De onstuitbare ‘oude oom’ Deng

China-expert Ezra Vogel schreef een monumentale biografie van Deng Xiaoping, architect van het ‘socialistisch kapitalisme’ en daarmee van het moderne China. “Over een paar maanden wordt herdacht dat twintig jaar geleden, op 25 december 1991, in Moskou de rode Sovjetvlag met hamer en sikkel voor het laatst werd gestreken. Dan zal ook opnieuw de vraag

China-expert Ezra Vogel schreef een monumentale biografie van Deng Xiaoping, architect van het ‘socialistisch kapitalisme’ en daarmee van het moderne China.

“Over een paar maanden wordt herdacht dat twintig jaar geleden, op 25 december 1991, in Moskou de rode Sovjetvlag met hamer en sikkel voor het laatst werd gestreken. Dan zal ook opnieuw de vraag gesteld worden waarom de Oost-Europese en Russische communistische partijen ten onder gingen en de 90 jaar oude Communistische Partij van China (CCP) nog aan de macht is en van een China een economische en diplomatieke grootmacht heeft gemaakt.

Het antwoord ligt besloten in het monumentale en knappe Deng Xiaoping and the Transformation of China van Harvard-professor Ezra Vogel (82) dat eind deze maand in Nederland verschijnt. De vloeiend Mandarijn en en Japans sprekende Vogel beschrijft niet alleen het fascinerende leven vol strijd, intriges en omwentelingen van Deng; de briljante student die op 16-jarige leeftijd naar Frankrijk werd gestuurd om terug te keren als een doorgewinterde voor het leven geengageerde communistische commandant en ondergrondse organisator. Vogel brengt ook glashelder de politieke machinaties in beeld die gepaard gingen met de hervorming van China van een achterlijk, zwaar verarmd land tot economische en diplomatieke grootmacht.

Deng Xiaoping ontwikkelde zich uiteindelijk, precies zoals Mao vreesde, tot de leider die China bevrijdde van het maoïsme, de economie moderniseerde en daarmee verhinderde dat de Communistische Parijs (CCP) op de mestvaalt terecht kwam.

[..] Vogel werpt de retorische vraag op of Deng niet herdacht moet worden als een van die 20ste-eeuwse leiders die grote invloed op de wereld hebben uitgeoefend en dat ook zullen blijven doen. Dat Vogel een vraagteken gebruikt, komt voort uit de zwarte wolk die boven Dengs carrière hangt: de gewelddadige onderdrukking van de demonstraties op en rond het Tiananmenplein in juni 1989.

Deng aarzelde geen moment toen besloten moest worden over ‘het herstellen van de orde en de rust’. Elite-eenheden kregen opdracht te vuren op eigen burgers als dat nodig mocht zijn en het Tiananmenplein werd met tanks schoongeveegd.  Het dodental is nooit exact vastgesteld, schattingen lopen sterk uiteen van 300 tot 2600.’

Abonnees kunnen de volledige bespreking van Deng Xiapoing and the Transformation of China  hier lezen.