Lieve Facebook, ik wil niet alles public

Nieuwe functies roepen veel vraagtekens op bij gebruikers die naar hun ‘oude’ Facebook zoeken.

En weer zijn er vragen over de privacy van het surfgedrag.

In één woord: „suf”. Of in twee woorden: „Nee toch”. En in drie: „Ik haat dit.”

Uit de kritische reacties op Facebooks eigen blog blijkt dat niet alle 800 miljoen gebruikers tevreden zijn met de wijzigingen die het grootste sociale netwerk ter wereld de laatste weken in hoog tempo doorvoert.

Facebook oogt nieuw. Updates van vrienden verschijnen niet langer in chronologische volgorde maar als top stories (in de Nederlandse versie: topverslagen) waarvan de rangorde wordt bepaald door de automatische berekeningen van Facebook. Wie een overzicht van recente verhalen wil, moet naar beneden scrollen.

Ook nieuw is de ticker, een reeks korte updates van Facebook-vrienden die rechtstreeks op een prominente plek verschijnen. Deze ticker – de vergelijking met het live sociaal netwerk Twitter dringt zich op – komt ongevraagd in beeld en is alleen met aanpassingen weer te verwijderen.

Veel gebruikers stuit het tegen de borst dat ze zelf in actie moeten komen om Facebook aan te passen aan het oorspronkelijke uiterlijk. „Ik haat dit nieuwe formaat. En ik ben het beu dat jullie dingen veranderen en ons daarna de optie geven of we al dan niet veranderen”, aldus een Amerikaanse gebruiker op Facebooks eigen blog.

Maar ook onder Nederlandse gebruikers, waar de ticker nu wordt geïntroduceerd is hardop gezucht te horen. Een opvallende kettingbrief doet daarom sinds kort de ronde op Facebook: vrienden die elkaar verzoeken om berichten te negeren. „In verband met alle nieuwe privacyinstellingen wil ik jullie vragen het volgende te doen. (...) Haal het vinkje bij ‘reacties en vind-ik-leuks’ weg. Ik vind het fijner als mijn reacties op posts van vrienden niet ‘public’ wordt gemaakt.”

Facebook begon in 2004 als een vrij eenvoudig netwerk waarin je alles met al je vrienden deelt. Sindsdien – mede op verzoek van gebruikers en onder druk van privacyvoorvechters – verschenen meer mogelijkheden om zelf te bepalen hoe je je netwerk organiseert, je eigen profielpagina inricht en welke berichten je aan wie stuurt.

Zulke nuances vergen wel een inspanning van de gebruiker. Hoefde je je vroeger alleen druk te maken over de vraag wie je wel of niet toevoegde aan je netwerk, tegenwoordig vergt Facebook een analyse van je persoonlijk leven met interessante vragen als: met wie wil ik alles delen? Van wie wil ik zelf alles weten en van welke vrienden wil ik alleen weten of ze verhuisd zijn? Of overleden?

Facebook-oprichter Mark Zuckerberg is erbij gebaat dat gebruikers zich veilig en vertrouwd voelen in hun sociale netwerk en daardoor nog meer informatie met elkaar delen. Hoe meer activiteit op Facebook, hoe meer informatie dat oplevert voor advertenties op maat – het is de verwachting dat Facebook dit jaar voor meer dan vier miljard dollar van deze advertenties zal verkopen.

En de belangrijkste wijzigingen moeten nog komen. De nieuwe diensten die Zuckerberg afgelopen week aankondigde op de F8-conferentie in San Francisco, nodigen uit om nog meer met elkaar te delen. De koppeling met webdiensten als Spotify (muziek), Hulu (video) maar ook de joggingapplicatie van sportmerk Nike maakt het mogelijk in elkaars muziekcollectie te neuzen, samen naar tv te kijken of de renprestaties van je vrienden met je eigen prestaties te vergelijken.

Deze wijzigingen worden in de komende weken toegevoegd. Dat geldt ook voor het meest tastbare voorbeeld van Zuckerbergs visie op het web: de timeline. Timeline is een uitgebreide verzameling van Facebook-updates. De een ziet het als een slim alternatief voor fotoalbums en papieren dagboeken, de ander zal gruwen bij de gedachte dat Facebook zoveel van je bewaart. In ieder geval bewijst de timeline dat Zuckerbergs visie op het sociale web een radicale breuk is met de anonimiteit op het web die de eerste generatie internetters zo hoog in het vaandel had.

Maar Facebook moet zich wel aan de regels blijven houden. Deze week zong op het web rond dat het sociale netwerk ook het surfgedrag van gebruikers in de gaten houden, zelfs als ze al uitgelogd zijn. Een hacker ontdekte zogeheten third party cookies, bestandjes op zijn computer die ongevraagd informatie doorspelen naar Facebook. Facebook zegt dat deze cookies bedoeld zijn om gebruikers te beschermen.

Wie denkt dat de netwerksite nu wel even klaar is met aanpassingen komt bedrogen uit: het wachten is op de nieuwe mobiele Facebook-versie, wellicht tegelijk met de introductie van de nieuwe iPhone in oktober.