Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Sport

Hoe het suffe zeilen echte tv-sport werd

Afgelopen week werden in Engeland de zeilraces om de prestigieuze America’s Cup gevaren. Dankzij de schatrijke Amerikaan Larry Ellison (67) is het zeilen veel spectaculairder geworden.

Bij de America's Cup World Series in Plymouth is de Zweedse boot Artemis omgeslagen. Foto Reuters Team Artemis from Sweden right themselves after capsizing during the final fleet race of the America's Cup in Plymouth, southern England September 18, 2011. REUTERS/Kieran Doherty (BRITAIN - Tags: SPORT YACHTING)
Bij de America's Cup World Series in Plymouth is de Zweedse boot Artemis omgeslagen. Foto Reuters Team Artemis from Sweden right themselves after capsizing during the final fleet race of the America's Cup in Plymouth, southern England September 18, 2011. REUTERS/Kieran Doherty (BRITAIN - Tags: SPORT YACHTING) REUTERS

Geld speelt geen rol. Niet voor mannen als Larry Ellison. In 2000, toen hij even de rijkste mens op aarde was, richtte de Amerikaan zeilteam Oracle Racing op, vernoemd naar het softwarebedrijf waarmee hij miljarden verdiende. Elf jaar later heeft hij het wedstrijdzeilen omgetoverd van een traag, voorspelbaar „schaakspelletje” op het water tot een spectaculair „boksgevecht”, zoals Dirk de Ridder het uitdrukt.

Botsende catamarans, schreeuwende zeilers. Korte banen die garant staan voor gevaarlijke inhaalmanoeuvres bij duizelingwekkende snelheden. Helmen zijn verplicht op de met camera’s behangen boten. Alles live op Youtube. „Er werken veel mensen uit andere takken van sport voor ons, zoals uit de Formule 1”, zegt De Ridder vanuit de Zuid-Engelse havenstad Plymouth, waar afgelopen week de America’s Cup World Series werd gevaren. „Larry heeft heel veel geld uitgegeven om hier een tv-sport van te maken.”

De Ridder is één van de vier Nederlanders die de afgelopen jaren door Oracle werden gerekruteerd om de droom van de zeilende multimiljardair te verwezenlijken. Na De Ridder hengelde Ellison ook Piet van Nieuwenhuijzen en Simeon Tienpont binnen, en de vermaarde bootontwerper Dirk Kramers.

Sinds 160 jaar is het de heilige graal voor de allerrijksten: de America’s Cup. Voor sommigen, zoals de Schotse theemagnaat sir Thomas Lipton een eeuw geleden, was het zelfs een obsessie, een staaf goud die hij meer dan dertig jaar lang vergeefs najoeg. Ook Ellison, met een geschat vermogen van 39,5 miljard dollar de op vier na rijkste mens op aarde, was vorig jaar tot tranen geroerd toen hij ’s werelds oudste sporttrofee eindelijk in zijn vingers voelde.

De Nederlandse zeilers mogen van hun baas niet over geld praten, maar ze weten dat het geen geheim is dat Ellison de afgelopen jaren meer dan honderd miljoen dollar investeerde in zijn zeilonderneming. Eerst om The Auld Mug in handen te krijgen, nu om van zijn passie een gerespecteerde, commercieel aantrekkelijke tv-sport te maken. Zoals basketbal, autoracen of honkbal. „Larry houdt echt van zeilen, daarom steekt hij er zoveel geld in”, weet Van Nieuwenhuijzen.

En Ellison (67) is gewend zijn zin te krijgen; ze weten er alles van, de dwarsliggende concurrenten in het bedrijfsleven, de tegenstanders op zee, of de lastige buren aan San Francisco Bay. In een decennium bouwde de softwaretycoon het best geoutilleerde zeilbedrijf uit de geschiedenis op, met werven in San Diego, San Francisco en het Nieuw-Zeelandse zeilersmekka Auckland, een onderneming met zo’n tweehonderd botenbouwers, juristen, bootontwerpers, zeilmakers, mediaspecialisten, conditietrainers. En zeilers.

Het liefst zeilt hij zelf mee. En Ellison zit niet in de weg, zegt De Ridder over zijn baas, die hij regelmatig aan boord heeft. „Larry kan zelf heel goed zeilen. Hij is fanatiek. Als hij mee zeilt is het een mega-aardige vent. Maar hij wil wél winnen. Als hij verliest, moet er wat gebeuren. Dan krijg je een debriefing en moet er een plan van aanpak komen.”

Alles om te winnen. Toen zijn passie voor het oceaanracen eenmaal was aangewakkerd werd Ellisons hobby een onderneming. „Hij verzamelt de beste mensen om zich heen, en zorgt voor het beste materiaal”, zegt De Ridder.

Zijn grote vuurdoop beleefde Ellison tijdens de beruchte Sydney-Hobart Race van 1998, toen de vloot werd overvallen door een orkaan. Vijf boten zonken, zes zeilers kwamen om. Ellisons jacht Sayonara bleef niet alleen drijven – het kwam als eerste over de streep in Tasmanië, maar de softwaremagnaat wist dat hij met zijn leven had gespeeld.

Kort daarna richtte hij Oracle Racing op, waarmee hij definitief wilde toetreden tot de Champions League: de America’s Cup. Die beslissing leverde een strijd op die alleen in de America’s Cup mogelijk is: een eindeloze serie rechtszaken, lastercampagnes en schadeclaims over de vraag wie het voor het zeggen heeft in de America’s Cup.

De Amerikaan was het, kort gezegd, oneens met de locatie, het format en de boten waarmee zijn Zwitserse zeilvriend en collega-miljardair Ernesto Bertarelli de America’s Cup wilde voortzetten. Bertarelli, met zijn zeilteam Alinghi winnaar in 2003 en 2007, gaf zich na enkele jaren procederen gewonnen en stapte uit de strijd.

Alles moest anders. Spektakel zou er komen, sport voor een groot publiek. „Larry wilde het zeilen naar een nieuw niveau tillen”, zegt Dirk ‘Cheese’ de Ridder. Eén van de vernieuwingen was de overstap van de traditionele boot – de monohull, bestaande uit één romp – naar de multihull, de veel snellere catamaran, voorzien van een revolutionair zeil dat veel weg heeft van een vliegtuigvleugel. Hij wilde zeilen met 70 kilometer per uur, korte races, niet midden op zee, maar zichtbaar vanaf bruggen of pieren, dichtbij de haven. Zeilen als extreme sport. „Dan wordt het commercieel interessant en kunnen we meer jongeren trekken, meer tv-kijkers”, zei Ellison onlangs.

De Ridder is tevreden. „Larry wil dat mensen zondagmiddag voor de tv gaan zitten. Dan mag het niet langer dan veertig minuten duren. We hebben gesproken met allerlei takken van sport, we zijn langs geweest bij alle grote televisienetwerken om te kijken wat er nodig is om het zeilen op tv te krijgen. Als het nu niet lukt, met al het geld dat Larry er in heeft gestopt, lukt het nooit meer.”

Ellison weet wat hij wil. Spektakel voor iedereen. Zijn eigen tuin is zijn voorbeeld. De volgende America’s Cup, in 2013, wil hij kunnen volgen vanuit zijn favoriete huis, met uitzicht op de Golden Gate Bridge, in San Francisco Bay. Als de buren, de Von Bothmers, tenminste die vier bomen kappen die Ellisons zicht op de baai belemmeren.

Maar die rechtszaak loopt nog.