‘Ik heb honger, ik wil eten’

Niets fijner dan praten over een lievelingsboek. In de serie literaire liefdesverklaringen: kunstenaar Joep van Lieshout over Ademschommel van Herta Müller. ‘Ik ben een kunstenaar en bedenk snel zelf dingen. Daarom raak ik al gauw de draad kwijt zodra ik fictie lees. Dan moet ik als het ware mijn eigen beelden opzij zetten. Eigenlijk lees

Niets fijner dan praten over een lievelingsboek. In de serie literaire liefdesverklaringen: kunstenaar Joep van Lieshout over Ademschommel van Herta Müller.

‘Ik ben een kunstenaar en bedenk snel zelf dingen. Daarom raak ik al gauw de draad kwijt zodra ik fictie lees. Dan moet ik als het ware mijn eigen beelden opzij zetten. Eigenlijk lees ik om die reden alleen maar non-fictie of documentaire-achtige boeken. Ik vind het prettig als dingen zakelijk opgeschreven worden.

Een half jaar geleden kreeg ik de roman Ademschommel van Herta Müller cadeau. Die heb ik in één keer uitgelezen. Dit boek begreep ik helemaal. Het is heel visueel geschreven, ik kon het helemaal voor me zien. Belangrijk, want voor mij gaat communicatie in de eerste plaats via het oog en niet via het woord. Müllers taalgebruik zou je poëtisch kunnen noemen. Zo heeft ze het bijvoorbeeld nooit gewoon over kolen, maar schrijft ze: ‘De natsjalnik noemt de gaskool bijna fluisterend hasowee. Dat klinkt als een gewonde haas.’

In Oost-Europa woonden aan het begin van de vorige eeuw veel Duitsers. Zij leefden daar in afzondering geheel volgens de eigen Duitse cultuur. Müller woonde zo als Duitse in Roemenië. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond het land aan de kant van de Duitsers. Toen het land na de oorlog door de Sovjet-Unie werd bezet waren de Duitsers natuurlijk de ‘fouteriken’. Zij werden naar werkkampen gestuurd om de Sovjet-Unie weer op te bouwen.

Voor abonnees is de rest van het artikel hier beschikbaar.