Invallen bij gasbedrijven wegens prijsopdrijving

De Europese Commissie heeft gisteren invallen gedaan bij diverse gasbedrijven, waaronder het Russische Gazprom en het Duitse RWE, op verdenking van concurrentievervalsing.

Volgens de commissie zijn er in tien landen in Midden- en Oost-Europa invallen gedaan. Het vermoeden bestaat dat burgers en bedrijven in deze landen excessief veel moeten betalen voor aardgas. De commissie zegt daarnaast dat er sprake is van „uitbuitend gedrag”. Het vermoeden bestaat dat ook concurrenten die in de bezochte landen op de gasmarkt willen, actief worden geweerd. De invallen zijn uitgevoerd in samenwerking met de nationale overheden.

Gazprom verklaarde dat kantoren in „diverse EU-landen” zijn bezocht door medewerkers van het directoraat-generaal Mededinging. Bekend is dat er bij het Russische bedrijf invallen zijn gedaan in een kantoor in Berlijn en in Tsjechië. Gazprom is in veel landen in Midden- en Oost-Europa de enige gasleverancier.

Bij het Duitse RWE, dat in Nederland eigenaar is van Essent, werden invallen gedaan in Essen en Praag. Verder heeft de commissie invallen gedaan bij het Duitse E.ON, het Oostenrijkse OMV en het Poolse PGNiG.

De invallen maken deel uit van een al jaren lopend onderzoek naar mogelijke concurrentievervalsing op de gas- en elektriciteitsmarkt.

Twee jaar geleden heeft toenmalig eurocommissaris voor Mededinging Neelie Kroes voor het eerst boetes opgelegd op de gasmarkt. De boete, bij elkaar 1,1 miljard euro, ging naar het Duitse energiebedrijf E.ON en het Franse GDF Suez wegens het onderling verdelen van de gasmarkt. Ook heeft RWE in 2009 onder druk van de commissie zijn gasnet in Duitsland moeten verkopen.

De Europese Commissie is eind jaren negentig begonnen de gas- en elektriciteitsmarkt te liberaliseren. Ze wil dat er op deze, van oudsher monopolistische, markten meer concurrentie komt waardoor de prijzen voor elektriciteit en gas worden gedrukt. Maar zittende spelers proberen hun machtige positie te houden.

In 2009 heeft de commissie nieuwe maatregelen aangekondigd, het zogeheten Derde Pakket, om de liberalisering verder af te dwingen. Producenten van stroom en gas moeten zich onder meer afsplitsen van leveranciers. En toezichthouders krijgen meer zeggenschap.

Maar in zijn laatste voortgangsrapportage van afgelopen juni, schrijft het directoraat-generaal Energie dat de implementatie van de nieuwe regels „teleurstellend” is.

Of de gisteren uitgevoerde invallen leiden tot boetes voor bijvoorbeeld Gazprom, staat nog niet vast.