Dit is een artikel uit het NRC-archief

Economie

Als Griekenland failliet gaat? Nee. Wanneer…

(Tekening Christo Komarnitski)

We zouden blij moeten zijn met de eurocrisis, want die zal leiden tot een gezonde correctie op het uit de hand gelopen Europese project. Simon Jenkins, gezaghebbend columnist van The Guardian, schrijft in een prikkelend artikel dat hij zich beschouwt als Europeaan, maar dat het goed is een aantal ficties worden ontmaskerd. Bijvoorbeeld het idee dat je één munt kunt hebben in landen die zich politiek en economisch heel verschillend gedragen.

Hij constateert een verandering in het woordgebruik. De discussie gaat steeds meer over ‘wanneer’ Griekenland failliet gaat, niet meer ‘als’. Het zal pijn doen voor de Grieken, maar voor Europa als geheel is het beter, schrijft Jenkins.

This is a true reformation moment in Europe’s history, when a centralised and authoritarian Holy Roman Empire, grown fat and arrogant on the tithes of subject peoples, suddenly overreaches its power and faces a crisis of legitimacy.

En hij besluit:

Europe is clearly at a turning point, turning against the single-statism of the European movement, with its straitjacketed currency, its flows of economic migrants and counterflows of subsidies, its everlasting crises and its humiliation of democratic governments. It is turning back to national identity, and there is nothing the EU can do to stop it.

In de Financial Times schrijft Nouriel Roubini dat Griekenland eigenlijk geen keus meer heeft. Het land moet kunnen groeien om uit de schulden te kunnen komen, zelfs als een deel daarvan wordt kwijtgescholden. En dat kan op korte termijn alleen als de drachme weer wordt ingevoerd en het land kan concurreren door een goedkopere munt.

Of course, this process will be traumatic. The most significant problem would be capital losses for core eurozone financial institutions. Overnight, the foreign euro liabilities of Greece’s government, banks and firms would surge. Yet these problems can be overcome. [...] Major eurozone banks and investors would also suffer large losses in this process, but they would be manageable too – if these institutions are properly and aggressively recapitalised.

Een andere interessante analyse, ook in de Financial Times, komt van Lawrence Summers, onder andere oud-minister van Schatkist, onder president Clinton. Hij maakt een vergelijking met de Vietnamoorlog: optimistische retoriek, het minimum wat nodig is om een ramp te voorkomen, maar niet het vermogen om stappen te nemen die echt uitzicht op succes bieden. Een echte oplossing heeft hij ook niet, anders dan het bekende ‘meer centraal toezicht om ervoor te zorgen dat landen zich aan de regels houden’. Maar, zo constateert hij, wat Europa hoe dan nodig heeft is groei. En dat dilemma: hoe combineer je voor de probleemlanden de noodzaak om te bezuinigen met het mogelijk maken van groei? En  landen waar het nu goed gaat, waarschuwt hij Duitsland en Nederland, zullen genoegen moeten nemen met minder groei.

While any single household or nation can improve its balance sheet by saving more and spending less, the effort by all to cut back means reduced incomes and ultimately less saving for all. Germany, in particular, needs to recognise that if other European nations are going to borrow less then it will be able to lend less, and that as a matter of arithmetic this will mean a smaller trade surplus.