Dit is een artikel uit het NRC-archief

Geopolitiek

Turkije gooit olie op het vuur in conflict met Cyprus - ‘blufpoker van regionale grootmacht’

Een helikopter met medewerkers van een boorplatform vertrekt van Cyprus. Turkije heeft gedreigd zelf olie- en gasdeposito’s te starten.
Een helikopter met medewerkers van een boorplatform vertrekt van Cyprus. Turkije heeft gedreigd zelf olie- en gasdeposito’s te starten. Foto AFP / Andres Lazarou

Turkije zou op korte termijn naar gas en olie kunnen gaan boren in de Middellandse Zee nu Cyprus, Israël en Griekenland ook zulke plannen hebben. Dat zei premier Erdogan vandaag. Het lijkt vooral blufpoker van de regionale grootmacht.

De Griekse Cyprioten zijn inmiddels al begonnen met boren voor de kust van het eiland. Turkije wil die bronnen zelf benutten en is dus van plan eigen platformen voor de noordelijke kust te leggen. Dat gaat gepaard met ferme taal: Turkije wil de activiteiten gaan beschermen met oorlogsschepen, zei de minister van Energie eerder. En het zou al snel kunnen beginnen, voegde Erdogan daar vandaag op een persconferentie aan toe, vlak voordat hij naar de VS vertrok: “Op zeer korte termijn, mogelijk deze week al.”

De harde opstelling van Turkije heeft twee redenen, legt onze correspondent Bram Vermeulen uit:

“Enerzijds heeft het land zelf geen gas en olie, maar het heeft het met de snel groeiende economie wel hard nodig. Ze willen de slag in de Middellandse Zee niet verliezen, want dan zijn ze die natuurlijke bronnen kwijt. Anderzijds is het zo dat áls ze de Griek-Cyprioten toestaan te boren, dat dan de verdeeldheid van het eiland onderstreept, terwijl Turkije juist een oplossing wil.”

Ook speelt de rol van Turkije als regionale grootmacht mee bij de harde taal:

“Er is een machtsvacuüm daar, ga maar na: de Arabische landen hebben te maken met massale protesten, Europa is vooral met zichzelf bezig en de VS laat zich niet zien. Ze zijn er wanhopig naar op zoek serieus te worden genomen.”

Maar het land wil toch toetreden tot de Europese Unie? Gooit het nu niet de eigen ruiten in?

“Dit is geen teken dat ze daar geen zin meer hebben, geen aanwijzing dat ze uit zijn op een isolement. Ze spelen juist hoog spel, blufpoker, in de hoop dat Europa dat opmerkt en rekening met ze gaat houden.”

Eerder dreigde de Turkse vicepremier Besir Atalay al dat de banden met de EU bekoeld zouden worden als Cyprus volgend jaar het roulerende voorzitterschap krijgt.

Cyprus is verdeeld sinds een Turkse inval in 1974 die volgde op een een kortstondige coup van de Grieken die er de macht grepen. In 2008 werden vredesgesprekken hervat, maar tot nog toe zonder veel resultaat.