Wat zegt Ed Miliband?

De sfeer na afloop van de toespraak van de Britse Labour-leider Ed Miliband toonde precies het probleem van de partij. Stralend kwamen partijleden naar buiten.

Maar gevraagd naar wát de partijleider nu had gezegd dat zo inspirerend was, bleven de meesten een eenduidig antwoord schuldig.

Commentatoren worstelden om in de onhandig geformuleerde toespraak die ene boodschap te vinden die de leider van de oppositie aan de Britten had willen meegeven.

Na een jaar met Ed Miliband als leider en anderhalf jaar in oppositie, probeert Labour nog altijd zijn stem te vinden. De partij klimt weliswaar in de peilingen, maar vooral de traditionele achterban van de partij, de werkende klasse, blijkt Miliband niet te zien als toekomstig premier en Labour niet geloofwaardig te vinden als het om de economie gaat. Dat zou in een tijd van forse bezuinigingen, groeiende werkeloosheid en dalende inkomens wel zo moeten zijn.

Met spanning werd dan ook uitgezien naar Milibands toespraak. Wat zou hij de Britten bieden als alternatief? Miliband wilde vooral veel vertellen, heel veel.

In de eerste plaats had hij een serieuze boodschap over de economie. Zelfs een volgende Labour-regering zal moeilijke beslissingen moeten nemen en fiscaal streng moeten zijn, waarschuwde Miliband.

Eerder tijdens het congres had schaduwminister van Financiën Ed Balls al uitgelegd waar Labour voor stond: investeringen in transport en onderwijs, het handhaven van bonusbelastingen en het terugdraaien van de btw-verhoging.

Milliband stak daarna de hand in eigen boezem. Labour had veel verwezenlijkt in dertien regeringsjaren, maar niet de vereiste verandering van de economische mentaliteit.

Er is een „iets voor niets-cultuur” ontstaan in het Verenigd Koninkrijk, zei hij. Harde werkers moeten toezien hoe diegenen die profiteren „niet de juiste waarden” hebben. „U gelooft dat beloning moet volgen op werk. Maar men heeft u verteld dat we moeten tolereren dat de rijksten nemen wat ze kunnen.”

Hij bood de Britten „een nieuw contract” aan en beloofde dat met hem als premier alles in het teken zal staan van „de producenten die opleiden, investeren, uitvinden en verkopen”. Zij zullen belastingvoordelen krijgen.

Tegenover die producenten staan de „roofdieren” die alles doen voor „de snelle poen”. Zij zullen, net als graaiende bankiers of sjoemelende bijstandstrekkers, worden gestraft.

Het was duidelijke kritiek op zijn voorgangers. En voor wie dat niet doorhad, zei Miliband: „Ik ben Tony Blair niet. Ik ben ook Gordon Brown niet. Ik ben mijzelf.”

Er werd even gejuicht. Vergeten werd dat de Blair/Brown-combinatie, hoe impopulair ook, Labour wel dertien jaar lang aan de macht hield.

Titia Ketelaar