Een kijkwijzer voor politieke junks

Vandaag beginnen de Algemene Beschouwingen, op papier de belangrijkste bijeenkomsten van het jaar: twee dagen debatteren door de fractievoorzitters en het kabinet. Waar moeten politieke junkies op letten? Een kijkwijzer.

Waar zitten de ergernissen tussen coalitiepartijen?

Zoeken naar onenigheid tussen VVD, CDA en PVV levert veel inzicht op. Daar zullen de politieke problemen vandaan komen, en in het ergste geval crisis. Symptomen? Openlijke ergernis is een goede graadmeter. Let ook op ontwijkgedrag. De zin: „Op als-danvragen geef ik geen antwoord” is een teken dat er iets is. Normaliter doen politici namelijk niets liever dan als-danverhalen vertellen.

Hoe zal Wilders zichzelf dit jaar overtreffen?

Verwacht van Geert Wilders geen doorwrochte betogen. Wel oneliners, pakkende vergelijkingen en shock and awe-retoriek. Dat wordt op het gebied van de islam wel moeilijker. Na de tsunami van moslims, het verscheuren van de Koran en de ‘kopvoddentaks’ zit daar weinig oratorische ruimte meer. De fractieleider heeft zijn aandacht de laatste maanden verlegd naar wat hij ziet als een andere buitenlandse dreiging: Europa.

Wie komt met een pakkend verhaal?

Wat in elk geval echt niet meer kan, zijn de nog altijd populaire vergelijkingen met schepen en/of het weer. Zoals: ‘we varen over woelige baren’ of ‘we zijn koersvast’ (zie de Miljoenennota), of ‘donkere wolken die zich samenpakken’. Twee jaar geleden introduceerde Mariëtte Hamer haar fictieve buurman Joost om haar verhaal te vermenselijken. Het kwam zo bedacht over als het was.

Wie heeft er eigenlijk lol in?

De fractievoorzitters van de twee regeringspartijen wekken gewoonlijk in elk geval niet die indruk. Nee, dan D66’er Alexander Pechtold. Hij vertegenwoordigt slechts tien van de 150 zetels, maar weet de meeste debatten naar zich toe te trekken. Ook Emile Roemer (SP) heeft een voor hem plezierige uitgangspositie: beperkte verantwoordelijkheid, een verdeelde oppositie, lekker stoken.

Lukt het Cohen dit jaar wél?

De fractievoorzitter van de PvdA heeft van partijgenoten veel tijd gekregen om aan de Haagse snelheden te wennen. Maar nu zouden ze graag willen dat hij dit vermaledijde kabinet harder en effectiever aanpakt. Zelfs PvdA-kiezers zien Cohen niet als oppositieleider. Liever dus niet te vaak een zin beginnen met „u heeft wel gelijk, maar...”

En wat doen al die anderen daar eigenlijk die hele tijd?

Weinig. Ze zitten en luisteren vol interesse – het eerste uur. En dan moeten ze nog twee dagen. Gelukkig bestaat de iPad en kan worden ge-sms’t en getwitterd.

Freek Staps en Derk Stokmans