Bang bedrijf bankiert nu bij ECB

Ondernemingen die hun bank niet vertrouwen kunnen hun geld stallen bij de veilige ECB. Wel vereist: een bankvergunning. Siemens vroeg die aan en kreeg hem.

De meeste Europese autofabrikanten hebben een bankvergunning waardoor zij rechtstreeks bij de veilige ECB mogen bankieren. Media people walk between BMW cars at the 64th Frankfurt Auto Show in Frankfurt, Germany, Tuesday, Sept.13,2011. The fair opens its doors to the public from Sept. 15 through Sept. 25, 2011. (AP Photo/Michael Probst)
De meeste Europese autofabrikanten hebben een bankvergunning waardoor zij rechtstreeks bij de veilige ECB mogen bankieren. Media people walk between BMW cars at the 64th Frankfurt Auto Show in Frankfurt, Germany, Tuesday, Sept.13,2011. The fair opens its doors to the public from Sept. 15 through Sept. 25, 2011. (AP Photo/Michael Probst) AP

Bijna 19,5 miljard dollar (14,2 miljard euro). Zoveel geld heeft Koninklijke Shell volgens de laatst beschikbare cijfers in kas. Dat klinkt als een pakhuis vol chartale middelen waar nooit genoeg ruimte voor is op het hoofdkantoor aan de Haagse Carel van Bylandtlaan. En dat klopt ook. De liquide middelen die multinationals als Shell voorhanden hebben, staan grotendeels geparkeerd op rekeningen courant bij commerciële banken en op andere plekken in het financiële systeem waar je geld tijdelijk kunt stallen zoals beleggingen in kortlopend schuldpapier.

Maar wat betekent het voor een onderneming als de bank waar je spaart omvalt? Particulieren genieten tot 100.000 euro bescherming, maar dat geldt niet voor bedrijven. Voor Siemens was de kredietcrisis van 2008 directe aanleiding een veiliger manier te zoeken om de contanten te bewaren. Daarom vroeg het Duitse industriële concern (353.000 werknemers, 13 miljard euro in kas) een bankvergunning aan zodat het rechtstreeks toegang krijgt tot de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB is niet alleen lender of last resort – het laatste loket waar je altijd geld kunt lenen – maar binnen Europa ook de veiligste plaats om je kapitaal onder te brengen. Een centrale bank kan immers niet failliet gaan.

Siemens kreeg eind vorig jaar zijn bankvergunning. Het concern zou onlangs gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheden die dat biedt. Twee weken geleden zou het bedrijf ruim een half miljard euro van een Franse bank naar de ECB hebben overgemaakt. De Financial Times meldde dat daar nu tussen de 4 en 6 miljard euro van Siemens geparkeerd staat. Beide instellingen weigeren hierop commentaar te geven.

Het verhaal over Siemens is huiveringwekkend voor de financiële markten. Als meer grote ondernemingen dit doen, kan het snel voorbij zijn met de kredietwaardigheid van banken. Dan is er sprake van een moderne variant van een bank run. Vooral Franse financiële instellingen hebben het de laatste weken moeilijk. Diverse Franse banken kregen onlangs een negatiever rapportcijfer voor hun kredietwaardigheid, mede door zorgen over hun incasseringsvermogen.

Siemens is niet de enige onderneming die via een eigen bankvergunning rechtstreeks toegang heeft tot de ECB. Vrijwel de gehele auto-industrie heeft die mogelijkheid. Dat is een direct gevolg van de manier waarop zij auto’s verkopen: op afbetaling en via leaseconstructies.

Naast Siemens blijken onder meer Wasa (knäckebröd), TeliaSonera (telecom), C & A en Texaco (olie) rechtstreeks toegang te hebben tot de ECB (zie inzet). Koninklijke Shell heeft geen bankvergunning en laat desgevraagd weten ook niet het voornemen te hebben er een aan te vragen.

De angst op de financiële markten vertaalt zich ook in hogere tarieven die banken elkaar onderling in rekening brengen. Het tarief voor een nachtje uitlenen is opgelopen naar 1,0 procent, ruim boven het tarief van 0,75 procent dat de ECB vergoedt. Toch parkeerden banken gisternacht bijna 115 miljard euro bij de Europese Centrale Bank.