COA-personeel luidt noodklok over bedrijfscultuur

De bedrijfscultuur bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) is verziekt. Dat vinden sommige huidige en voormalige medewerkers van de organisatie die naar de NOS stapten.

Ook zou gemeenschapsgeld worden verspild. Als belangrijkste oorzaak wordt de stijl van leidinggeven van bestuursvoorzitter Nurten Albayrak genoemd.

Medewerkers die de omroep gesproken heeft vinden dat het bedrijf ‘naar de knoppen’ gaat. De mensen op het hoofdkantoor zouden zich door de bestuursstijl van Albayrak niet veilig voelen. “Maak je een fout, dan gaat je hoofd op het hakblok”, zo wordt een van hen geciteerd.

Symptomatisch voor de verziekte bedrijfscultuur zou het grote verloop onder de directieleden zijn. Van de huidige directieleden zitten er slechts twee langer dan negen maanden op hun huidige positie. Ook in de raad van bestuur is het verloop groot. De vorige vicevoorzitter was drie maanden in functie.

‘Signalen worden genegeerd’

Binnen de organisatie zouden signalen van de werkvloer genegeerd worden, met trage besluitvorming als gevolg. Als voorbeeld wordt de leegstand in asielzoekerscentra genoemd, veroorzaakt door de dalende instroom van asielzoekers. Zo’n zeventien procent zou dit jaar leegstaan, terwijl bij de financiering wordt uitgegaan van negen procent.

Hoewel diverse mensen in de organisatie voor de dreigende leegstand gewaarschuwd zouden hebben, is nog altijd niet besloten welke locaties dicht moeten. De kosten van de leegstand worden voor 2011 becijferd op zeventien miljoen euro. De organisatie heeft jaarlijks vijfhonderd miljoen euro te besteden.

Het gemakkelijk besteden van gemeenschapsgeld zou ook blijken uit het voor tonnen inhuren van externe consultants en uit een vergoeding van 55 duizend euro die na een rechtszaak moet worden betaald aan een oud-bestuurslid. Ook moest de dienstauto voor Albayrak voor bijna vijftienduizend euro worden afbesteld omdat die te duur bleek.

Naar de pers omdat andere methoden niet hielpen

De medewerkers die nu naar de pers zijn gestapt, zouden eerder intern hun onvrede hebben proberen aan te kaarten. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en de raad van toezicht van het COA gaven niet thuis, waarop ze uiteindelijk als klokkenluiders naar de pers zijn gestapt.

De NOS legt in een verantwoording op haar website uit hoe de berichtgeving tot stand is gekomen. Volgens de nieuwsorganisatie hebben veel gesprekken in meerdere lagen van de organisatie het beeld van het ‘totale gebrek aan veiligheid’ gestaafd met veelal vertrouwelijke documenten. De problemen zouden structureel en langdurig zijn.

Albayrak reageert: niet herkenbaar

De 46-jarige Nurten Albayrak, die sinds 2004 de leiding heeft over het COA, laat in een verklaring aan de NOS weten zich niet te herkennen in de aantijgingen en ontkent dat er klachten zijn binnengekomen over haar bestuurstijl. De ondernemingsraad meldt de NOS schriftelijk ‘geschrokken te zijn van de heftigheid van de informatie’.

Het COA laat zondagavond weten vooral teleurgesteld te zijn in de NOS. “We hebben vier weken met ze gesproken. We zijn intensief bezig geweest met het beantwoorden van beweringen zonder dat ze iets konden overleggen.” De klokkenluiders hebben volgens hem andere manieren om misstanden aan de kaak te stellen. “Daar zijn protocollen voor. Mensen kunnen naar de raad van toezicht stappen. Als de raad aanleiding ziet om in te grijpen, dan kan die dat doen”, aldus een woordvoerder.

PvdA wil debat

PvdA-Kamerlid Hans Spekman heeft een debat aangevraagd. “Het is een bende bij het COA. Geld wordt in het water gegooid. Leers moet ingrijpen”, schrijft hij op Twitter.

De woordvoerder van minister voor Immigratie en Asiel Gerd Leers (CDA) laat weten dat maandag een gesprek plaatsvindt tussen de minister en de raad van toezicht. Dat gesprek stond al gepland, maar de kwestie wordt aan de agenda toegevoegd. “Het doel is om de feiten boven tafel te krijgen”, aldus de woordvoerder. De integriteit en de doelmatigheid van de organisatie staan wat de bewindsman betreft echter niet ter discussie.