Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

'We hoeven niet zóveel te besparen'

Wie: Harrie Verbon, hoogleraar openbare financiën en sociale zekerheid.

Vindt: ‘We moeten juist nu meer investeren.’

Meer bezuinigen als het economisch slechter gaat. Geen goed plan, vindt econoom Harrie Verbon. Hij wil juist mínder bezuinigen. Nu al. „In 2015 komen we uit op een begrotingstekort van 1,8 procent. Dat is ruim 1 procent onder de Europese norm van 3 procent. Dat betekent dat er nog ruim 6 miljard euro aan extra ruimte is. Dat moeten we benutten”, zegt de Tilburgse hoogleraar openbare financiën en sociale zekerheid.

Want als het noorden van Europa zo erg gaat bezuinigen, dan kan het zuiden nooit uit de problemen komen, zegt Verbon, tot vorig jaar lid van regeringspartij CDA. „De economie draait relatief goed, dan is het helemaal niet nodig om 18 miljard euro te gaan bezuinigen. Wij moeten Europa juist vlottrekken.”

Wat vindt u van de Miljoenennota?

„Het is raar dat minister De Jager van Financiën geen woord vooraf heeft geschreven. Misschien is dat wel illustratief. Hij is toch meer een techniekman dan een bevlogen politicus. Hij maakt wel een kundige indruk.”

Diezelfde De Jager stelt dat stimuleren in het algemeen weinig zin heeft. Volgens hem is de Nederlandse economie zo open dat extra bestedingen weglekken naar het buitenland.

„Dat zal best, maar met dat extra geld kan je wel de noodgevallen helpen die nu door allerlei verschillende maatregelen worden getroffen. En je houdt de bestedingen op peil.”

En het buitenland?

„Er wordt erg veel gezegd over Europa, maar we hebben volgens mij geen idee welke kant het op moet. Dat straalt het kabinet ook uit. We huppelen lekker mee met Duitsland en Frankrijk. Maar als Europa zo be langrijk is, dan moeten we daar toch ook een eigen mening over hebben? Nu zijn we erg dubbel: het is heel belangrijk, maar we doen weinig anders dan die noodfondsen vullen. Het is pappen en nathouden. Ik zie sowieso weinig visie bij dit kabinet: het is vooral saneren.”

Stel: u bent het erover eens dat 18 miljard euro bezuinigen noodzakelijk is. Waar zou u het geld vandaan halen?

„Ik denk dat de economische en sociale consequenties veel minder groot zijn als je bijvoorbeeld het tarief van de hoogste belastingschijf van 52 naar 60 procent verhoogt. Daar is veel te halen, zonder vervelende neveneffecten. Verder moet je volgens mij de AOW fiscaliseren [rijkere ouderen betalen dan mee aan de AOW] en de hypotheekrenteaftrek geleidelijkaan terugbrengen. Dan ben je zo uit de financiële problemen. Meer is niet nodig.

„Zulke bezuinigingen zouden op de lange termijn goed uitpakken. We zijn als Nederland het China van Europa aan het worden. We exporteren erg veel en tegelijkertijd hebben we veel spaargeld dat we bij wijze van spreken in Griekse obligaties steken. Het zou helemaal niet erg zijn als wij wat minder gaan exporteren.”

Bent u het eens met het Centraal Planbureau dat liever hervormingen ziet dan extra bezuinigingen of lastenverzwaringen?

„In de zorg en in ieder geval ook op de huizenmarkt moeten zeker structurele veranderingen komen. Maar in de zorg is dit uiterst complex en op veranderingen van de huizenmarkt rust een taboe. Of hervormingen op de arbeidsmarkt effect hebben, betwijfel ik.”

Wat vindt u van de lastenverzwaring voor burgers en bedrijven? Die gaan volgend jaar met 5,5 miljard euro omhoog.

„Dat zegt me niet zo veel. Het is bij bezuinigen altijd een mix van minder uitgeven door de overheid en meer lasten voor de burger. Als je echt wilt bezuinigen zonder de lasten te verzwaren, moet je een heel ministerie opheffen.”

Erik van der Walle