Terug naar nul met 'White Pig Time'

Enkele BBC-programma’s vervangen de term before Christ door before common era.

Dat is een merkwaardige oplossing, voor een probleem dat niet bestaat.

Als we het begin van het Politiek Correcte Tijdperk op 1980 stellen, dan moet het in het jaar 8 of 9 (PCT) geweest zijn dat mensen zonder partner besloten dat zij niet meer ‘alleenstaand’ wilden heten. In plaats daarvan stelden zij de term ‘alleengaand’ voor. Dat ‘gaan’ was bedoeld om het vrijwillige aspect van de partnerloze levensstijl te benadrukken: singles, zoals ze inmiddels heten, staan niet te wachten op een levensgezel, nee, zij gaan zelfbewust als eenling door het leven.

Betekenis is een afspraak: in de keukenla is die oude knoop een knoop, op het schaakbord is het de zoekgeraakte pion. ‘Allochtoon’ is zo’n knoop: geleend uit een ander domein, omdat het eigenlijke woord – immigrant – politiek verhinderd was.

Daar gaat het meestal om bij politiek correct taalgebruik: niet semantiek, maar symboliek. Datzelfde zie je nu bij de discussie over de aanduiding van onze jaartelling. Naar voorbeeld van Australië en van het prestigieuze Amerikaanse Smithsonian instituut voor musea en onderzoek hebben sommige BBC-programma’s de termen ‘BC’ (before Christ) en ‘AD’ (anno Domini, het jaar des Heren), vervangen door before en after common era (het gemeenschappelijke/algemene tijdperk).

Voor welk probleem is dit een oplossing? Dat de wereld wordt gedomineerd door een jaartelling, gebaseerd op slechts een van vele godsdiensten? De enige oplossing daarvoor is over te stappen op een nieuw systeem dat op een geen enkele manier ‘centristisch’ is. Geen gemakkelijke opgave.

Of is het probleem dat niet-christenen door deze jaartelling gedwongen worden de naam van Christus uit te spreken? Zoals er ook niet-christenen zijn die vrouwen geen hand willen geven? Moeten wij die tegemoet komen? Ik geloof dat ik liever duidelijk zie wie mijn cultuur minacht dan dat we die minachting met de mantel der liefde (lees ‘angst’) bedekken. Dan kun je ook wel accepteren dat moslimjochies Nederlandse vrouwen „hoer” noemen.

In de VS is het gebruik van de BCE/CE-aanduiding een tijdje in opmars geweest, maar inmiddels stuit het weer op verzet. Aanvankelijk kwam het pleidooi voor invoering uit joodse kring. Anno Domini is het jaar van de Heer en volgens joden is Jezus de Heer helemaal niet. Maar nu het agendapunt ook steun krijgt van andere niet-christelijke groepen (lees: moslims) neemt het verzet in conservatief-christelijk Amerika toe; schoolhoofden worden opgeroepen om BCE en CE in lesboeken terug te veranderen in BC en AD. Maar ook hier gaat de symboliek weer voor op de semantiek. Als je common opvat als ‘algemeen gangbaar’, bevestig je juist de dominantie van de christelijke jaartelling en vat je het op als ‘gemeenschappelijk’, dan relativeer je de waarde van andere kalenders.

Nee, de echte oplossing – als je al van een probleem wilt spreken – zou zijn om AD en BC te vervangen door WPT en BWPT: White Pig Time en Before White Pig Time.

Of, in het Nederlands: VH en NH: Voor de Hond en Na de Hond.

Jan Kuitenbrouwer is journalist en schrijver.