En weer zijn we veel rijker

We zouden 14 procent rijker zijn geweest als ons vermogen even snel was gegroeid als de mondiale economie.

De kredietcrisis heeft ons dus 13.400 miljard euro gekost.

In Londen is onlangs een nieuw winkelcentrum geopend, het Westfield Stratford City. Het is Europa's grootste stedelijke winkelcentrum. Foto AFP Customers pass by a giant advertsing billboard at the newly opened Westfield Stratford City shopping centre in east London, on September 13, 2011. Europe's biggest urban shopping centre opened on Tuesday in a deprived area of east London where it will act as the gateway to the 2012 Olympics. Westfield Stratford City, which has risen from derelict wasteland in one of the poorest areas in Britain, houses more than 300 shops, 70 restaurants, a 14-screen cinema, three hotels and Britain's largest casino. AFP PHOTO/ FACUNDO ARRIZABALAGA
In Londen is onlangs een nieuw winkelcentrum geopend, het Westfield Stratford City. Het is Europa's grootste stedelijke winkelcentrum. Foto AFP Customers pass by a giant advertsing billboard at the newly opened Westfield Stratford City shopping centre in east London, on September 13, 2011. Europe's biggest urban shopping centre opened on Tuesday in a deprived area of east London where it will act as the gateway to the 2012 Olympics. Westfield Stratford City, which has risen from derelict wasteland in one of the poorest areas in Britain, houses more than 300 shops, 70 restaurants, a 14-screen cinema, three hotels and Britain's largest casino. AFP PHOTO/ FACUNDO ARRIZABALAGA AFP

De val van Lehman Brothers is verteerd. Drie jaar na de financiële schok als gevolg van de kredietcrisis zijn we er met zijn allen weer een stukje rijker op geworden. Al zindert de klap in het Westen nog steeds na.

Dat blijkt uit het Global Wealth Report 2011 dat de Duitse verzekeraar Allianz gisteren presenteerde. Het totale vermogen van alle gezinnen wereldwijd is vorig jaar met ruim 6 procent gestegen tot 95.300 miljard euro. Dat is 3,3 procent meer dan het niveau dat op het eind van 2007 werd bereikt. De vermogensklap als gevolg van de kredietcrisis lijkt daarmee verwerkt.

De financiële buffer die gezinnen overal ter wereld opbouwen, is opmerkelijk veerkrachtig. Al mag de dreun die de financiële crisis in het Westen heeft veroorzaakt, niet worden onderschat. Uit de studie van Allianz blijkt dat het totale gezinsvermogen in de afgelopen tien jaar met een gemiddelde van 4,1 procent per jaar is gegroeid en dat is een stuk trager dan de groei van het mondiale bruto binnenlands product.

We zouden met zijn allen ruim 14 procent rijker zijn geweest als ons vermogen in het laatste decennium even snel was gegroeid als de mondiale economie, stellen de onderzoekers. Dat is een verschil van 13.400 miljard euro. Zoveel heeft de kredietcrisis van 2008 ons dus gekost. „Dit vermogensverlies maakt duidelijk wat het effect op de lange termijn is van aandelencrises die in het afgelopen decennium zijn veroorzaakt door de val van Lehman en het klappen van de dotcom-zeepbel”, aldus Allianz.

Rijkdom is ook nog steeds erg ongelijk verdeeld over de wereld, zo blijkt uit de studie. Bijna 90 procent van alle vermogen dat door particulieren en gezinnen is opgebouwd – zoals spaargeld, pensioen en beleggingen – is in het bezit van gezinnen uit rijkere (en voornamelijk westerse) landen die samen goed zijn voor amper een vijfde van de wereldbevolking.

De welvaartskloof is substantieel in absolute cijfers. In Nederland steeg het totale vermogen van gezinnen vorig jaar met 7,6 procent tot 1.746 miljard euro. Per inwoner komt dat neer op een gemiddeld vermogen van 105.000 euro.

Maar relatief gezien wordt de kloof kleiner. „Het afgelopen decennium is geen verloren periode geweest voor het armere deel van wereldbevolking”, schrijft Allianz. In de armste landen is het vermogen per hoofd van de bevolking de afgelopen tien jaar gemiddeld met 17 procent per jaar gestegen.

Dat is een gigantische hefboom. Dit groeiritme is bijna zeven keer sneller dan de aanwas van het gezinsvermogen in rijkere landen. Er is dus een inhaalslag aan de gang. In 2000 was het totale gezinsvermogen in de de rijkste landen 159 keer zo groot als dat van landen met de laagste welvaart. Tien jaar later is dat nog maar 43 keer. Allianz noemt dat resultaat „indrukwekkend”.

Eén van de verklaringen hiervoor is dat beleggingen minder belangrijk zijn in het vermogen van gezinnen uit armere landen. Ruim 70 procent van hun financiële activa bestaat uit spaargeld. In rijkere landen wordt doorgaans 40 procent van het vermogen op spaarrekeningen geparkeerd en is bijna evenveel in effecten belegd.

Dat verschil is de reden waarom de kredietcrisis harder aankwam in het Westen. „Het vermogen van gezinnen in de rijkste landen ligt nu nog steeds 2,3 procent onder het niveau dat vóór de financiële crisis werd bereikt”, schrijft het rapport. In armere landen is het gezinsvermogen sinds 2007 echter met vijftig procent toegenomen.

Sterker nog: de kredietcrisis ging nagenoeg volledig voorbij aan opkomende landen uit Latijns-Amerika en Azië. „De vermogensgroei in die gebieden is de afgelopen tien jaar ongeveer even hoog gebleven als in de periode vóór de crisis”, stelt Allianz.

In de VS is het vermogen van gezinnen en particulieren sinds 2007 met 2,5 procent per jaar in waarde gezakt. In Europa groeide het gezinsvermogen sinds de kredietcrisis met amper 1 procent. En ook in Oost-Europa was de klap voelbaar: het vermogen van gezinnen groeide daar het voorbije decennium met 16 procent per jaar in waarde – maar sinds 2007 ligt dat jaarlijkse groeiritme de helft lager.

De wereld heeft de kredietcrisis dus wel verteerd, maar in het Westen zijn er nog steeds oprispingen.