Gruwelijke steniging toch nog in de bioscoop te zien

scene uit de film The Stoning of Soraya M (2009) FOTO: Arti Film
scene uit de film The Stoning of Soraya M (2009) FOTO: Arti Film

The Stoning of Soraya M.

Regie: Cyrus Nowrasteh. In: 9 bioscopen.

Ha, lekker, een controversiële film. Over een belangrijk onderwerp nog wel. Jammer alleen dat het ook een slechte controversiële film is. Dat vat wel zo’n beetje de discussie samen over de inmiddels alweer drie jaar oude shockfilm van de Amerikaanse tv-maker Cyrus Nowrasteh, die vanavond (met debat) in Filmhuis Den Haag eindelijk zijn Nederlandse première beleeft en daarna rouleert in een aantal filmtheaters.

The Stoning of Soraya M. maakte destijds furore door z’n gruwelijke slotscène, waarin ruim een kwartier lang alle mogelijk filmtrucs worden ingezet om de steniging uit de titel zo gedetailleerd mogelijk in beeld te brengen. Stenigen is vreselijk, barbaars en primitief, laat daar geen twijfel over bestaan, maar waarom zou een filmmaker dat zo lang op zo’n horrormanier willen exploiteren? Neigt dat niet naar kitsch en wansmaak? Daarnaar gevraagd tijdens het Filmfestival Gent drie jaar geleden wist regisseur Nowrasteh daar geen bevredigend antwoord op te geven.

Het maakt zijn redenen om de in Iran verboden roman van Freidoune Zahebjam te willen verfilmen enigszins kwestieus. Echt raad weet hij dan ook niet met de huwelijksgeschiedenis van Soraya en Ali, die van zijn vrouw af wil omdat hij er een minnares op nahoudt. Scheiden gaat niet zomaar in Iran, een afkoopsom wil Ali niet betalen, dus zit er niets anders op dan zijn vrouw van overspel te beschuldigen met de beruchte steniging als gevolg. De aanklacht die de film wil doen is volkomen terecht, maar het acteren zo pathetisch en drammerig, de dramatisering zo zwart-wit en de personages zo eendimensionaal, dat je wel filmblind moet zijn om daar nog de kwaliteiten van in te zien.

Dana Linssen