Lees hier ons liveblog over de Algemene Politieke Beschouwingen terug

Screenshot NOS

De eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen, het belangrijkste politieke debat van het jaar, zit erop. De Kamerfracties van coalitie en oppositie debatteerden vandaag vooral met elkaar over het kabinetsbeleid. nrc.nl deed van minuut tot minuut verslag van het debat en gaf snelle duiding.

Lees hieronder alle updates terug:

20.32 uur: Met de termijn van Thieme zijn de Algemene Politieke Beschouwingen voor vandaag tot een eind gekomen. Premier Rutte en zijn ambtenaren gaan zich nu voorbereiden op de reactie die de regering op alle vragen en opmerkingen van de Kamer gaat geven. Morgen om 10.15u worden de Beschouwingen hervat met de reactie van het kabinet in eerste termijn. nrc.nl is er dan opnieuw bij om het debat van minuut tot minuut te volgen.

20.30 uur: Thieme sloot haar bijdrage als volgt af:

“Politiek opportunisme viert hoogtij. We (de linkse oppositie - red.) kunnen dit kabinet stoppen, maar het gebeurt niet. [...] We waren ooit een vooruitstrevende, duurzame en tolerante samenleving, maar inmiddels glijden we af naar een samenleving waarin geld wordt gezien als het grootste goed. [...] Er is nog maar weinig tijd. Laten we kiezen voor onze toekomstige generaties, en ook voor dier en natuur.”

20.19 uur: Thieme verwijt het kabinet “harteloos” en “puur hardvochtig beleid”:

“Het kabinet zet de kaasschaaf in de groepen die het meest kwetsbaar zijn en die het minst hebben bijgedragen aan het ontstaan van de meerdere crises waarin wij verkeren. [...] Het beleid wordt verkocht met in woorden van warmte en wijsheid. [...] Het kabinet schuift de rekening door naar de toekomstige generaties en voert geen serieus klimaatbeleid.”

20.13 uur: Marianne Thieme, de fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, is zojuist begonnen aan haar termijn. Zij is de laatste fractievoorzitter die vandaag spreekt. Na haar termijn is het debat voor vandaag voorbij.

20.10 uur: Het betoog van PVV-leider Wilders zorgde eerder vanavond voor de nodige commotie in de Kamer. Hieronder video’s met het begin van zijn betoog, een confrontatie van Wilders met D66-leider Pechtold en een aanvaring tussen Cohen en Wilders.

20.09 uur: Van der Staaij sloot zijn spreektekst af met de volgende woorden:

“De SGP wil het kabinet onafhankelijk en welwillend tegemoet blijven treden. Steunen waar het kan, kritisch waar het moet.”

20.01 uur: SGP-leider Van der Staaij hield zojuist een korte preek in de Kamer:

“Met ons verlangen naar zekerheid kunnen we maar deels terecht bij de regering van het koninkrijk der Nederlanden. We kunnen beter terecht in het koninkrijk der Hemelen. God geeft bevrijding van hebzucht en afgunst, maakt rijken vrijgevig en armen geduldig. God geeft kracht in tegenslag en dankbaarheid in voorspoed.”

19.55 uur: Van der Staaij zegt dat het kabinet gelijk heeft als het stelt dat “pittig bezuinigen” hard nodig is. Wel vraagt de SGP-leider zich af of de coalitie van Rutte bereid is tot het doorvoeren van structurele hervormingen. Van der Staaij sprak zijn zorg uit over de bezuinigingen op defensie, ontwikkelingssamenwerking en het persoonsgebonden budget (PGB). Hij beloofde de plannen van het kabinet “positief-kritisch” tegen het licht te zullen blijven houden.

19.52 uur: SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij, die wel als de tweede gedoger van het kabinet wordt gezien, is begonnen aan zijn termijn:

19.50 uur: In zijn slotwoorden vraagt CU-fractievoorzitter Slob aandacht voor drie zaken: hij vraagt het kabinet-Rutte zich te blijven uitspreken tegen het eenzijdig uitroepen van een Palestijnse staat en een blijvende inzet voor de honger in de Hoorn van Afrika. “Alleen noodhulp bieden is geen echte oplossing”, aldus Slob. Hij vroeg het kabinet ten slotte te blijven opkomen voor de vrijheid van godsdienst en geweten in de hele wereld.

19.39 uur: ChristenUnie-fractievoorzitter Slob zei zojuist dat zijn partij tot nu toe soms bereid was om het kabinet te steunen, maar dat het niet vanzelfsprekend is dat de ChristenUnie dit blijft doen. De oppositiepartij wil voor haar steun meer terugzien, aldus Slob. Eerder dit jaar trok de ChristenUnie al haar steun in voor het eurobeleid van het kabinet omdat de partij het nieuwe steunpakket voor Griekenland niet zag zitten.

19.36 uur: GroenLinks twitterde het afgelopen uur de belangrijkste elementen uit de spreektekst van Jolande Sap:

Twitter avatar groenlinks GroenLinks Sap: Nederland verzuimt structurele hervormingen door te voeren, ten koste van toekomstige generaties #apb
Twitter avatar groenlinks GroenLinks Sap: Alle westerse landen investeren in onderwijs en onderzoek om goed uit de crisis te komen. Nederland doet dat niet #apb
Twitter avatar groenlinks GroenLinks GroenLinks wil juist bouwen aan nieuwe zekerheden. Wij willen een overheid die mensen stimuleert hun eigen lot ter hand te nemen. #apb
Twitter avatar groenlinks GroenLinks Groen heeft de toekomst. Ondernemers in Nederland hebben dat al lang door. Deze regering nog niet. #apb

De volledige spreektekst van Sap is via de site van GroenLinks terug te lezen.

19.30 uur:

19.27 uur: ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob is zojuist aan zijn eerste termijn begonnen. Hij begint zijn betoog met een aantal voorbeelden over de “onzekerheden in onze samenleving”, die het kabinet volgens Slob niet kan wegnemen.

19.25 uur: VVD-fractievoorzitter Blok verwijt Sap dat GroenLinks te weinig wil bezuinigen om de grote financiële problemen van Nederland op te lossen. Sap verwerpt deze beeldvorming en zegt dat GroenLinks met structurele hervormingen op de lange termijn juist een overschot op de begroting creëert.

19.17 uur: Jolande Sap lijkt weinig los te maken met haar verhaal, want ze is nog geen enkele keer geïnterrumpeerd en is al bezig aan haar afronding. Eerder vandaag kreeg ze de lachers op haar hand door Geert Wilders te laten zien hoe hij letterlijk de stekker uit het kabinet kan trekken:

19.14 uur: Het optreden van Wilders en zijn harde confrontaties met Van Haersma Buma zouden er hebben ingehakt bij de CDA-fractie. Dat twitteren althans GroenLinks-Kamerleden Dibi en Van Gent:

Twitter avatar inekevangent Ineke van Gent Ondertussen zie ik de CDA-ers in de zaal en Vak kabinet instorten tijdens de #apb trekken zij de stekker eruit? #Wilders
Twitter avatar TofikDibi Tofik Dibi Inbreng van de PVV heeft er ingehakt bij het CDA #APB Nu @jolandesap

19.12 uur:

19.08 uur: Sap wil dat het kabinet stopt met het sjoemelen van cijfers. Het is Haagse bluf om te doen alsof je orde op zaken stelt, terwijl het begrotingstekort op z’n best op 2,9 procent uitkomt en erger in zwaarder weer, aldus Sap. Ook van de duurzaamheidsdoelstellingen ziet Sap weinig terecht komen.

“Alsof de wereld ophoudt achter Enschede en Eijsden.” - Sap

“U bent de premier van de stilstand, terwijl Nederland snakt naar vooruitgang.”

19.02 uur: GroenLinks-fractievoorzitter Jolande Sap is haar betoog begonnen. Tot vorig jaar gingen de platte grappen van Wilders standaard over de moslimwereld, aldus Sap. ‘Dit jaar weinig van gehoord op een luttel voorstelletje na.’

18.58 uur: SP-leider Roemer wendde zich na de laatste woorden van Wilders tot premier Rutte en vroeg hem morgen, voor aanvang van zijn beantwoording aan de Kamer, afstand te nemen van het optreden en taalgebruik van zijn gedoogpartner.

18.55 uur: De slotwoorden van Wilders:

“Op heel veel vlakken is dit kabinet bezig om van Nederland een beter land te maken. Het verdient daarvoor een compliment van de hele PVV-fractie. Het zoetste zoet is echter nog steeds dat links niet in het kabinet zit. Anders was het met Nederland echt de verkeerde kant op gegaan. [...] Wij gaan door met het slopen van onze Berlijnse Muren en het beter maken van Nederland voor Henk en Ingrid.”

18.51 uur: Linkse Kamerleden ergeren zich zeer aan het optreden van Wilders van vandaag:

Twitter avatar diederiksamsom Diederik Samsom Wilders probeert met botheid, schelden en beledigen het niveau van het debat verder te verlagen. Het ergste is: het lukt hem ook nog.
Twitter avatar TofikDibi Tofik Dibi De gave van het woord heeft Wilders zeker. Van het scheldwoord. #APB

18.49 uur: En weer een bijzonder voorstel van de PVV: Wilders wil dat alle nieuwe asielzoekerscentra gebouwd worden in delen van Nederland waar relatief veel linkse kiezers wonen. Wilders noemt als voorbeeld de Amsterdamse grachten, waar veel ‘D66-volk’ woont.

18.43 uur: De PVV wil de Nederlandse bevolking per referendum voorleggen of er een verbod op het bouwen van minaretten moet komen. Wilders is daar een groot voorstander van, zegt hij, want minaretten zouden dominantie van de islam uitstralen. Als voorbeeld noemt hij Zwitserland, waar de bevolking eerder per referendum over een minarettenverbod stemde.

18.39 uur: Wilders hekelde zojuist in zijn passage over de multiculturele samenleving wat hij de “straatterreur” in Nederlandse steden noemt. “De mensen zijn de overlast spuugzat”, aldus de PVV-leider. Wilders zegt blij te zijn met de invoering van minimumstraffen, maar wil dat het kabinet met een plan van aanpak komt om de overlast van Marokkaanse jongeren daadkrachtig te gaan.

18.37 uur: De NOS heeft een nieuwe compilatie online geplaatst over het debat tot nu toe:

18.34 uur: Nieuws uit de Algemene Beschouwingen: Wilders wil dat Turkije uit de NAVO wordt gezet omdat het land zich steeds vijandiger opstelt tegen Israël. Hij wil dat Rutte morgen persoonlijk op zijn voorstel reageert. De PVV wil Turkije uit de NAVO hebben omdat premier Erdogan oorlog met Israël niet uitsluit.

18.28 uur: Wilders prijst al een paar minuten de immigratie- en asielmaatregelen van het kabinet. Hij lijkt tegenover zijn aanhang duidelijk te willen maken dat het strengere immigratie- en asielbeleid van het kabinet vooral aan zijn PVV te danken is.

18.24 uur: Wilders sprak zojuist voor het eerst gedurende zijn betoog over de volksopstanden in de Arabische wereld. Hij ziet de gebeurtenissen bepaalt niet als een ‘Arabische Lente’:

“Langzaam breiden de haatbaarden hun macht uit in Tunesië. In Syrië worden nog steeds duizenden mensen over de kling gejaagd. Islamisten krijgen steeds meer voet aan de grond in Libië. Ik noem het eerder een Arabische winter die al zo’n 1400 jaar duurt.”

18.20 uur: Na ongeveer een half uur is Wilders eindelijk klaar met zijn passage over de euro. Journalist Klaas Broekhuizen van het Financieele Dagblad twitterde er het volgende over:

Twitter avatar KlaasBroekhuize Klaas Broekhuizen Inmiddels heeft Wilders het al een half uur over de euro…. #eurofielindekast?

18.13 uur: GroenLinks-fractievoorzitter Jolande Sap vindt ook dat Wilders de stekker uit het kabinet moet trekken vanwege het eurobeleid van het kabinet. Ze demonstreerde in de Kamer letterlijk hoe Wilders de stekker eruit moet trekken:

18.08 uur: De linkse oppositie verwijt Wilders nu dat de PVV de coalitie nog altijd steunt, terwijl hij het radicaal oneens is met het beleid rond de euro. Als Wilders echt zo tegen het redden van Griekenland is, moet hij de stekker uit het kabinet trekken, aldus Pechtold (D66). Wilders stelde daarna voor dan maar een referendum over de euro te houden, waarna Pechtold zei het een beter idee te vinden om nieuwe verkiezingen te houden.

17.59 uur: Lars Duursma, debatdeskundige en ooit wereldkampioen debatteren, vertelde zojuist op Radio 1 hoe hij vond dat de fractievoorzitters er tot nu toe vanaf brachten:

17.56 uur: Wilders en Pechtold zijn al een paar minuten in debat over de euro. Pechtold verwijt Wilders dat hij onverantwoordelijk handelt door op te roepen tot het verwijderen van Griekenland uit de eurozone. Dat zou hele grote gevolgen voor de Nederlandse economie en burgers hebben, zegt Pechtold. Wilders gelooft helemaal niet dat een failliet van Griekenland per se dramatische gevolgen zal hebben. Bovendien gelooft de PVV-leider toch niet dat de Grieken hun schulden kunnen terugbetalen.

17.53 uur: Historicus en oud-Kamerlid Arend-Jan Boekestijn constateert dat Wilders nog met geen woord over de islam heeft gerept:

Twitter avatar ajboekestijn Arend Jan Boekestijn Nog geen woord over islam bij Wilders. Van islam naar Griekenland. Komt ie nu met tsatsiki taks?

17.51 uur: Voor wie het gemist heeft: hieronder het hilarische begin van het betoog van D66-leider Pechtold.

17.50 uur: Onze internetredacteur Marije Willems schreef een overzichtsbericht over de belangrijkste zaken uit de Algemene Politieke Beschouwingen van de afgelopen uren.

17.48 uur: Van Haersma Buma (CDA) verweet Wilders zojuist dat hij, ondanks al zijn kritiek op Griekenland en de euro, in 2003 als VVD-Kamerlid wel voor toetreding van Griekenland tot de eurozone stemde. Wilders geeft toe dat hij zich vergist heeft, maar zegt dat het CDA op dit moment niets doet door niet te pleiten voor verwijdering van Griekenland uit de eurozone.

17.46 uur:

17.45 uur: De PVV-leider haalt heel hard uit naar Griekenland en de Griekse bevolking:

“De Grieken hebben een monopolie op flessentrekkerij, hebben zich de euro in gefraudeerd en jarenlang de kluit belazerd. Griekenland is een land waar ambtenaren bonussen krijgen als ze op tijd komen, als ze werken bij een temperatuur van acht graden en als ze hun handen wassen.”

17.43 uur: Wilders begint zijn betoog met een passage over Europa:

“We staan aan de vooravond van historische gebeurtenissen. De muur van de Europese heilstaat staat op omvallen. Economische samenwerking is goed, maar de EU groeide uit tot een veelkoppig monster. Er is geen beleidsterrein of Europa vindt dat het er de baas moet zijn.”

17.39 uur: Pechtold vraagt Wilders voordat hij aan zijn termijn begint of hij nu wel of geen gedoger is. Wilders zegt dat het voor zich spreekt dat hij de gedoger is.

17.33 uur: De vergadering is voor vijf minuten geschorst. Om 17.35u begint PVV-leider Wilders aan zijn eerste termijn. Kijk live naar zijn optreden via Politiek24.

17.32 uur: Zojuist een hevige woordenwisseling tussen Pechtold en Van Haersma Buma (CDA). De D66-leider maakte verwijten naar de ‘dissidente’ CDA-Kamerleden Koppejan en Ferrier, die vorig jaar besloten om uiteindelijk toch akkoord te gaan met de gedoogsteun door de PVV. Pechtold noemde ze “eendagsdissidenten”, waarna Van Haersma Buma hard uithaalde naar Pechtold:

“Je hebt politici die roeptoeteren aan de zijkant, hun verkiezingsprogramma’s voorlezen en aan de kant gaan staan. Je hebt ook politici die zich kwetsbaar opstellen en besluiten uiteindelijk wel iets te doen. Ik hoor liever bij die laatste groep.”

17.29 uur: En daar is het cabaret van Pechtold weer, opnieuw over de coalitie en gedoogpartner PVV:

“Daar zitten ze nou. Alle begin is moeilijk en daarna gaat het alleen maar bergafwaarts. Met zo’n open LAT-relatie is wel een gewaagd experiment voor een gezinspartij.”

17.28 uur: Pechtold had net een akkefietje met Van Haersma Buma (CDA) over vlees. Nu discussieert hij met PvdA-leider Cohen over meer serieuze zaken. Cohen vindt dat de economische voorstellen van D66 ouderen en de lage inkomens te hard treffen. Pechtold vindt op zijn beurt weer dat de PvdA te weinig rekening houdt met de jongere generaties van de toekomst.

17.20 uur:

17.17 uur: Politiek redacteur Derk Stokmans van NRC laat vanuit Den Haag weten:

“Rutte lacht hartelijk terwijl Pechtold hem vrolijk met de grond gelijk maakt.”

17.15 uur: Het betoog van Pechtold wordt op Twitter geprezen door collega’s en journalisten:

Twitter avatar TofikDibi Tofik Dibi De Kamer leeft op. Kan niets anders zeggen dan dat @APechtold een geweldig verhaal heeft en het groots brengt #APB
Twitter avatar mustaphaoukbih Mustapha Oukbih @APechtold houdt als één van de weinige politieke leiders een sterk verhaal tijdens #APB

17.10 uur: Pechtold en VVD-fractievoorzitter Blok maken ruzie over Europa. Blok verwijt D66 dat de sociaal-liberalen te veel bevoegdheden aan de Europese Unie willen overdragen om de eurocrisis te bestrijden. De nationale soevereiniteit van Nederland staat op het spel, vindt Blok. Hij krijgt bijval van ChristenUnie-fractievoorzitter Slob. Pechtold stelt echter dat D66 juist als enige echt bereid is om maatregelen te nemen die nieuwe problemen in Europa kunnen voorkomen.

17.04 uur: Van ongeveer een uurtje geleden: het slot van het betoog van SP-fractievoorzitter Emile Roemer.

16.50 uur: Het woord is nu aan D66-leider Alexander Pechtold. Hij trapt lollig af.

“Daar zitten ze. Het kabinet Rutte-Verhagen. Het meest conservatieve kabinet ooit, dat bumperkleeft op links. Met deze Miljoenennota toont Rutte zich een volleerd politiek commentator.”

Pechtold vindt dat het enkel bij commentaar blijft en dat Rutte geen visie toont.

16.47 uur: NRC-politiek redacteur Derk Stokmans:

“Van Haersma Buma vindt net als Cohen en Roemer dat er in de Miljoenennota van het kabinet te weinig aandacht is voor de samenleving. Het gaat vooral over de economie, maar wat vindt de premier eigenlijk van de samenleving, wil de CDA’er weten.”

16.43 uur: NRC-politiek redacteur Derk Stokmans:

“Voor het eerst vandaag komen duurzaamheid en klimaat uitgebreid aan de orde. De discussie werd aangezwengeld door Van Haersma Buma, die zich overigens direct tegen verwijten moet verdedigen dat het kabinet juist het natuurbeleid kapotmaakt. Volgens Van Haersma Buma wil hij het natuurbeleid juist uit “de geitenwollensokkensfeer” halen. Het was in zijn ogen te vaak “anti-boer, anti-bedrijfsleven en anti-auto”.

Pechtold: “Volgens het CDA is een gewei aan de muur ook natuur.”

16.32 uur: Van Haersma Buma wil vergroenen, maar dan mét behoud van werkgelegenheid.

Volgens Sap haalt het CDA helemaal geen doelstellingen.

“Duurzaamheid is voor het CDA ongeveer de laatste prioriteit op haar lijstje.” - Sap

CDA-Kamerlid Ad Koppejan:

Twitter avatar adkoppejan Ad Koppejan Sybrand Buma pleit voor kennisdeal overheid/bedrijfsleven en voor komst van internationale kenniswerkers onder de juiste voorwaarden. #APB

D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven:

Twitter avatar SvVeldhoven StientjevanVeldhoven CDA wil nu opeens kabinet aan doelstellingen houden?! Ik verheug me al op begrotingsbehanding i&m over waterkwaliteit! PBL zeer negatief!
Twitter avatar SvVeldhoven StientjevanVeldhoven Als het aan het CDA ligt, is een “gewei aan de muur” ook natuur! #Pechtold #APB

16.21 uur:
Lucas Benschop van NU.nl:

Twitter avatar lucasbenschop Lucas Benschop Haersma Buma kent ministerie Leers niet. ‘Iets met Binnenlandse Zaken, Koninkrijksrelaties’. Ik dacht Immigratie en Asiel

16.16 uur: Van Haersma Buma vervolgt zijn betoog en komt op het thema arbeidsmigratie.

16.10 uur: Slob (CU) wil dat Buma nog eens nadenkt over de plannen voor het kindgebonden budget en de kindertoelage. Van Haersma Buma zegt te willen kijken naar de voorstellen waar de ChristenUnie mee komt.

Het kabinet wil het kindgebonden budget voor het derde en daaropvolgende kind schrappen. Volgens ingewijden gaat het voorstel echter van tafel.

NRC-politiek redacteur Derk Stokmans:

“De christelijke partijen hebben een onderonsje met als thema: wie zorgt het beste voor het traditionele gezin?”

16.00 uur: Buma kijkt “zeer sympathiek” naar het amendement van de SGP over het aftoppen van het kindgebonden budget. Wat dat betekent? Dat Buma het wel “wil steunen”.

15.53 uur: Sap (GL) complimenteert de pro-Europese houding van het CDA. Wel wil ze dat Van Haersma Buma na a) ook b) zegt tegen Europa.

Je moet niet alleen bouwen aan de toekomst van Europa, maar ook nú de brand blussen, aldus Sap. Sap houdt Buma het betoog van CDA-econoom Lans Bovenberg gisteren in NRC voor, waarin hij samen met andere vooraanstaande economen zegt dat alleen bezuinigen niet de oplossing is voor de eurocrisis.

15.47 uur: Van Haersma Buma verwijt Wilders dat hij optelde hoe vaak het kabinet Europa noemt. Hij vindt dat hetzelfde als Erwin Krol verwijten het deze zomer zo vaak over regen te hebben gehad.

15.44 uur: Debatexpert Lars Duursma over het optreden van Roemer:

Twitter avatar LarsDuursma Lars Duursma Sterk optreden Roemer (50 min). Heldere visie, serieuze toonzetting, toonde mensen achter cijfers. Jammer van afleiding Midden-Oosten #APB

15.42 uur:

GroenLinks-leider Jolande Sap aan de interruptiemicrofoon tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer. Foto NRC / Roel RozenburgGroenLinks-leider Jolande Sap aan de interruptiemicrofoon tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer. Foto NRC / Roel Rozenburg

15.38 uur: CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma is aan zijn eerste termijn begonnen.

15.29 uur: NRC-redacteur Derk Stokmans geeft een inkijkje in wat er gebeurt in de Tweede Kamer:

“Kort na de lunch is het iPad-gebruik van de Kamerleden tot grote hoogten gestegen.”

15.28 uur: Nu gaat Roemer met Van Haersma Buma (CDA) in conclaaf over de inkomensafhankelijke zorgtoeslag.

15.28 uur:
NRC-redacteur Derk Stokmans over de huidige discussie:

“Roemer heeft zich tijdens een week in Israël verdiept in het Midden-Oostenconflict. Zijn oplossing is steun voor het uitroepen van een Palestijnse staat. Dit tot verdriet van de pro-Israëlpartijen in de Kamer. Of dit intermezzo gevolgen zal hebben voor het conflict is afwachten.”

GroenLinks-Kamerlid Arjan El Fassed:

Twitter avatar arjanelfassed Arjan El Fassed wilders’ standpunt over palestijnse staat is zelfs voor gewone israelis te extreem. fact check: http://t.co/RrtGoj0O

15.22 uur:
Wilders heeft nog nooit “zoveel domheid achter elkaar” gehoord. Volgens hem is het ongehoord naïef om een Palestijnse staat af te roepen, vanwege het grote aantal terroristen en het aanzienlijke deel dat corrupt is. Hamas is uit op de vernietiging van de staat Israël.

Roemer:

“Ze kennen we Wilders. Elke Palestijn is terrorist. U scheert iedereen over één kamp en dat is nog veel gevaarlijker.”

15.12 uur: Roemer pleit vóór het afroepen van een Palestijnse staat. Erkenning door de VN helpt bij het hervatten van de vredesonderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen, aldus Roemer.

Zowel de SGP als de ChristenUnie denkt dat het eenzijdig afroepen van een Palestijnse staat averechts zal werken en meer problemen zal oproepen.

15.09 uur: Pechtold wil dat Roemer meer daadkracht toont als het gaat om Europa, anders blijft hij volhouden dat de partij “anti-Europa” is.

15.00 uur:

PVV-leider Wilders tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer. Foto NRC / Roel RozenburgPVV-leider Wilders tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer. Foto NRC / Roel Rozenburg

14.50 uur: Roemer bespreekt uitgebreid de tegenbegroting van zijn partij.

“Deze crisis is geen natuurramp. Hij komt ook niet van boven. Hij is compleet te danken aan politiek falen en verkeerde politieke keuzes.” - Roemer

Volgens CDA-fractievoorzitter Van Haersma Buma presenteert de SP een toverformule, omdat de tegenbegroting niet is doorgerekend door het CPB. Roemer verweert zich door te zeggen dat de meeste zaken vorig jaar al zijn doorgerekend.

Van Haerma Buma blijft kritisch en vraagt Roemer zijn begroting opnieuw door te rekenen vóór de financiële beschouwingen van start gaan:

“Nu is het één groot casino, je stopt er veel in en de Nederlander weet niet hoeveel hij er voor terugkrijgt”, aldus Van Haersma Buma.

14.48 uur: Roemer begint met een compliment aan premier Rutte, omdat het niet niks is om een land te leiden in tijden van crisis, aldus de SP-fractievoorzitter.

14.45 uur: De Algemene Beschouwingen gaan weer verder. Het woord is aan SP-leider Roemer.

14.10 uur: Hier het slotbetoog van Blok:

13.55 uur: VVD-fractievoorzitter Blok en GroenLinks-leider Sap in debat over Europa.

13.47 uur: De eerste termijn van Blok is ten einde gekomen. Kamervoorzitter Gerdi Verbeet schorst de vergadering tot 14.30 uur.

13.42 uur: Discussie nu over het creëren van banen. “Anders dan GroenLinks”, heeft Blok “niet de pretentie om te sturen hoeveel banen er in het bedrijfsleven kunnen worden gemaakt”.

13.34 uur: NRC-politiek redacteur Freek Staps:

“Het gaat nu over hogere griffierechten, de kosten om naar de rechter te stappen. Blok zegt dat een deel van die zaken onterecht is - “omdat de tolerantie is afgenomen” - en daar moeten niet “al die mensen die niet naar de rechter gaan” voor betalen. Pechtold stelt vast dat Blok nu rechter speelt door te beoordelen welke zaak terecht is en welke niet.”

Columniste en schrijfster Nausicaa Marbe in een reactie daarop:

Twitter avatar nausicaamarbe Nausicaa Marbe Een volksvertegenwoordiger die rechtszaken in ‘terecht’ en ‘onterecht’ indeelt- dit is een enorme faux pas van Blok. #APB

13.29 uur: NRC-politiek redacteur Freek Staps over de strategie van Blok richting Pechtold:

“Hij begint elk antwoord met “het is jammer dat u zo boos wordt” en “het is jammer dat u zo streng wordt…”

13.20 uur: NRC-politiek redacteur Freek Staps:

“Slob heeft de VVD nog nooit zo kort over veiligheidsbeleid horen praten. Het lijkt inderdaad nauwelijks een kwestie te zijn.”

13.17 uur:

Debatexpert Lars Duursma over het optreden van Blok:

Twitter avatar LarsDuursma Lars Duursma Blok inspireert niet. Hoeft ook niet: NL kijkt meer naar Rutte. TENZIJ andere partijen VVD effectief kunnen framen nav bijdrage Blok #APB

12.57 uur:
Sap (GL) is kritisch richting Blok omdat hij het pgb ‘laat vallen’. Eerder trokken de twee nog samen op rond dit onderwerp.

“Debatjes met de heer Blok zijn altijd moeilijk. Het vervalt altijd in jij-bakken.”

“U houdt nu het persoonsgebonden budget overeind voor de groep waarvoor het niet bedoeld is. Het gaat juist om de mensen die hun zorg niet bij een instelling kunnen regelen. Die mensen staan nu, dankzij de VVD, in de kou.”

“Het pgb is ook ingevoerd om de bureaucratie tegen te gaan. U stuurt mensen nu weer naar het overheidsloket.” - Sap

Het pgb is een regeling waarbij zieken en gehandicapten geld op hun rekening krijgen om zelf zorg te kopen bij zorgprofessionals of naasten. 90 procent van de 156.000 mensen met een pgb verliest het recht daarop. Er komt wel een vergoeding voor mensen die veel en complexe zorg nodig hebben.

Onlangs berekende het Centraal Planbureau (CPB) dat het kabinet “nagenoeg niets” bespaart als de staatssecretaris haar beloftes nakomt. De oppositie eiste toen intrekking van de plannen.

12.50 uur: Volgens Roemer komt Blok met nul stimuleringsmaatregelen voor mensen in de sociale werkvoorziening.

“Deze mensen schrijft de VVD gewoon af. [...] 90.000 mensen verdwijnen in de armoede. Veel komen terecht in de bijstand, waar ook nog eens op beknibbeld wordt door het kabinet.””

Onder invloed van de Wet werken naar vermogen, die in 2013 in werking moet treden, worden regelingen rond bijstand, jonggehandicapten en de sociale werkplaatsen samengevoegd. In totaal gaat het om 500.000 mensen. Minister Kamp (Sociale Zaken, VVD) wil een bezuiniging op de sociale werkvoorziening uitvoeren van in totaal 158 miljoen euro. Drieëntwintig gemeenten spanden een kort geding aan om het kabinetsbeleid terug te draaien.

12.41 uur: Blok (VVD):

“Ingrijpen in het persoonsgebonden budget doet mij als liberaal pijn. Maar niet ingrijpen is voor de VVD geen optie.”

12.35 uur:

GroenLinks-fractievoorzitter Jolande Sap interrumpeert tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer. Foto NRC / Roel RozenburgGroenLinks-fractievoorzitter Jolande Sap interrumpeert tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer. Foto NRC / Roel Rozenburg

12.30 uur: Verslaggever van Vrij Nederland Thijs Niemantsverdriet:

Twitter avatar thijsvn T Niemantsverdriet Gaat Stef Blok nog uitstijgen boven een boekhoudkundig verhaal? Of is dit zijn rol en verder niets? #APB

12.22 uur: NRC-redacteur Freek Staps merkt vanaf de publieke tribune op:

“Enigszins opvallend is dat nagenoeg de hele PvdA-fractie plus een groot deel van de SP plots weg is.”

“De VVD deelt op de perstribune de speech van Blok uit plus een overzichtje van de doorrekeningen van de tegenbegrotingen van het kabinet en de andere partijen. Voor het gemak, zeg maar.”

12.13 uur: Sap (GL) vindt dat de VVD geen kleur bekent over Europa.
Sap:

“Waar staat de VVD in Europa? Gaat u ondubbelzinnig mee in méér Europa?”

De VVD wilde jarenlang geen strenger EU-begrotingstoezicht. Mede daardoor zitten we nu in de problemen, aldus Sap. Blok zegt kritisch te zijn op sancties. Ook is hij fel tegen een uitdijende bureaucratie en uitdijende regelzucht. Voor Sap is het duidelijk: de VVD pleit voor minder bemoeienis van Europa. Wat Blok daarna “een Griekse uitleg” noemt.

12.06 uur: De Europese crisis bedreigt ons allemaal, zegt Blok. Daarom moet Nederland haar financiën op orde hebben. Vervolgens begint hij de tegenbegrotingen van de oppositie te kraken. Maar niet voordat Sap (GL) interrumpeert. “Begrijp ik nu goed dat dit het einde is van het blokje Europa?”, aldus Sap.

12.00 uur:
Oordeel van debatexpert Lars Duursma over de bijdrage van Cohen:

Twitter avatar LarsDuursma Lars Duursma Cohen is klaar (90 min). Conclusie: sterk betoog, zelfverzekerd uitgesproken maar teveel voorgelezen waardoor weinig pathos #APB

Spindoctor en communicatie-expert Kay van de Linde spot met de beeldspraak van Blok:

Twitter avatar kvdlinde Kay van de Linde Nederland kent geen orkanen, dus die beeldspraak van #Blok gaat mank #APB

11.58 uur:

Premier Rutte luistert naar partijgenoot en fractievoorzitter van de VVD, Stef Blok. Foto NRC / Roel RozenburgPremier Rutte luistert naar partijgenoot en fractievoorzitter van de VVD, Stef Blok. Foto NRC / Roel Rozenburg

11.53 uur: Cohen is klaar met zijn bijdrage. Het woord is nu aan VVD-fractievoorzitter Stef Blok die meteen vervalt in metaforen als “orkanen”, “wervelwinden”, het “oplopen van averij” en het “stormbestendig maken” van Nederland.

11.51 uur:
Voor wie de discussie tussen Cohen en Wilders wil terugzien, waarin Wilders Cohen een “bedrijfspoedel” noemt en Cohen Wilders een “kleuter”.

11.43 uur: Cohen nodigt Wilders uit samen op te trekken in de bescherming van het ontslagrecht. Daarna brengt hij in zijn bijdrage Henk en Ingrid aan de orde en haalt hij fors uit naar Wilders:

“U kunt met woorden draaien en reuzeslimme grappen maken. [...] Er is één ding erger dan het niet verantwoordelijkheid nemen voor uw beleid. [...] U bent een grote, goedkope goochelaar die mensen teleurgesteld achterlaat.”

11.39 uur: Cohen krijgt bijval uit verschillende hoeken:
Voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema:

Twitter avatar FemkeHalsema Femke Halsema Dat ordinaire schelden van Wilders op Cohen - #bedrijfspoedel, #blèren, #plassen - is gewoon slecht verhulde zelfhaat

GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi:

Twitter avatar TofikDibi Tofik Dibi Goed verhaal van Cohen over de #PGB en eigen regie over leven door zorg en werk te kunnen combineren. Was ook altijd liberaal uitgangspunt.

Mediacoach en trainer Hans Izaak Kriek:

Twitter avatar HansKriekmedia Hans Izaak Kriek Hè wat gebeurt er nu? Goed verhaal Cohen over pgb. Betrokken en geloofwaardig.

11.34 uur:

De fractievoorzitters Roemer, Van der Staaij, Cohen, Blok, Sap, Pechtold, Thieme, Slob, Van Haersma Buma en Wilders voor aanvang van het debat bij Kamervoorzitter Verbeet. Foto NRC / Roel RozenburgDe fractievoorzitters Roemer, Van der Staaij, Cohen, Blok, Sap, Pechtold, Thieme, Slob, Van Haersma Buma en Wilders voor aanvang van het debat bij Kamervoorzitter Verbeet. Foto NRC / Roel Rozenburg

11.32 uur: NRC-redacteur Derk Stokmans:

“Nu verwijt CDA-fractievoorzitter Van Haersma Buma Cohen dat hij niet meeregeert. Opmerkelijk, aangezien het CDA dat waarschijnlijk helemaal niet zou willen.”

11.30 uur:

Premier Rutte verwelkomt voor aanvang van de Algemene Beschouwingen PVV-fractievoorzitter Wilders. Foto NRC / Roel RozenburgPremier Rutte verwelkomt voor aanvang van de Algemene Beschouwingen PVV-fractievoorzitter Wilders. Foto NRC / Roel Rozenburg

11.27 uur: Cohen wordt van alle kanten aangevallen vanwege zijn uitspraken over het pensioenakkoord.

D66-Kamerlid Kees Verhoeven:

Twitter avatar KeesVee Kees Verhoeven Cohen stevig aangesproken op #pensioenakkoord. Eerst door @APechtold (jonge generatie in de kou) dan door Roemer (alles bij het oude houden)

GroenLinks-Kamerlid Arjan El Fassed:

Twitter avatar arjanelfassed Arjan El Fassed het pensioenakkoord is weliswaar beter dan die in het regeerakkoord maar jongeren vallen nog steeds buiten de boot #apb

11.20 uur: NRC-redacteur Derk Stokmans vanaf de publieke tribune:

“Cohen ondergaat het lot van een middenpartij in de oppositie: zijn steun voor het AOW-akkoord van het kabinet gaat Roemer (SP) te ver, maar Sap (GroenLinks) niet ver genoeg. De PvdA-steun voor het kabinet in de eurocrisis is volgens de PVV onverantwoordelijk en volgens Pechtold (D66) te halfslachtig. Cohen is geen premier geworden, maar alle kritiek op het kabinetsbeleid komt vanochtend bij hem terecht.”

11.17 uur: Cohen is bereid extra bevoegdheid over te dragen als het gaat om een Europese begrotingsautoriteit die toezicht houdt op het naleven van het stabiliteitspact. Een heikel punt voor bijvoorbeeld het CDA en de SGP.

11.13 uur:
SP-Kamerlid Paulus Jansen:

Twitter avatar PaulusJansenSP Paulus Jansen #Pensioen debat wordt nog eens overgedaan. Terecht, draagvlak ontbreekt. Cohen wil niet samen met Roemer een alternatief bedenken #AB

11.06 uur:

Screenshot NOSScreenshot NOS

11.05 uur:

Oud-parlementair verslaggever Wouke van Scherrenburg:

Twitter avatar woukevscherrenb wouke van scherrenbu Arme Cohen, iedereen schiet op m en de coalitie doet niks om m handje te helpen, als dank voor steun Griekenland en pensioenakkoord

Debatexpert Lars Duursma:

Twitter avatar LarsDuursma Lars Duursma Hoe kon Cohen beter reageren? (a) humor, (b) korte feitelijke weerlegging of (c) negeren; en daarna DIRECT terug naar de inhoud #APB

10.54 uur: NRC-redacteur Derk Stokmans reageert:

“Onderonsje tussen Wilders en Cohen over ‘bedrijfspoedels’ en ‘kleuters’. Wilders probeert met een wisseltruc te doen alsof het de PvdA is die het kabinet gedoogt, in plaats van Wilders zelf.”

Fractievoorzitter Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) gaat mee in retoriek Wilders en vindt ook dat Cohen de stekker uit het kabinet kan trekken.
Cohen:

“Geef mij die stekker maar.”

Daar heeft Thieme geen antwoord op.

10.50 uur: NRC-redacteur Freek Staps vanaf de publieke tribune:

“Cohen laat zich verleiden tot een discussie van tien minuten over zijn tegenbegroting, in plaats van die van het kabinet.”

10.48 uur: Sterke oneliner van Cohen:

“Het kabinet-Rutte kent van alles de prijs, maar van niets de waarde.”

10.40 uur:
PVV-leider Wilders bekritiseert de PvdA vanwege haar ‘gedoogrol’. Dit bleek gisteren al een veelgebruikt ‘frame’ van Wilders, die Cohen niet inhoudelijk te lijf wilde gaan maar tot vervelends toe de PvdA “de grootste gedoogpartij” bleef noemen. Hij gaat daar vandaag op door.

Wilders:

“De heer Cohen is de bedrijfspoedel van het kabinet-Rutte. Hij mag een keer tegen een boom aan plassen en hij mag een keer blèren. Maar thuis springt hij weer op schoot bij premier Rutte.”

Cohen reageert met dat er maar één partij is die de stekker uit het kabinet kan trekken, en dat is de partij van Wilders zelf. Hij noemt Wilders een kleuter.

10.33 uur: Enkele reacties op de stunt van Wilders:

Verslaggever van dagblad De Pers:

Twitter avatar KustawBessems Kustaw Bessems Klierige actie Wilders om Cohen weer in de rol van gedoger te duwen, ook erg pijnlijk dat Cohen het antwoord moest voorlezen #leidersgezocht

GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi:

Twitter avatar TofikDibi Tofik Dibi Wat een goedkope stunt van @geertwilderspvv meteen aan het begin van het debat #kleuter

Oud-staatssecretaris Jack de Vries (CDA):

Twitter avatar JackdeVries Jack de Vries Wilders maakt punt van orde aan begin debat: Cohen mag niet als 1e woordvoeren, want is ‘gedoogpartij’. Waar blijft de tegenaanval? #stunt

10.28 uur: Cohen spreekt van “geklungel in Europa” door het kabinet.
Over de bezuinigingen:

“Niets is veilig voor de kettingzaag van Rutte.”

10.25 uur: Voorafgaand aan de bijdrage van PvdA-leider Cohen maakt Wilders een punt van orde. Volgens hem is het een goede traditie dat de fractievoorzitter van de grootste oppositiepartij, de SP, vandaag begint en niet de “grootste gedoogpartij”. Wilders vraagt om een hoofdelijke stemming, maar daar is geen behoefte voor vanuit de Kamer. SP-leider Roemer wil dat het debat aanvangt na dit “opzetje voor het NOS-journaal”.

10.22 uur: Kamervoorzitter Gerdi Verbeet opent de vergadering.

10.11 uur: Waar moeten politieke junkies vandaag op letten? Een kijkwijzer.

10.04 uur: De sprekers van vandaag? Zie hier.

10.02 uur: Het debat in de Kamer is hier live te volgen.