Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Milieu en natuur

Uitsterven vogels gelijk met dino's

Vogels en dinosaurussen leefden een tijdlang naast elkaar. Maar hoe stonden de vogels ervoor rond de tijd dat de dinosaurussen uitstierven? Dat was tot nu toe een van de grootste raadsels in de paleontologie. Het was nog altijd onduidelijk of vogels ook massaal uitstierven aan het einde van het Krijt, zo’n 65 miljoen jaar geleden, of dat veel van de nu uitgestorven oervogels al ver voor die tijd op hun retour waren.

Wetenschappers van Yale University (Verenigde Staten) en het Saskatchewan Museum (Canada) komen nu met een antwoord: ook vogels stierven massaal uit aan het einde van het Krijt. Het wetenschappelijke artikel staat vandaag online in de Proceedings of the National Academy of Sciences.

De onderzoekers bestudeerden fossiele vogelbotten uit drie Noord-Amerikaanse aardlagen die 70 tot 65 miljoen jaar geleden zijn afgezet: tijdens het allerlaatste stukje Krijt. In die aardlagen identificeerden ze 17 verschillende soorten vogels, waarvan er maar liefst zeven behoren tot vogelklassen die niet alleen nu niet meer bestaan, maar ook nooit in aardlagen zijn gevonden die dateren van na het Krijt. Daaruit leidden de onderzoekers af dat ook vogels aan het eind van het Krijt massaal uitstierven.

Ook de overige tien soorten bestaan nu niet meer in diezelfde vorm, maar die hebben zich verder ontwikkeld tot groepen die we nu nog wel kennen, onder meer de eenden en gansen en de hoenderachtigen.

De 17 soorten laten bij elkaar een grote verscheidenheid zien. De grootste vogel woog zo’n 5 kilogram en de kleinste zo’n 200 gram. Maar de grootste vogeldiversificatie vond pas plaats na het massale uitsterven, aldus de auteurs: onder moderne vogels bestaat nog veel meer variatie. Veel zangvogels wegen bijvoorbeeld slechts een gram of tien, terwijl er ook allerlei ferme jongens rondvliegen van rond de tien kilogram, zoals zwanen.