Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Oorlog

Politieke crisis in Jemen escaleert, protest wordt bloedbad

Betogers dragen een gewonde weg tijdens het protest van gisteren tegen de Jemenitische president in de hoofdstad Sana'a. Foto AP EDS NOTE: GRAPHIC CONTENT - Anti-government protestors carry a wounded protestor from the site of clashes with security forces, in Sanaa, Yemen, Sunday, Sept. 18, 2011. Yemeni government forces opened fire with anti-aircraft guns and automatic weapons on tens of thousands of anti-government protesters in the capital pushing for ouster of longtime ruler Ali Abdullah Saleh, killing several people and wounding dozens.(AP Photo/Hani Mohammed)
Betogers dragen een gewonde weg tijdens het protest van gisteren tegen de Jemenitische president in de hoofdstad Sana'a. Foto AP EDS NOTE: GRAPHIC CONTENT - Anti-government protestors carry a wounded protestor from the site of clashes with security forces, in Sanaa, Yemen, Sunday, Sept. 18, 2011. Yemeni government forces opened fire with anti-aircraft guns and automatic weapons on tens of thousands of anti-government protesters in the capital pushing for ouster of longtime ruler Ali Abdullah Saleh, killing several people and wounding dozens.(AP Photo/Hani Mohammed) AP

Tienduizenden betogers zijn vandaag de straat opgegaan in de Jemenitische hoofdstad Sana’a, een dag nadat een protest tegen president Ali Abdullah Saleh in een bloedbad was geëindigd.

Volgens getuigen en artsen vielen gisteren 26 doden en meer dan 300 gewonden toen politie en leger met automatische wapens het vuur openden op demonstranten tegen de president. De gebeurtenissen vormden een dramatische escalatie van de politieke crisis in Jemen.

Geïnspireerd door de opstanden in Tunesië en Egypte lanceerde ook de oppositie in Jemen eind januari demonstraties tegen het regime. Saleh, inmiddels 33 jaar aan de macht, weigerde af te treden en sloeg terug met politie- en legergeweld en met haast even massale tegendemonstraties. De protesten leidden niet tot zijn opstappen, ook niet nadat belangrijke bondgenoten zich van hem hadden afgekeerd.

Saleh bleef zelfs weigeren af te treden na een aanslag in juni waarbij hij zware verwondingen opliep. Hij werd voor behandeling naar Saoedi-Arabië overgebracht waar hij sindsdien verblijft. De gezagscrisis heeft ertoe geleid dat op verscheidene plaatsen in Jemen gewapende conflicten zijn uitgebroken, onder andere met sunnitische extremisten.

De protestbeweging voerde in de afgelopen week de demonstraties weer op, uit woede over het besluit van Saleh om vicepresident Abed Rabbo Mansour Hadi namens hem te laten onderhandelen over een nieuw Saoedisch-Amerikaans voorstel voor een machtsoverdracht. Volgens de oppositie is deze stap in werkelijkheid een nieuwe uitdrukking van Salehs vertragingstactieken.

Tegelijkertijd zijn eenheden van de machtige Republikeinse Garde, die onder commando staat van Salehs zoon Ahmed, en gewapende aanhangers van het regime de afgelopen dagen in groteren getale op straat verschenen. Toen gisteren meer dan 100.000 demonstranten marcheerden naar het presidentieel paleis, openden zij het vuur. Volgens een woordvoerder van de oppositie gebruikten de veiligheidsdiensten ook luchtdoelgeschut tegen de demonstranten. Daarnaast waren scherpschutters actief.

Volgens getuigen werden vandaag bij het hernieuwde protest twintig mensen gedood. Tegelijk raakten Salehs troepen slaags met eenheden van de naar de oppositie overgelopen generaal Ali Mohsen al-Ahmar. In Sana’a klonken zware explosies.

De internationale hulporganisatie Oxfam waarschuwde vandaag voor een voedselcrisis in Jemen als gevolg van het conflict, dat de economie heeft verlamd, tot een snelle toename van de brandstofprijzen heeft geleid en een hollende inflatie heeft meegebracht. In een nieuw rapport meldde Oxfam dat de Jemenitische bevolking nu al ten prooi is aan een chronische ondervoeding. Als de internationale gemeenschap Jemen niet helpt, dreigt een „catastrofe”. Jemen is het armste Arabische land.