Duits parlement beslist over lot euronoodfonds

Het Duitse parlement stemt morgen over uitbreiding van het noodfonds voor steun aan zwakke eurolanden. Voor kanselier Merkel en voor Europa staat veel op het spel.

Joost van der Vaart

Elf tegenstemmen in haar eigen partij, de CDU. Twee, mogelijk drie dwarsliggers bij haar liberale coalitiegenoot, de FDP. En een paar onthoudingen. Maakt samen zeventien of achttien. Dan zou ze het net redden. Dan zou Angela Merkel over een ‘kanseliersmeerderheid’ beschikken.

Morgen is het Uur U voor Merkel in de Bondsdag. Het Duitse parlement stemt over omstreden nieuwe wetgeving voor de uitbreiding van het euronoodfonds. In Merkels coalitie van CDU/CSU en FDP is niet iedere parlementariër voor. Bij een proefstemming gisteren in Merkels CDU waren elf tegenstemmen, twee onthoudingen en enkele afwezigen. In de FDP zullen naar verwachting drie afgevaardigden tegen het noodfonds en daarmee tegen de redding van Griekenland stemmen.

Merkel kan zich hooguit negentien tegenstemmen en onthoudingen veroorloven. Voor een meerderheid van haar eigen coalitie heeft ze 311 ja-stemmen van de in totaal 620 Bondsdagleden nodig. Samen met de oppositie van sociaal-democraten en Groenen heeft ze voldoende stemmen. Maar van de oppositie wil ze niet afhankelijk zijn. Het gaat om haar eigen verbond van CDU/CSU en FDP. Als ze daar stemmen tekort komt voor zo’n principiële en verreikende wet, verzwakt dat de positie van de Duitse regering in eigen land en in Europa. Voor Merkel kan dan de machtsvraag en uiteindelijk de val van haar kabinet opdoemen.

Maar zover is het nog niet. Het aantal rebellen in de coalitie is flink geslonken dankzij uitputtend missiewerk van de bondskanselier. Zij en haar minister van Financiën Wolfgang Schäuble waren de afgelopen dagen veel in de wandelgangen van de Bondsdag, op televisie en in de kranten. De boodschap luidde: Duitsland moet Griekenland en daarmee de euro redden. Daarvoor is het nodig dat het Duitse aandeel in het noodfonds wordt verhoogd van 123 naar 211 miljard euro.

Veel parlementariërs en kiezers beginnen duizelig te worden van de miljardenkredieten die Duitsland als grootste EU-lidstaat in de redding van Europese schuldenlanden moet stoppen. Volgens CDU-afgevaardigde Wolfgang Bosbach, een van de potentiële tegenstemmers morgen, „kopen we met de uitbreiding van het euronoodfonds een beetje tijd. Maar de echte problemen lossen we er niet mee op.”

De christen-democratische fractieleider Volker Kauder, een van Merkels vertrouwelingen, is daarentegen van mening dat vergroting van het fonds de crisis „kan indammen voor het geval een land zijn schulden niet terugbetaalt”.

Aan de vooravond van de cruciale stemming in de Bondsdag bracht de Griekse premier Papandreou gisteren een bezoek aan Berlijn. Hij werd hartelijk ontvangen door Merkel, maar in het geheim houdt haar regering volgens een aantal media rekening met een Grieks bankroet voor Kerstmis. Gistermiddag zou Merkel op een fractievergadering hebben gezegd dat ze insolvabiliteit van Griekenland wil vermijden. „Maar uitsluiten kan ik het niet.”

Papandreou maakte er in Berlijn een zelfbewuste show van. Voor een groep ondernemers herhaalde hij dat Griekenland zijn verplichtingen zal nakomen en weer groei en welvaart zal realiseren „na deze pijnlijke periode”. Kritiek op zijn land „is frustrerend voor de Grieken”. Het gaat hem niet om applaus, maar om „respect voor de feiten”. Wat Athene aan saneringen heeft laten zien, „is een historische prestatie”.