'Philips moet minder bureaucratisch'

Anton Philips is het grote voorbeeld van Philips-topman Frans van Houten. De zoon van de oprichter zette innovaties om in succesvolle producten. Dat moet nu ook weer.

Anton Philips hangt in zijn directiekamer. „Zijn aanwezigheid inspireert mij”, zegt Frans van Houten. Het herinnert mij iedere dag aan de lange trotse historie van ons bedrijf van innovatie en ondernemerschap. En ik wil die traditie voortzetten.”

Wat bestuursvoorzitter Frans van Houten met name in Anton Philips bewondert was zijn vermogen om innovaties om te zetten in succesvolle producten. Het Philips van nu, vindt Van Houten, brengt vernieuwingen te traag „en te bureaucratisch” op de markt. „Wij moeten het beste produkt sneller op de markt brengen”, zei Van Houten. „Een prachtige innovatie die te laat op de markt komt daar heb je niets aan. [...] We moeten meer risico’s nemen, sneller naar de markt met onze innovaties.”

In het Evoluon in Eindhoven presenteerde Philips gisteren een paar van de nieuwste uitvindingen en gaf de nieuwe bestuursvoorzitter een toelichting op het innovatiebeleid van Philips. Sinds april is Frans van Houten in de voetsporen getreden van Anton Philips (1874-1951). ‘Meneer Anton’ loodste het elektronicaconcern door de Eerste Wereldoorlog, de recessie van de jaren dertig en de Tweede Wereldoorlog, en bouwde het uit tot een multinational met 100.000 werknemers ten tijde van zijn overlijden. Op dit moment werken er 120.000 werknemers bij het concern.

De ondernemersgeest van meneer Anton moet, volgens Van Houten, weer tot bloei komen „Niet praten in termen van concepten, maar in termen van resultaat”, aldus de bestuursvoorzitter. „Er worden geweldige ideeën in dit bedrijf geboren, maar ze vinden hun weg naar de markt niet altijd.”

De locatie was bewust gekozen – niet Amsterdam waar het hoofdkantoor is gevestigd, maar het Evoluon in Eindhoven. In 1966 werd het Evoluon – een futuristische gebouw dat lijkt op een vliegende schotel – door Philips aan de stad aangeboden ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het concern. Het stond symbool voor de technologische vernieuwing.

In de ‘tempel van innovatie’ (dixit Van Houten) presenteerde Philips een dun kussen met ingebouwd licht om pijn te bestrijden, een foodcleaner die pesticiden en chemicaliën van groente en fruit verwijdert, een apparaat dat met behulp van lasertherapie de huid strakker maakt, en apparatuur om hart- en kankeroperaties beter uit te voeren.

Over een paar jaar moeten deze producten klaar zijn voor de verkoop. En om die verkoop succesvoller te maken moeten de stappen van idee, research, concept, productie en marketing sneller worden doorlopen.

Daarbij wordt de organisatie van de multinational opnieuw doorgelicht omdat er tussen de landen bizarre verschillen zijn. Als voorbeeld noemde Van Houten producten op het terrein van mondverzorging die in zes landen een groot succes zijn en in andere, vergelijkbare landen niet te koop zijn. „Dat is niet uit te leggen”, meent Van Houten.

Een miljardenverlies ten spijt maakte Van Houten deze zomer bekend dat de investeringen in innovatie met 200 miljoen euro worden verhoogd. Begin deze maand werd het bedrag aan kostenbesparingen met 300 miljoen verhoogd tot 800 miljoen euro, waarbij speur- en ontwikkelingswerk wordt ontzien. Het concern heeft een omzet van 25 miljard euro waarvan 7 procent wordt besteed aan research & development. Van Houten: „Innovatie blijft onze levensader.” En innovatie is het instrument om de crisis te bestrijden. „Straatverlichting met Led-technologie bespaart energie. Innovaties in de gezondheidszorg verlagen de kosten voor de gezondheidszorg. Innovatie is de weg naar bezuiniging.”

Van Houten omschrijft zichzelf als „ongeduldig”. Het was ook een van de eigenschappen van de entrepreneur Anton Philips. Zijn portret vond Van Houten in de kelder. „Het kunstwerk inspireert me om ondernemend te zijn”, zegt hij, waarbij hij vertelt dat Anton Philips in 1898 naar Rusland afreisde en 50.000 gloeilampen verkocht aan de stad St. Petersburg. Toen hij hierover een telegram stuurde naar Nederland dacht men dat hij het verkeerd verstaan had en dat de order 5.000 in plaats van 50.000 betrof. Daarop seinde hij terug dat het geen vergissing was het getal herhalende met de toevoeging fifty thousand, fünfzig Tausend, cinquante mille.