Brieven over het leiderschap van premier Rutte

„Is Mark Rutte de man om in deze moeilijke economische omstandigheden het land te leiden”, vroeg de redactie aan u. Hieronder een selectie uit de reacties.

Suggestieve vraag

De vraag of Mark Rutte onder de huidige omstandigheden de man is om het land te leiden herbergt iets suggestiefs. Is deze vraag bij de vorige crisis ook over Balkenende gesteld? Ik denk het niet. De vraag suggereert dus dat het antwoord ‘neen’ zou moeten zijn. Komt de vraag voort uit Ruttes onhandige verspreking over een uitgavenverschil van vijftig miljard? Ik denk het wel. Het past ook goed bij Nederland om bij een oneffenheid van iemands optreden gelijk de bijl te pakken.

De vraag zou ook anders gesteld kunnen worden: verdient het Nederlandse volk een strengere leider dan Mark Rutte? Absoluut niet, we zouden dat in deze tijd beslist niet accepteren. Nederland is het meest verwende volk van Europa. Het zal ons een zorg zijn wie ons uit de crisis helpt, als hij ons er maar niet mee lastigvalt. De partij van Mark Rutte, de VVD, heeft in het verleden bewezen op financieel en economisch gebied orde op zaken te kunnen stellen. Bij Gerrit Zalm was het huishoudboekje keurig op orde. Er is geen enkele reden om te veronderstellen dat dit onder Rutte niet zo zou zijn. Rutte is bij vriend en vijand gerespecteerd, aimabel en betrouwbaar. Woorden die in de politiek van groot belang zijn. Als je als premier in deze ‘moeilijke’ tijd een gesprek hebt met de voorzitters van werkgevers en werknemers en de gesprekspartners komen tevreden naar buiten, dan doe je het verrekte goed.

H.J. Jansen

Putten

Rare Griekse flater

Rutte is ongeschikt om leiding aan Nederland te geven. En dit geldt niet alleen voor de economie. Na zijn flater bij de Griekse crisis op 21 juli, hield hij complete radiostilte. Zowel toen de moordpartij in Oslo plaatsvond, als bij de kredietcrisis en de andere Europese crises, schitterde Rutte door afwezigheid (de rest van het kabinet trouwens ook). Pas bij het Dance Valley werd de jeune premier weer zichtbaar. Hossend, dat wel.

Rechts Nederland zou zijn vingers aflikken, was één van Ruttes uitspraken tijdens de formatie. Bij velen zullen nu diezelfde vingers jeuken om Rutte en zijn slopers aan de kant te zetten. In het beste geval doen Rutte en zijn ploeg mij denken aan het Leids Studentencabaret, alleen kon je om dat cabaret tenminste nog wel eens lachen.

H. Fontijn

Zeist

Geen groot verhaal

Ik ben geneigd de vraag of Rutte de man is om het land te leiden met nee te beantwoorden om één doorslaggevende reden, namelijk dat onze jeune premier geen verhaal heeft over de huidige wereld. Geen verhaal dat beschrijft, uitlegt, ordent en verbanden legt tussen binnen en buiten, eigen en anders, materieel en immaterieel, zichtbaar en onzichtbaar. Zelfs wanneer het slechts over Europa gaat, verandert zijn communicatieve babbel al gauw in gehakkel. Waarom zitten onze troepen wel in Afghanistan en niet in Somalië of Tibet? Waarom doen we niet aan geboortebeperking als de wereld al zo vol is? Door zijn gebrek aan een samenhangend verhaal dat overtuigt en perspectief biedt is Rutte én de speelbal van freewheelende ministers en staatssecretarissen die iedereen een oor aannaaien én de gijzelaar van de Grote Gedoger die hem alle hoeken van de polder laat zien. Ondertussen hebben wij, als stemgerechtigden, het nakijken. Want de bij de regering betrokken partijen steunen elkaar in de hang naar macht en de oppositie is machteloos verdeeld. Dan kun je nog beter – zoals onze zuiderburen – geen regering hebben, al was het maar om de illusie te koesteren dat je je als volk best kunt redden zonder leider.

Theo Ruyter

IJmuiden

Ongeloofwaardige rol

Rutte deed het in het begin eigenlijk verrassend goed. Hij was open, vrolijk en ontspannen, sprak in begrijpelijke taal en draaide niet om de zaken heen. Een verademing ten opzichte van zijn voorganger. Maar het ging daarbij vooral om communicatie en presentatie. Want gelooft hij ook in dat wat hij uitdraagt? Dat kan nauwelijks het geval zijn. Zo heeft hij veel van zijn verkiezingsbeloften waarin hij écht geloofde, laten vallen om zijn gedoogpartner te gerieven. En nu moet hij zaken verkondigen die alleen maar uit de koker van iemand die zelf geen kinderen heeft lijken te komen, zo weinig wordt er gestuurd op een gezonde en duurzame samenleving. Vooral de huidige materiële verworvenheden moeten worden beschermd, en dat ook nog in een eng nationalistisch verband.

Een goede toneelspeler moet zich inleven in zijn rol. Hij wordt de persoon die hij wil uitbeelden. En daar ligt het probleem van Rutte. Als je niet echt gelooft in je rol, dan ontbreekt de inspiratie en dan ga je fouten maken. Daar hebben wij inmiddels de bewijzen van. Je kunt je alleen maar met 50 miljard euro vergissen wanneer je er met je gedachten niet helemaal bij bent. Het interesseerde hem gewoon niet.

Nederland heeft in deze crisis toekomstgericht beleid nodig, waarin onderwijs, zorg, milieu en cultuur een belangrijke plaats innemen. En daar hoort een premier bij die daar voor de volle 100 procent in gelooft. Maar Rutte heeft zijn geloofwaardigheid verspeeld en is daarmee ongeschikt om ons land in deze economische omstandigheden te leiden.

Boudewijn Wilmar

Nuenen

Bruggenbouwer

Mark Rutte heeft plezier in het premierschap. Hij straalt als geen ander, blaakt van het zelfvertrouwen en lijkt zijn begeestering ook op zijn collega’s over te brengen. Ontzettend knap zoals hij de boel tot nu toe bij elkaar houdt.

Juist in deze moeilijke tijd is een bruggenbouwer als Rutte perfect op zijn plaats. Hij is als geen ander in staat om voor- en tegenstanders te overtuigen van de noodzaak van te nemen maatregelen. En hij vaart, ondanks de afhankelijkheid van steeds wisselende meerderheden, toch een eigen, herkenbare koers.

Belangrijk is ook dat hij heldere en begrijpelijke taal spreekt. Rutte geeft meestal duidelijke antwoorden, heeft humor en is ook niet te beroerd een fout toe te geven. Je merkt aan zijn opstelling dat hij vooruit wil en zich bewust is van zijn cruciale rol.

Verder valt me op dat hij zich zo gemakkelijk begeeft tussen de groten der aarde. Handje hier, schouderklop daar en altijd weer die joviale lach die inmiddels zijn handelsmerk is. Al is hij zeker niet bang om ook op het internationale platform het Nederlandse belang duidelijk over het voetlicht te brengen en daar waar nodig een harde noot te kraken. Kortom, de rust, het optimisme en het vertrouwen dat onze eerste man uitstraalt, zijn goud waard in deze barre tijden.

Bas Overmars

Amsterdam

Minder vertrouwen

Er zijn drie argumenten om deze vraag ontkennend te beantwoorden. Het eerste is dat een liberale minister-president er niet op uit is ‘het land te leiden’. Die term onderstelt een stevige greep op de staat en zijn instituties. Daarvoor staat het liberalisme zo niet vijandig, dan toch te aarzelend, te gedistantieerd tegenover de instrumenten van de overheid. Rutte verwoordt dat als ‘het land teruggeven aan de mensen’. Een liberale minister-president wil en kan hoogstens stimulerend of, zoals van de laatste liberale premier, Cort van der Linden, werd gezegd, in een verdeeld land ‘bindend’ optreden . Het tweede argument hangt met dat laatste samen. Mark Rutte leidt een kabinet dat door de gedoogconstructie met een ‘discriminerende’ partij geen beeld van ‘binding’, van eenheid, naar buiten en naar binnen oproept. Dat belet hem een beleid vorm te geven waarvan gezegd kan worden dat hij daarmee het land leidt. Hij leidt hoogstens een regering. ‘Het land leiden’ doe je niet alleen, de term verwijst naar consensus onder het volk en een breed draagvlak voor de regeringsleider en zijn daden.

Een derde argument is dat Mark Rutte een marchanderende politiek moet voeren, hetgeen de groei van achterdocht voedt waardoor een basis van vertrouwen gaat ontbreken. In moeilijke economische omstandigheden, waarbij het liberalisme een zware wissel trekt op de markt, is dat vertrouwen op meer dan één manier doorslaggevend. Hij zal er steeds minder op kunnen rekenen.

Simon Vuyk

Deventer