Opinie

Emissierechten met een rietje

Vestergaard Frandsen's Carbon For Water campaign to distribute 1 million Lifestraw Family water filters in one month, April-May 2011, in western Kenya's Kakamega area.
Vestergaard Frandsen's Carbon For Water campaign to distribute 1 million Lifestraw Family water filters in one month, April-May 2011, in western Kenya's Kakamega area.

Doet het Zwitserse bedrijf Vestergaard Frandsen nou aan klimaatbeleid of aan ontwikkelingshulp? Bestrijdt het armoede, of wil het gewoon geld verdienen. Allemaal een beetje. Het bedrijf verkoopt LifeStraws, een soort uitvergrote rietjes waarmee ongezuiverd water veilig kan worden gedronken. Of eigenlijk verkoopt het de rietjes niet (voor veel Afrikanen zijn ze ook veel te duur), maar het deelt ze gratis uit. Sinds dit voorjaar zijn er bij een project in het westen van Kenia bijna 900.000 verspreid.

En toch doet Vestergaard Frandsen niet aan liefdadigheid. Hoe werkt dat? Veel Afrikanen hebben geen toegang tot veilig drinkwater. De enige manier om water te gebruiken zonder er ziek van te worden, is het lange tijd te koken. Dat gebeurt dan ook massaal en vaak op een houtvuurtje. De drinkwatervoorziening is daarmee een bron van houtkap en uitstoot van broeikasgassen.

Door het gebruik van de LifeStraw daalt dus de CO2-emissies fors en die ‘emissiewinst’, bedacht Vestergaard Frandsen, is verhandelbaar. Een emissiecertificaat (een reductie van een ton CO2) heeft nu een marktwaarde van zo’n 14 euro en alleen al in Kenia verwacht Vestergaard Frandsen daarmee zo’n 2 miljoen emissiecertificaten te verdienen.

Het project in Kenia heeft tot nu toe ongeveer 30 miljoen dollar gekost. Behalve het uitdelen van de rietjes, is er ook nazorg: en zijn reparatiecentra, waar het apparaat gecontroleerd kan worden of omgeruild. En alle families die een LifeStraw hebben gekregen worden op dit moment voor een tweede keer bezocht om te kijken of alles goed gaat.

Critici zijn er ook: te duur en te gebruiksonvriendelijk, zeggen sommigen. Geen mij maar zuiveringstabletten, zeggen anderen. Of juist kleine, eenvoudige waterzuiveringsinstallaties. Maar een deel van de kritiek lijkt ook ingegeven door Vestergaard Frandsens commerciële aanpak. ,,We hebben twee doelen”, zegt de directeur morgen in NRC Handelsblad, in een reactie op de kritiek. ,,Een ervan is winst maken.” De Kenianen die daardoor nu schoon drinkwater hebben, zal dat waarschijnlijk een zorg zijn.

 

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.