Bondsdag stemt in met uitbreiding noodfonds - Merkel doorstaat test

De Duitse bondskanselier Angela Merkel vandaag voor aanvang van de stemming over uitbreiding van het Europese noodpakket.
De Duitse bondskanselier Angela Merkel vandaag voor aanvang van de stemming over uitbreiding van het Europese noodpakket. Foto Reuters / Tobias Schwarz

De Duitse Bondsdag heeft vandaag met verdere uitbreiding van het Europese noodfonds ingestemd. Het draaide echter vooral om de vraag of Merkel daarbij ook voldoende steun kreeg van partij- en coalitiegenoten. Dat is het geval.

Dat de verhoging van het noodfonds van 440 miljard euro, dat bedoeld is om noodlijdende EU-landen als Griekenland bij te staan, vandaag door de Bondsdag zou komen, stond vooraf buiten kijf omdat al bekend was dat de centrumlinkse oppositie het plan zou steunen. Uiteindelijk stemden 523 afgevaardigden voor en 85 tegen. Drie afgevaardigden onthielden zich van stemmen.

Stemming was ook politieke test voor Merkel

Binnen Merkels coalitie zou echter kritiek zijn op het toezeggen van steeds meer steun aan de noodlijdende Grieken terwijl onzeker is of dat geld ooit weer terugkomt. Cruciaal voor de machtsbasis van de bondskanselier was daarom of er een meerderheid binnen haar eigen coalitie voor de uitbreiding stemde. Dat bleek het geval: 315 van de coalitieleden stemde voor. Merkel had er 311 nodig.

De uitslag is een flinke opluchting voor Merkel, zegt correspondent Joost van der Vaart:

“Wat vandaag op het spel stond, was de machtsbasis van Angela Merkel. Het ging hier om een uiterst belangrijke principiële vraag: zijn we voor of slechts half voor Europa?”

En hij legt het belang van die meerderheid binnen de eigen coalitie uit:

“Merkel moet weten dat ze op de eigen troepen kan blindvaren. Zou dat niet het geval zijn geweest omdat te veel partij- en coalitiegenoten tegen haar plannen stemden, dan was ze aangetast in haar machtsbasis. Ben je die kwijt, dan is het slechts een kwestie van tijd. Deze stemming zou ze sowieso doorkomen dankzij de oppositie, maar bij de volgende reddingspoging of die daarna houdt het dan een keer op. Merkel zonder steun van de eigen gelederen is een keizer zonder kleren.”

Duitsland neemt al 120 miljard van de totale 440 miljard voor rekening. Daar komt nu nog 88 miljard bij.

Verhogen noodfonds werd in juli afgesproken

Merkel is een van de EU-regeringsleiders die in juli besloten het noodfonds, het EFSF, te verhogen om Griekenland overeind te houden. Het Duitse constitutionele hof bepaalde begin deze maand dat dergelijke hulp voortaan aan de Bondsdag moet worden voorgelegd.

Voorzitter van de Europese Commissie Barroso zei gisteren dat de EU-landen verder moeten integreren en niet te veel macht naar zich moeten toetrekken. Hij wees het plan voor een ‘economische regering’, een plan van Merkel en Sarkozy, resoluut van de hand.