Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Prinsjesdag? Echte besluiten vallen elders

Wat gaat het IMF doen in Griekenland en wat zijn de gevolgen voor de mondiale en de Nederlandse economie? In Athene en Washington worden deze week cruciale bijeenkomsten gehouden.

Eppo König

Prinsjesdag heeft de schijn van overzichtelijkheid. Een heldere Miljoenennota, een strenge Rijksbegroting. Maar hoe overzichtelijk is een nationale economie nog met de internationale verwevenheid van vandaag?

De grote vraag is wat de Griekse crisis Nederland gaat kosten. Volgend jaar stijgen de lasten 5,5 miljard euro, zo zal premier Rutte morgen toelichten. Bij een eventueel faillissement van Griekenland zal die begroting voor 2012 flink bijgesteld moeten worden.

Voor Dominique Strauss-Kahn is Griekenland een uitgemaakte zaak. „Regeringen hebben het probleem niet opgelost, ze hebben het alleen uitgesteld en de sneeuwbal wordt groter en groter”, zei de voormalige topman van het Internationaal Monetair Fonds (IFM) gisteravond in zijn eerste tv-interview na de affaire rond het kamermeisje Nafissatou Diallo. „Griekenland is armer geworden. We kunnen wel zeggen dat de Grieken hun eigen rekeningen gaan betalen, maar dat kunnen ze niet.”

De boodschap van Strauss-Kahn was: landen en banken moeten hun verlies nemen.

Op hetzelfde moment voerde de Griekse regering spoedoverleg om het vertrouwen te behouden van het IMF, de Europese Commissie (EC) en de Europese Centrale Bank (ECB). Deze ‘trojka’ schortte het overleg met Griekenland over financiële steun begin deze maand op, toen bleek dat er een gat van ruim 2 miljard euro in de Griekse begroting zat. Om de zesde tranche (8 miljard euro) van de noodlening (110 miljard euro) binnen te slepen, beloofde de Griekse minister van Financiën gisteravond opnieuw streng te bezuinigen.

Veel effect op de internationale beurzen sorteerde zijn toespraak niet. Na het mislukte euro-crisisoverleg van ministers van Financiën in Polen van afgelopen weekeinde daalden de beurskoersen vanochtend opnieuw.

Beleggers kijken uit naar vrijdag, wanneer de jaarvergaderingen beginnen van het IMF en de Wereldbank. In Washington worden dertienduizend gasten verwacht, onder wie centrale bankiers, ministers van Financiën en vertegenwoordigers van de wetenschap en de top van het bedrijfsleven. Drie dagen lang zullen ze overleggen over de mondiale economische vooruitzichten en over de vraag: hoe verder?

De nieuwe IMF-baas Christine Lagarde, de opvolger van Strauss Kahn, zal Europese en Amerikaanse politici opnieuw oproepen tot ingrijpen, verwachten analisten. Lagarde zal zeggen dat de instabiliteit van de Europese en Amerikaanse economieën in de komende maanden ook Azië zal treffen.

In aanloop naar de jaarvergadering verklaarde de IMF-voorzitter vorige week al in Washington dat de matige economische groei en schulden van overheden, vermogensbeheerders en huishoudens elkaar negatief versterken. Lagarde heeft vier speerpunten:

1) Rijke landen moeten hun staatsschuld verminderen, maar niet te snel, zodat de werkgelegenheid niet wordt geschaad.

2) Hervorming van de financiële markten om onder meer het toezicht te verscherpen en een domino-effect te voorkomen als beleggers in financiële nood komen.

3) Meer evenwicht op de betalingsbalansen: landen moeten hun import en export in verhouding brengen om minder kwetsbaar te zijn voor crises.

4) Met name lagelonenlanden moeten economische buffers opbouwen om weer stimuleringsmaatregelen te kunnen nemen en de koopkracht te verbeteren.

Er is een weg naar herstel, zei Lagarde vorige week al. Maar die weg wordt smaller en smaller.