Kritiek onderwijsorganisaties op Miljoenennota: zwakke leerling niet gebaat bij talentenjacht

Betere leraren, sterkere aansluiting op de arbeidsmarkt en optimale benutting van talent. Aan ambitie ontbreekt het niet in de onderwijsparagraaf van de Miljoenennota. Bovendien wordt de sector redelijk ontzien in de bezuinigingsslag: de regering zet in op meer rendement. Toch zijn onderwijsorganisaties somber.

Overal klinkt gemor over het uitblijven van meer geld, terwijl het aantal leerlingen stijgt. Maar de rode draad in de kritiek is toch vooral een ideologische. In haar streven om Nederland “uit te rusten voor een positie in de voorhoede van de kenniseconomieën”, zou de regering geen oog meer hebben voor de noden van zwakkere leerlingen. Goed, er is besloten om sneller in te grijpen op zwakke scholen, maar “excellentie” blijft toch het toverwoord in de onderwijsbegroting.

Begroting past bij rechts karakter
“Geen gezeur, aan de bak en hard werken om Nederland weer in de topvijf te brengen”, zo vat financieel deskundige Bé Keizer de kabinetsplannen samen, in opdracht van de VOS/ABB, de vereniging van openbare en algemeen toegankelijke scholen. Een filosofie met een keerzijde, aldus Keizer. “In zo’n benadering past het inderdaad niet om stil te staan bij kinderen die wellicht iets minder getalenteerd zijn, problemen hebben om mee te komen, geen stimulerende thuissituatie hebben of vanuit een andere cultuur komen. In die zin is het echt een begroting die past bij het karakter van het rechtse kabinet van VVD en CDA, gedoogd door de PVV. Waarvan akte!”

Volgens Keizer wordt het onderwijs wel degelijk geraakt door de bezuinigingen, maar zijn die posten in de nota gecamoufleerd. “Het gemeentefonds, van belang voor met name de huisvesting in het primair en voortgezet onderwijs, gaat in 2015 met 773 miljoen achteruit ten opzichte van 2011.”

Integrale visie op ontwikkeling ontbreekt
“Grote woorden, niets meer”, kopt de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) boven haar reactie. “De AVS vindt dat de invoering van een prestatiebeloning voor leraren en het verder vergroten van de professionele kwaliteiten van schoolleiders en leerkrachten betaald moet worden uit de algemene middelen. Nu betalen de kwetsbaarste leerlingen dit.” De organisatie maakt zich net als de Onderwijsraad zorgen over de manier waarop de regering prestaties meet. “Belangrijk is dat de aandacht voor taal en rekenen niet leidt tot een kwaliteitsvermindering van andere vakken of minder aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling”, zo haalt de AVS een rapport aan. Het schoolleidersverbond mist een “integrale visie op leren en ontwikkeling”.

Inkomsten scholen nemen af
De PO-Raad, de sectororganisatie voor het primair onderwijs, beklaagt zich vooral over het geschuif met middelen. De bezuinigingen in het speciaal onderwijs zouden bijvoorbeeld gebruikt worden voor de prestatiebeloningen van leraren. Ondertussen zou de Miljoenennota ten onrechte ontkennen dat scholen moeten bezuinigen. “Scholen hebben ook inkomsten uit andere bronnen, zoals gemeentelijke- en projectsubsidies”, schrijft de raad vandaag aan alle fractievoorzitters. “En deze nemen ook af.”

Samenwerking bedrijven gaat ten koste van onderwijs
“Het hoger onderwijs is compleet blut”, stelt de Landelijke Studentenvakbond (LSVb). Om de stijgende studentenaantallen op te vangen zou er juist meer geld nodig zijn. Het idee van de regering om bedrijven directer te laten profiteren van kennisinstituten werkt volgens de bond averechts. “De overheid laat 500 miljoen aan investeringskansen liggen. Het geld bedoeld voor innovatie gaat naar bedrijven en niet naar het hoger onderwijs.”

Ook het Interstedelijk Studenten Overleg laat zich niet inpakken door de nota. “De ‘kwaliteit van het onderwijs moet omhoog’ en ‘meer excellentie’ zijn passages die in de Miljoenennota staan beschreven. Het kabinet beschrijft hier vooral luchtkastelen. De euro’s om dit echt te realiseren blijven achterwege.”

Gerelateerde artikelen:
Robuuste economie belangrijker dan staatsschuld
Lees de Miljoenennota door de ogen van je belangenbehartiger
Het Innovatieplatform: porren in de polderklei
Goede docent is jaarlijks 400.000 dollar waard
Duitse minister: vrouwen komen niet hogerop omdat ze pretstudies volgen