Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Energie

Siemens stapt uit kernenergie

Na Duitsland keert ook het Duitse concern Siemens kernenergie de rug toe. Duurzame energie heeft de toekomst, zegt topman Peter Löscher.

Het Duitse industriële conglomeraat Siemens stapt helemaal uit kernenergie. Dat kondigt topman Peter Löscher van Siemens deze week aan in een interview met weekblad Der Spiegel.

„Dat hoofdstuk is voor ons afgesloten”, zegt Löscher. Het is een opmerkelijke stap voor het bedrijf dat onder meer de enige Nederlandse kerncentrale, in het Zeeuwse Borssele, heeft gebouwd.

De beslissing om uit kernenergie te stappen is volgens de topman „het antwoord” op „de duidelijke positie van de samenleving en de politiek in Duitsland om uit kernenergie te stappen”. Eind mei kondigde bondskanselier Angela Merkel aan dat de zeventien kerncentrales in Duitsland toch niet langer openblijven zoals een jaar eerder nog was afgesproken. Ze gaan allemaal dicht vóór 2022. De nucleaire ramp in Japan was hiervoor de aanleiding.

Löscher maakt in Der Spiegel ook bekend dat de in 2009 aankondigde samenwerking met het Russische Rosatom van de baan is. De bedrijven hadden in maart van dat jaar een intentieverklaring getekend om samen een bedrijf op te zetten voor de bouw en exploitatie van kerncentrales, daarmee inspelend op de verwachte revival van kernenergie, met name in Rusland.

Toch snijdt Siemens de lijnen met kernenergie nog niet helemaal door. Het blijft onderdelen leveren aan de industrie, zegt Löscher. Dat gaat dan met name om de stoomturbines. Maar daar hoort wel een kanttekening bij. De turbines zijn niet specifiek voor de nucleaire industrie. Siemens levert ze ook voor gas- en kolencentrales, en voor zonnecentrales, een tak waarin het concern snel wil groeien. Al deze centrales werken volgens hetzelfde principe. Er wordt water verwarmd – via de verbranding van gas of kolen, dan wel via de concentratie van zonlicht met grote spiegels – en de vrijkomende stoom zet een turbine in beweging, die vervolgens elektriciteit levert.

Ook met Rosatom worden de lijnen niet helemaal doorgesneden. Siemens bekijkt of het „op andere gebieden” met de Russen kan samenwerken. Ook hier gaat het waarschijnlijk om de levering van turbines. Of wellicht van CT-scanners, dan wel radio-isotopen, die in de geneeskunde onder meer worden gebruikt voor de behandeling van kanker.

De medische divisie is een belangrijke tak geworden voor Siemens. Zij maakt inmiddels 17 procent uit van de totale omzet, die vorig jaar 75 miljard euro bedroeg. Het concern is op dit gebied een geduchte concurrent van Philips.

Siemens heeft een lange geschiedenis in kernenergie. Het bouwde alle zeventien kerncentrales in Duitsland, die de komende tien jaar dicht moeten. Maar het begon zich al begin deze eeuw voorzichtig terug te trekken uit deze industrie, zo laat een woordvoerder desgevraagd weten. In 2001 besloot Siemens zelf niet meer actief bezig te gaan met de ontwikkeling van kernreactoren. Of, zoals de woordvoerder het noemt, der heiße Teil van kerncentrales.

Siemens bracht zijn kennis onder bij het Franse Areva, waarin het een belang had van 34 procent. Samen ontwikkelden ze een nieuw type kerncentrale, de EPR. Het eerste exemplaar wordt sinds 2009 gebouwd in het Finse Olkiluoto. De bouw heeft ernstige vertraging opgelopen, en de kosten zijn de pan uitgerezen.

In januari 2009 besloot Siemens onverwachts zijn belang in Areva te verkopen, om twee maanden later de intentieverklaring met Rosatom te tekenen. De Fransen protesteerden tegen het besluit van Siemens, en maakten de zaak aanhangig bij het arbitragekamer van de internationale Kamer van Koophandel (ICC) in Parijs. Die besloot afgelopen mei dat Siemens 648 miljoen euro moet betalen aan Areva.

Löscher zegt in Der Spiegel dat Siemens zich meer wil richten op duurzame energie. Het doel van de Duitse regering om het aandeel ‘groene’ stroom in 2020 op te voeren tot 35 procent van alle geleverde elektriciteit noemt hij „haalbaar”. Daarmee sorteert Siemens voor op de omslag die Duitsland de komende decennia moet gaan maken. Het conglomeraat zet zwaar in op windturbines en de elektrische auto.