Raketschild niet langer fantasie

Nederland gaat in NAVO-verband bijdragen aan een Europees ‘raketschild’.

Om geopolitieke redenen, maar ook uit welbegrepen economisch eigenbelang.

Een raketschild dat in één keer duizend sovjetkernraketten kan tegenhouden. Daar droomde de Amerikaanse president Ronald Reagan in 1984 van. Maar door technologische beperkingen bleef het lang niet meer dan dat: een droom. Reagans ‘Star Wars’ kreeg weliswaar vele nakomelingen, maar de scepsis daarover bleef jarenlang groot.

Dat is nu veranderd. Zozeer zelfs dat ook Nederland nu wel brood ziet in raketschilden. Gisteren werd bekend dat het Nederlandse ministerie van Defensie een NAVO-raketschild boven Europa gaat ondersteunen met de aanschaf van vier radarsystemen voor vier fregatten van de Koninklijke Marine. Een waterscheiding: het kroost van Star Wars is – eindelijk – technisch volwassen geworden. En dat niet alleen: raketverdediging heeft tegenwoordig de geopolitieke wind in de zeilen.

Neem de Arabische Lente. De uitkomst van de revoluties in de Arabische wereld is ongewis. Wel duidelijk is dat landen als Syrië, Saoedi-Arabië en Egypte de afgelopen decennia druk hebben gewinkeld in de rakettenwinkels van Noord-Korea en China. Door de onrust in de regio is het aantal denkbare conflictscenario’s drastisch toegenomen. Raketverdediging lijkt opeens heel zinvol.

Temeer daar de NAVO-partners militair minder afhankelijk willen worden van de Verenigde Staten, die Europa altijd maar te hulp moeten komen wanneer het militair gezien écht ingewikkeld wordt. Kijk naar Libië. Als Gaddafi over iets betere Scuds had beschikt dan zijn troepen nu in een gebaar van onmacht op Misrata afvuurden, had Europa een groot probleem gehad. Zonder de Amerikaanse middelen hadden Groot-Brittannië en Frankrijk nooit hoog boven de Middellandse Zee Libische raketten op weg naar Rome, Marseille of Gibraltar kunnen onderscheppen.

Dat er nu waarschuwingsradars op schepen worden gestationeerd is niet meer dan logisch. Een schip kan zich in internationale wateren over de hele wereld bewegen. De plaatsing van een radar – of onderscheppingsraketten – is dus niet langer afhankelijk van de welgezindheid van gastlanden. De VS vertrouwen erop dat een Turkse radarinstallatie gaat helpen bij het oprichten van een apart Amerikaans raketschild, met onderdelen in Polen en Roemenië. Maar Turkije lijkt in toenemende mate aan geopolitieke wispelturigheid te lijden. Met een drijvende radarpost in de oostelijke helft van de Middellandse Zee is dat probleem opgelost.

Technologie voor raketschilden is niet langer een droom, zoals in de tijd van Reagan, of een geld verslindende hobby, zoals in de daarop volgende decennia. De technologie werkt. Tests met grote onderscheppingsraketten waren nooit erg succesvol, maar die met kleinere versies, zoals de SM-3 en de Patriot, zijn dat nu wel. Met de SM-3 zijn sinds 2002 27 tests gedaan en 22 daarvan waren succesvol. De tijden dat Patriots tandeloos hemelwaarts schoten zijn ook voorbij.

En dan is er nog het goed begrepen eigenbelang waarom Nederland het raketschild van harte steunt. De onderhavige radarsystemen zijn ontwikkeld door Thales Nederland, gevestigd in Hengelo. Nu de eigen zeestrijdkrachten launching customer zijn geworden van deze complexe en kostbare apparatuur, is het eenvoudiger buitenlandse afnemers te interesseren. En dat kan weer leiden tot grotere werkgelegenheid.