Bij jeunesse dorée is crisis zoetjesaan begonnen

De zwalkgeneratie van twintigers heeft een staccatobestaan van zoeken naar ‘passie’ in ideaal werk en perfecte liefde. Dit lijkt verwender dan het is.

Heerlijk probleem om te hebben: er is zo veel en wat moet ik kiezen? Het discussiethema van deze week van een groep van zo’n 150 min of meer prominente twintigers gaat over zwalken tussen banen en liefdespartners. Je kunt niet zomaar iets ondernemen, maar je moet er „passie” voor hebben. Nog nooit zo vaak dat woord gehoord. Als dat gevoel van „passie” ontbreekt bij je baan of je partner, moet je meteen kappen en verder zoeken. Experimenteren hoort bij twintigers, die door langdurige opleidingen later volwassen worden. Tussen onbeperkt speelgoed opgegroeid en onderwezen in het idee dat het belangrijk is om te kiezen wat leuk is.

De jongeren zaten in een kring inde Amsterdamse Rode Hoed, die de reeks debatten ‘Twintig over twintig’ organiseert. De vaste gespreksleider is tv-presentator Arie Boomsma, kundig laverend tussen de jonge mannen en vrouwen in legging of spijkerbroek. Een speciaal uitgenodigde dertiger, Manuel Venderbos, was – typerend – televisiepresentator, het beroep dat tienduizenden mediastudenten, van mbo tot universiteit, als hun „passie” beschouwen, meestal onbereikbaar.

Wat moet je anders doen? Accountmanager? „Ik wou dat ik een beroep had als bakker of slager, zodat je anderen duidelijk kunt maken wat je doet”, merkte een jonge accountmanager op.

De onrust van dat speuren naar kansen. Hoe kun je nog een boek lezen tussen Twitter, Facebook en pingberichtjes door?

„Waarom zet je die iPhone dan niet even uit?”, vraagt Boomsma aan een vrouw die daarover klaagt.

„Ik kan gewoon psychisch niet zonder”, reageert ze.

Er waren ook bezwaren tegen het staccatobestaan. Een man pleitte voor het maken van „vlieguren” in je beroep. Dan word je deskundig. Je werkt ook niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen, een deel van de bevrediging.

Maar met die vlieguren bereik je niets, wierp een vrouw in hoofddoek met een keurig Goois accent tegen. Bij de zwalkgeneratie is de hoofddoek een lifestyle-attribuut, zoals de tatoeages op de armen van presentator Boomsma.

„Ik dacht ook dat ik vlieguren moest maken om mijn baan mijn passie te laten worden”, vervolgde de vrouw. „Mijn vorige baan heb ik vier jaar gedaan. Maar de passie kwam niet na al die vlieguren. Ik wil iets doen waar ik energie van krijg.”

En dat gold wat haar betreft ook voor haar „relatie”. „Ik vond hem eerst een sukkel, maar ik dacht: laat ik het toch proberen, vlieguren maken. Maar na drie jaar was hij nog dezelfde sukkel.”

De totale vrijheid in totale welvaart. Jongeren zijn juist schaars en gewild. Een deelnemer citeerde de statistiek dat er in 2050 25 miljoen vacatures zouden zijn in Europa. „Zolang het goed gaat met de euro”, klonk elders in de zaal. Daarmee drong de realiteit door. Elders in Europa en in de Verenigde Staten heerst hoge jeugdwerkloosheid.

Was dit de laatste jeunesse dorée? Vlinderen tussen banen is niet alleen een wens van jongeren, maar ook van werkgevers, die tijdelijke contracten bieden aan zzp’ers zonder dure sociale zekerheid, vooral in de media, waar veel van deze snelbespraakte aanwezigen werkten. Het staccatobestaan lijkt verwender dan het is: op de McStudie, waar je nog alle kanten mee op kunt, volgt vaak een McJob. En wat komt er later? Voortdurend je cv oppoetsen. En wie geeft je, als je je liefde vindt, nog een hypotheek voor een te duur huis? De crisis is zoetjesaan begonnen.