Kortkolom wetenschap

Dossier tbs’er voorspelt geweld tijdens verlof

Rotterdam. Een relatief nieuwe vragenlijst waarmee medewerkers van een tbs-instelling op basis van dossiergegevens proberen te voorspellen of patiënten tijdens hun verlof een overtreding zullen begaan, blijkt beter te werken dan een momenteel veel gebruikte methode waarbij patiënten door behandelaars beoordeeld worden. Dat toonden Nederlandse onderzoekers aan in een artikel dat gepubliceerd wordt in het oktobernummer van het wetenschappelijke tijdschrift International Journal of Forensic Mental Health. In een studie onder bijna 300 tbs’ers voorspelde de ‘nieuwe’ LRA (Leave Risk Assessment) bijvoorbeeld 50 procent van de mensen die inderdaad een ernstig geweldsmisdrijf hadden gepleegd als hoog risico; de momenteel veelgebruikte methode (HCR-20 geheten) haalde die mensen er niet uit. De LRA gebruikt gegevens over onder meer geschiedenis, contacten en alcoholgebruik van de patiënten en de reactie op therapie. (NRC)

Smeltend ijs brengt walvissen bij elkaar

Rotterdam. Groenlandse walvissen zwemmen voor het eerst in duizenden jaren weer door de Noordwestpassage. Voorheen versperde het zee-ijs hun doorgang van Groenland bovenlangs naar Alaska. Door het smeltende zee-ijs kunnen de Atlantische en Pacifische populaties nu weer bij elkaar komen. Dat schrijven onderzoekers uit Groenland en de VS vandaag in het wetenschappelijke blad Biology Letters. Ze volgden individuen van deze soort, die wereldwijd nog slechts enkele honderden exemplaren telt, met behulp van satellietzenders. Zo konden ze vaststellen dat walvissen van beide populaties elkaar in de zomer ontmoeten. De Atlantische en Pacifische populaties van de Groenlandse walvis lijken genetisch gezien nog zo sterk op elkaar dat ze zonder problemen met elkaar zouden kunnen kruisen. (NRC)

Inktvisman paart met alles wat hij tegenkomt

Rotterdam. Mannetjes van de inktvissoort Octopoteuthis deletron paren in de diepzee even vaak met mannetjes als met vrouwtjes. Dat schrijven onderzoekers van het Monterey Bay Aquarium Research Institute in Californië vandaag in het wetenschappelijke blad Biology Letters. Op videobeelden die ze maakten met onbemande onderzeeërtjes volgden ze de paring van inktvissen. Inktvismannetjes zetten pakketjes met sperma af op – of soms zelfs in – de huid van vrouwtjes. Dat sperma vindt vervolgens zijn weg naar de geslachtsorganen. In de diepzee zijn soortgenoten echter dun gezaaid en het is er aardedonker. De onderzoekers vermoeden dat het paren met andere mannetjes onderdeel uitmaakt van een succesvolle strategie: zodra ze een soortgenoot tegenkomen, grijpen ze onmiddellijk de kans om ermee te paren. Controleren of de partner wel van het andere geslacht is, kost blijkbaar te veel tijd. (NRC)

Oudere muzikant heeft nog gevoelig gehoor

Rotterdam. Mensen die sinds hun 16de of jonger actief met muziek bezig zijn en die minstens zes jaar muziekles hebben gehad, hebben op hogere leeftijd op bepaalde punten een gevoeliger gehoor dan niet-muzikanten. Niet dat oudere muzikanten nog evenveel tonen konden horen als jongere muzikanten – dat gaat ook bij muzikanten achteruit met leeftijd. Maar oudere muzikanten konden wel nog steeds valse noten herkennen en ze waren ook beter in het luisteren naar spraak bij achtergrondgebabbel dan oudere niet-muzikanten. En hoe meer uur per week ze ten tijde van het onderzoek oefenden met muziek maken, hoe beter ze waren. Dat blijkt uit onderzoek onder 163 Canadezen van 18 tot 91 jaar oud, vorige week online gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Psychology and Aging. (NRC)