Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Milieu en natuur

Zal het leven er intelligent zijn?

De kansen op ‘gewoon’ buitenaards leven mag je misschien best hoog inschatten. De aarde ontstond 4,5 miljard jaar geleden, maar 3 tot 3,5 miljard geleden bestond er al primitief leven (niemand weet hoe). Best snel, ook al omdat in dat eerste miljard jaar de aarde heel lang een sissende helse planeet was, en voortdurend gebombardeerd werd door meteorieten en kometen. Maar intelligent leven, organismen met zelfbewustzijn en het vermogen tot complexe communicatie? Zoals wij? Dat verscheen pas zo’n 200.000 jaar geleden, met de komst van homo sapiens. Volgens sommige antropologen waren we pas 50.000 jaar geleden ‘echt slim’. Niet indrukwekkend, ook niet omdat de mens ontstond in een al verdwijnende tak van de primaten, de mensapen. Sinds 20 miljoen jaar geleden worden die evolutionair opzij geschoven door gewone aapjes. De mens is een spruit van een stervende lijn. En al die honderd miljoenen jaren sinds er meercellig leven was (vanaf 700 miljoen jaar geleden) waren de weekdieren, vissen, reptielen, dino’s en zoogdieren vaak reuze handig en bijzonder. Maar intelligent zoals wij? Nee. Intelligentie lijkt toch meer toeval dan een noodzakelijk evolutionair eindpunt of zelfs maar een evolutionair bijzonder nuttige strategie. Anders waren er op aarde ook wel meer intelligente dieren geweest. Op Gliese 581d groeien misschien grote bomen, of enorme schimmels. De kans dat er een levendig debat over wordt gevoerd is veel kleiner.