Bleker en provincies na jaar akkoord over bezuinigingen natuurbeleid

Staatssecretaris van Landbouw Henk Bleker en de provincies hebben na bijna een jaar moeizame onderhandelen een akkoord bereikt over de bezuinigingen op het natuurbeleid. Provincies krijgen vanaf 2014 extra geld. Ook hoeven ze eventuele boetes bij het niet halen van Europese doelstellingen niet te betalen, behalve als ze nalatig zijn geweest.

Intensieve onderhandelingen vorige week en deze week tussen het kabinet en het Interprovinciaal Overleg (IPO) – de belangenbehartiger voor provincies – leidden gisteravond laat tot een akkoord. Dat zou vandaag naar de Tweede Kamer worden gestuurd, maar is al in handen van NRC Handelsblad.

Rijksgronden kopen, verkopen en weer kopen

De zogenoemde Ecologische Hoofdstructuur (EHS) met aaneengesloten natuurgebieden hoeft pas in 2021 klaar te zijn, drie jaar later dan de oorspronkelijke planning. Ook wordt deze kleiner, 600.000 hectare in plaats van 700.000, en in ruil voor jaarlijks 100 miljoen euro extra worden de provincies er vanaf 2014 financieel verantwoordelijk voor.

Rijksgronden die zijn gekocht om er ooit natuur van te maken maar op de verkeerde plek liggen, worden weer verkocht. Met dat geld worden gronden binnen de grenzen van de kleinere EHS aangekocht of al gekochte gronden omgevormd tot natuur.

‘Fraai is het allemaal niet’

In 2016 wordt bekeken of de Europese doelstellingen haalbaar zijn. Als er extra maatregelen nodig zijn, moeten kabinet en provincies opnieuw om tafel.

“Dan zal er extra geld naar de provincies moeten komen”, zegt de Brabantse gedeputeerde Ruud van Heugten, die namens het IPO onderhandelde, is kritisch over de overeenkomst: “Ik houd er een dubbel gevoel aan over.

Fraai is het allemaal niet, maar meer zat er niet in.”

Ook staatssecretaris Bleker zegt dat het “geen akkoord is om het glas op te heffen. Ik ga niet op de banken springen van blijdschap.” Hij is wel blij dat er duidelijkheid over het natuurbeleid voor de komende tien jaar.

“Het natuurbeleid wordt soberder en doelmatiger in plaats van groter, groter, groter.”

Veel verantwoordelijkheid, weinig geld

Het kabinet wil 600 miljoen euro op natuur schrappen en het natuurbeleid overdragen aan de provincies. De onderhandelingen daarover zaten de afgelopen maanden muurvast. De provincies vinden dat ze veel verantwoordelijkheden krijgen voor te weinig geld.

Bleker zal eventuele sancties voor het niet halen van Europese natuurdoelstellingen “uitsluitend als er sprake is van nalatigheid” verhalen op de provincies. “Als men heeft gedaan wat men kon en we worden door Europa toch in gebreke gesteld, dan schuiven we de rekening niet door naar de provincies.”

Provinciebesturen en de Tweede Kamer hebben tot Kerstmis de tijd het akkoord goed te keuren. Het zal een hoop stof doen opwaaien, verwacht Van Heugten. “Veel gegrom en gemor. Maar provincies moeten zich realiseren dat als ze het akkoord afwijzen, we er nooit beter op zullen worden.”