voeren: tot Jezus tel je tot 10.000. Daarna kun je de huidige jaartelling aanhouden, met een paar cijfers ervoor. Van het jaar 1000 tot nu hoef je er slechts een 1 voor te zetten.

We leven nu dus in jaar 12011 HE: Holoceen Era.