Kijkwijzer voor het Kamerdebat over het kabinetsbeleid

Vanaf vanochtend in het Haagse theater: twee dagen debatteren door de fractievoorzitters en het kabinet. De redactie van nrc.nl houdt van minuut tot minuut een liveblog bij over de Algemene Beschouwingen. Waar kijken politieke junkies naar?

Politiek redacteuren Freek Staps en Derk Stokmans maakten een kijkwijzer voor de Algemene Beschouwingen.

Waar zitten de ergernissen tussen coalitiepartijen?

Zoeken naar onenigheid tussen VVD, CDA en PVV levert veel inzicht op. Daar zullen de politieke problemen vandaan komen, en in het ergste geval crisis. Wat de symptomen zijn? Openlijke ergernis is een goede graadmeter. Dan is de spanning blijkbaar zo pregnant dat zalvende woorden of een kop koffie achter de schermen onvoldoende zijn. Let ook op ontwijkgedrag. De zin: „Op als-danvragen geef ik geen antwoord” is een teken dat er iets is. Normaliter doen politici namelijk niets liever dan als-danverhalen vertellen.

Worden de contouren van een nieuwe coalitie zichtbaar?

De afstand tussen de PVV en de kabinetspartijen VVD en CDA groeit. De PVV tekende voor de bezuinigingen in de hoop te scoren bij zorg, immigratie en veiligheid. Nu blijkt – verrassend? – dat de internationale economische crisis alle tijd en aandacht opeist. Om die te bestrijden heeft het kabinet niets aan de PVV, en moet het steun zoeken bij oppositiepartijen. Tot bij hen geduld en redelijkheid op raken.


Hoe zal Wilders zichzelf dit jaar overtreffen?

Verwacht van Geert Wilders geen doorwrochte betogen. Wel oneliners, pakkende vergelijkingen en shock and awe-retoriek. Dat wordt op het gebied van de islam wel steeds moeilijker. Na de tsunami van moslims, het verscheuren van de Koran en de ‘kopvoddentax’ zit daar weinig oratorische ruimte meer. De fractieleider van de PVV heeft zijn aandacht de laatste maanden verlegd naar wat hij ziet als een andere buitenlandse dreiging: Europa.

Wie komt met een pakkend verhaal?

Wat in elk geval echt niet meer kan, zijn de nog altijd populaire vergelijkingen met schepen en/of het weer. Zoals: ‘we varen over woelige baren’ of ‘we zijn koersvast’ (zie de Miljoenennota), ‘stormen aan de horizon’, ‘donkere wolken die zich samenpakken’. Twee jaar geleden introduceerde Mariëtte Hamer haar fictieve buurman Joost om haar verhaal te vermenselijken. Het kwam zo bedacht over als het was. Meer geslaagd was de utopische vergelijking die voormalig VVD-fractievoorzitter Jozias van Aartsen ooit maakte van Nederland als New York aan de Maas.

Wie heeft er eigenlijk lol in?

De fractievoorzitters van de twee regeringspartijen wekken gewoonlijk in elk geval niet die indruk. Nee, dan D66’er Alexander Pechtold. Hij vertegenwoordigt slechts tien van de 150 zetels, maar weet de meeste debatten naar zich toe te trekken. Enthousiasme wordt gewaardeerd in de Kamer. Ook Emile Roemer (SP) heeft een voor hem plezierige uitgangspositie: beperkte verantwoordelijkheid, een verdeelde oppositie, lekker stoken.

Heeft het CDA al een koers gevonden?

Zichtbaarheid telt, maar dat is lastig voor deze fractie. Inschikken en de coalitielijn volgen zijn belangrijk. Maar tegelijkertijd is profileren noodzakelijk, en dat is voor CDA’ers niet vanzelfsprekend. De afgelopen weken is een aanzet gegeven: minder navelstaren, meer Europa.

Lukt het Cohen dit jaar wel?

De fractievoorzitter van de PvdA heeft van partijgenoten veel tijd gekregen om aan de Haagse snelheden te wennen. Maar nu zouden ze graag willen dat hij dit vermaledijde kabinet harder en effectiever aanpakt. Zelfs PvdA-kiezers zien Cohen niet als oppositieleider. Liever dus niet te vaak een zin beginnen met ‘u heeft wel gelijk, maar…’

En wat doen al die anderen daar eigenlijk die hele tijd?

Weinig. Ze zitten en luisteren vol interesse – het eerste uur. En dan moeten ze nog twee dagen. Gelukkig bestaat de iPad en kan worden ge-sms’t (met elkaar) en getwitterd. Het liefst natuurlijk over de brille van de eigen fractievoorzitter, of over de domheid of onjuistheid van de tweet van de politieke tegenstander. Een twitterfittie ontstaat zo al snel. Voor de bewindslieden in Vak K (voor ‘kabinet’) is de situatie iets meer precair. Zij voelen de camera’s op het gezicht gericht en moeten zich iets beter gedragen. Maar twee dagen stilzitten is lastig.

Volg vanaf 10.00 uur het liveblog over de Algemene Beschouwingen op nrc.nl