Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Zorg

Kanker verraadt zichzelf met groen licht

Na een injectie met een fluorescerende stof kan de chirurg tijdens de operatie precies zien waar in het lichaam van een kankerpatiënt nog tumorweefsel zit dat hij weg moet halen. Daardoor is de begrenzing van de tumor al duidelijk tijdens de operatie en is kans dat de arts stukjes laat zitten die later weer kunnen uitgroeien een stuk kleiner. Groningse chirurgen onder leiding van oncoloog Gooitzen van Dam experimenteerden met deze nieuwe techniek bij tien vrouwen met eierstokkanker. Ze bleken in staat stukjes kankerweefsel kleiner dan een millimeter op te sporen en weg te snijden, schreven ze gisteren in Nature Medicine.

De nieuwe techniek is volgens de onderzoekers superieur aan de oude methode. Met fluorescentie vonden ze per patiënt gemiddeld 34 tumorplekjes, tegenover slechts 7 met de conventionele inspectie, waarbij de chirurg goed moet kijken en voelen of er verdachte bobbeltjes in het weefsel zitten. Met name bij eierstokkanker is dat een probleem omdat deze tumor zich makkelijk verspreidt door de buikholte.

De onderzoekers koppelden een fluorescerend molecuul aan foliumzuur en dienden dat de patiënten toe. Het foliumzuur hoopt zich specifiek op in tumorcellen van de meest voorkomende vorm van eierstokkanker – ook bij patiënten die al chemotherapie hadden gehad – maar niet in andere lichaamscellen. Tijdens de operatie kunnen de chirurgen onder het licht van een speciale lamp precies zien waar tumorweefsel zit; dat licht dan groen op. In weggesneden stukjes kan met dezelfde lamp beoordeeld worden of de randen ‘schoon’ zijn, een indicatie dat de tumor in zijn geheel is weggenomen.

De techniek kan in de toekomst wellicht radicale chirurgische ingrepen voorkomen, die nu vaak worden uitgevoerd om het risico te verkleinen dat de kanker terugkeert. De Groningers denken dat tumoroperaties hiermee beter kunnen worden afgestemd op de individuele patiënt. Maar voor het zover is, moet eerst worden afgewacht of de fluorescentiepatiënten ook betere overlevingskansen hebben dan patiënten met de conventionele techniek.