Weggaan of niet?

De afgelopen zaterdag aangekondigde terugkeer van Vladimir Poetin op de Russische tsarentroon heeft iets vreemds bewerkstelligd bij de Russen die ik ken of met wie ik op straat een praatje maak. Ze voelen zich beledigd.

De meesten wisten natuurlijk dat het stond te gebeuren en  Medvedev slechts de tijdelijke bewaker van Poetins belangen was. Maar toch zijn ze geschokt. Niet zozeer doordát het gebeurde, maar door de doorzichtige manier waaróp. Alsof velen toch ergens toch gehoopt hadden dat Medvedev en zijn jonge, liberale adviseurs  een tweede termijn hun vaderland mochten dienen en in ieder geval een wat liberalere atmosfeer konden opbouwen. Voor hen is de institutionalisering van Poetin als president het begin van de totale stagnatie. Niet voor niets lees je dezer dagen overal vergelijkingen met het 18-jarige bewind van Leonid Brezjnev, die in zijn nadagen de tsaar van de stagnatie was.

Medvedev gaf zaterdag met een pijnlijke en nerveuze blik het stokje aan Poetin terug, die  zelf terloops ook nog eens zei dat dit in 2008 al afgesproken was. Met die mededeling  verloor hij  zijn laatste restje presidentiële waardigheid. Ook bij  zijn eigen medewerkers die zich bekocht en verraden voelden, toen hun baas ineens vrijwillig afstand van zijn macht deed en daarmee indirect ook aankondigde dat zij na 4 maart hun zeer goed betaalde baan kwijt waren. Want van die afspraak met Poetin wisten ze niets.

Op veel Moskouse radiozenders werden de afgelopen dagen allerlei opinieonderzoeken gehouden over de vraag: wilt u weg uit Rusland of niet. Ik schrok van de hoeveelheid die het liefst vandaag dan morgen  het eerste vliegtuig naar Berlijn of Londen wilde nemen. Op Echo Moskvy wilde 73 procent van de reageerders het land uit. Terwijl er onder Poetin-III toch niet zoveel zal veranderen.

Opvallend was ook de reactie van een van Ruslands belangrijkste bankiers en oligarchen - een goede vriend van Poetin overigens - die ik dit weekend op een feestje sprak. Zijn kinderen hadden in Engeland gestudeerd en woonden daar ook. Werk als zakenman konden ze in Rusland niet vinden. ,,Ze willen  nooit meer terug”, zei hij. ,,Ikzelf ben hier alleen maar om te werken. Leven doe ik in het buitenland.”