Nieuws uit NRC: Nederland gaat bijdragen aan raketschild

Nederland gaat bijdragen aan de totstandkoming van het schild van de NAVO dat Europa moet beschermen tegen raketaanvallen vanuit, onder andere, Iran. Dat meldt NRC Handelsblad vanmiddag.

Het ministerie van Defensie maakte gisteren in een brief aan de Tweede Kamer bekend daartoe de radarsystemen van de vier luchtverdediging- en commandofregatten (LCF) te gaan verbeteren, zodat die vijandelijke raketten kunnen opmerken en volgen. Het bereik van deze gemoderniseerde Smart-L-radarsystemen is groot: op het ministerie van Defensie circuleren kaarten waarop een fregat in de Oostzee en één in de Middellandse Zee het hele Europese luchtruim kunnen afdekken. Met het moderniseren van de radarsystemen is tot 250 miljoen euro gemoeid.

Defensie gaf eerder aan te willen investeren in moderniseringen, ook al moet het ministerie structureel een miljard euro bezuinigen.

Nederland draagt als eerste Europese NAVO-land bij aan raketschild

De NAVO besloot in november vorig jaar de capaciteiten op het gebied van raketverdediging uit te breiden. De Europese NAVO-partners willen het Amerikaanse monopolie op dit terrein doorbreken en het Pentagon logistiek ontlasten. Het NAVO-project, het Active Layered Theatre Ballistic Missile Defence (ALTBMD), moet niet alleen Europees grondgebied beschermen, maar ook mondiaal uitgezonden troepen. Het Nederlandse voornemen is een eerste significante deelname van een Europees niet-Amerikaans NAVO-land aan de vorming van dit schild.

Eerder al heeft Defensie de nieuwe radar getest op een proefraket bij Hawaï. Een woordvoerder van Thales Nederland, producent van de radar, noemt de technologie inmiddels “bewezen”. De vernieuwde Smart-L doet niet alleen dienst als “luchtalarm”. De gegevens over het ballistische traject van de vijandelijke raket kunnen ook worden gebruikt om onderscheppingsraketten, zoals de Amerikaanse Standard Missile 3 (SM-3), naar het doel buiten de dampkring te geleiden.

Vernieuwde Smart-L verbetert trefzekerheid van raketten

Sommige NAVO-landen, zoals Nederland, beschikken al over Patriotraketten die andere raketten kunnen uitschakelen, maar die hebben een klein bereik. De gemoderniseerde Smart-L kan de trefzekerheid van de raketten verbeteren. Met raketverdediging op schepen wordt de NAVO minder afhankelijk van de bereidheid van landen delen van het schild op het grondgebied te plaatsen.

Andere grote NAVO-landen, zoals Groot-Brittannië en Frankrijk, beschikken (nog) niet over de middelen om raketten voor de middellange afstand op te sporen en uit te schakelen. In conflictscenario’s waarbij de VS alleen op de achtergrond aan militaire interventies willen deelnemen, zoals recentelijk rond Libië, staat de NAVO op dat front dus machteloos. Raketten, zoals modernere versies van de Scud, zijn in het Midden-Oosten wijdverspreid. Andere NAVO-landen hebben wel al commandocentra en andere infrastructuur toegezegd.

‘Nederlandse bijdrage deel van verdelen lasten raketverdediging’

Defensie meldt in de brief uitdrukkelijk dat op dit moment geen sprake is van de aanschaf van de onderscheppingsraket SM-3, waarmee nu alleen een aantal Amerikaanse en een paar Japanse marineschepen zijn uitgerust. De fregatten van Defensie hebben wel al lanceersilo’s waarin de SM-3 past. Volgens de Britse raketdeskundige Avnish Patel, van denktank Royal United Services Institute, zou een Nederlandse aanschaf van de raketten wel logisch zijn. “Het uitrusten van Nederlandse marineschepen met die onderscheppingsraket zou deel zijn van het verdelen van de lasten op het gebied van raketverdediging.”

De Amerikaanse drijvende raketschilden patrouilleren vooral in de Japanse Zee, om Noord-Koreaanse raketaanvallen te pareren. De Amerikaanse Atlantische vloot beschikt maar over een paar van dergelijke, met radarsystemen en de SM-3 uitgeruste boten, die vooral de taak hebben om Israël rugdekking te geven.

‘Vier Nederlandse fregatten uitgerust met apparatuur’

De technologie die is gemoeid met raketverdediging wordt nog altijd geassocieerd met het Star Wars-programma, een luchtkasteel van de Amerikaanse president Ronald Reagan. Maar die notie is volgens Avnish Patel onjuist: “De SM-3 wordt in de VS beschouwd als beproefde technologie. Er zijn sinds 2002 27 tests uitgevoerd waarvan er 22 uitmondden in geslaagde onderscheppingen.”

Nog vorige week meldde het Amerikaanse Raytheon, producent van de SM-3, dat het Nederland, Duitsland en Denemarken had voorgesteld om tien schepen met de SM-3 en de bijbehorende apparatuur uit te rusten: de vier Nederlandse fregatten, drie Duitse fregatten en drie Deense patrouillevaartuigen. Deze schepen beschikken zowel over de Smart-L als over verticale lanceersilo’s die ruimte bieden aan de SM-3. De NAVO heeft deze drie landen al gesuggereerd een ‘pool’ van deze SM-3’s aan te leggen, om de kosten te verdelen.

Het NAVO-project staat los van de Amerikaanse plannen om in Roemenië, Polen en Turkije met waarschuwingsradars en silo’s met land-SM-3’s een apart verdedigingslinie tegen Iraanse raketaanvallen te vestigen.