Nooit meer Gaddafi-les

Libische basisscholen zijn sinds deze week weer open.

Van de Groene Boekjes en ander lesmateriaal dat naar Gaddafi verwijst, is een groot kampvuur gemaakt.

De scholen beginnen weer in Tripoli. Een leerling laat de vlag van de pre-Gaddafi monarchie wapperen. Foto AFP A student waves the flag of Libya's former monarchy, which was adopted by anti-Kadhafi forces as their banner, at a classroom in Tripoli on September 18, 2011 as schools in the Libyan capital are replacing repeated oaths of allegiance to the autocratic Guide, Moamer Kadhafi, with lessons in democracy. AFP PHOTO/JOSEPH EID
De scholen beginnen weer in Tripoli. Een leerling laat de vlag van de pre-Gaddafi monarchie wapperen. Foto AFP A student waves the flag of Libya's former monarchy, which was adopted by anti-Kadhafi forces as their banner, at a classroom in Tripoli on September 18, 2011 as schools in the Libyan capital are replacing repeated oaths of allegiance to the autocratic Guide, Moamer Kadhafi, with lessons in democracy. AFP PHOTO/JOSEPH EID AFP

De Ashola-school in Tripoli heeft de deuren weer geopend en er zijn al een heleboel veranderingen doorgevoerd. Om te beginnen is de naam van de school veranderd van Ashola (‘vlam’) in Ayman Atoumi, naar een oud-student die werd gedood bij de eerste protestbetogingen in de Libische hoofdstad in februari. Atoumi’s moeder is vandaag speciaal hierheen gekomen.

Ook zijn alle Groene Boekjes en ander schoolmateriaal dat naar de afgezette Libische leider Moammar Gaddafi verwijst verdwenen. „Vorige week zijn alle leerkrachten samengekomen om de heropening van de school voor te bereiden. We hebben met de Groene Boekjes een kampvuur gemaakt”, zegt Ahlaam Saadi (35), de lerares Engels.

Ook de lerares die ‘Mushtama Jamariya’ gaf, was aanwezig bij de boekverbranding. Mushtama Jamariya (‘de revolutie van het volk’), dat waren de twee uur per week verplichte Gaddafi-les. „Het was mijn werk om de kinderen het Groene Boekje uit het hoofd te laten leren. Maar ik heb er zelf nooit in geloofd”, zegt Amal Ali Jabala (51). „Ik denk zelfs dat het Groene Boekje heeft bijgedragen tot de revolutie omdat de realiteit zo anders was dan de theorie.”

Nu helpt Jabala de kinderen het oude volkslied van het koninkrijk Libië, dat door de rebellen werd overgenomen, leren. „De kinderen kennen de woorden al uit het hoofd. Ze zingen het op weg naar school.”

Hypocriet, sneert de 21-jarige Mohammed al-Buashi. Hij herinnert zich Jabala als de vurigste aanhangster van Gaddafi op zijn oude school. „Als je één woord verkeerd zong van het volkslied van Gaddafi dan sleurde ze je aan de oren naar het plein om voor de hele school vernederd te worden.”

„Wij waren allemaal bang voor Amal”, zegt ook directeur Jamal Tabir (52). „Sinds het begin van de revolutie was ze heel agressief; we probeerden uit haar buurt te blijven.” Zoals Jabala zijn er nog drie leerkrachten op de school. Ze zijn allemaal komen opdagen voor de eerste schooldag zonder Gaddafi. Maar als het van Tabir afhangt, zal dat niet lang meer duren. „Die vrouwen mogen hier geen les meer geven.”

Maar dat is voor later. Overal wachten directeuren en leerkrachten op richtlijnen van hogerhand. De kinderen van de Ayman Atoumi-school hebben te horen gekregen dat ze wellicht tot januari speeltijd krijgen. Deze week zijn alleen de lagere scholen opengegaan, maar volgende week beginnen ook de middelbare scholen weer. Dan wordt de behoefte aan een nieuw leerplan veel dringender. Directeur Tabir heeft alleen gehoord dat de minister van Onderwijs voor het nieuwe leerplan inspiratie heeft gezocht bij het onderwijssysteem van Singapore.

In de tussentijd is er revolutieles. Drie vrouwelijke leerkrachten hebben plaatsgenomen achter een podium dat gedecoreerd is met de driekleurige vlag van het nieuwe Libië. Veel kinderen hebben revolutionaire prullaria meegebracht: de jongens dragen zweetbandjes, de meisjes armbandjes of haarlintjes.

Een van de leraressen achter het podium richt zich tot de aanhangers van Gaddafi: „Jullie kunnen je beter koest houden want jullie zijn nu de tahleb.” Tahleb betekent schimmels; daarmee worden Gaddafi’s aanhangers nu aangeduid. Een andere lerares komt tussenbeide: „Ja, maar het verschil is dat wie het niet met ons eens is gewoon kan weggaan. Vroeger kreeg je dan problemen.”

Amal Ali Jabala, de Gaddafi-lerares, zwijgt. Met een glimlach deelt ze revolutionaire pamfletten uit aan de moeders. „Gaddafi’s media hebben ons voorgelogen”, zegt ze. „We dachten dat de rebellen ons gingen beroven en verkrachten. Nu zien we dat dat niet waar was.”