Prinsjesdagstukken gepubliceerd - begrotingstekort loopt op tot 2,9 procent

Alle stukken van Prinsjesdag zijn donderdag al gepubliceerd. Eigenlijk zouden de stukken vrijdag pas verschijnen, maar de publicatie is vervroegd nadat de miljoenennota vanmiddag uitlekte. Rond 16.00 uur bleek dat het stuk al te downloaden was via een site van de Rijksoverheid. In dit artikel sommen we de belangrijkste zaken uit de vrijgekomen stukken nogmaals op.

Via de website rijksbegroting.nl zijn alle stukken nu te downloaden.

De Miljoenennota is een toelichting op de rijksbegroting. In de Miljoenennota worden de belangrijkste kabinetsplannen en keuzes samengevat en wordt duidelijk wat deze plannen kosten. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de economische en financiële situatie van Nederland.

Hieronder de belangrijkste updates en reacties op het document:

21.00 uur: We sluiten dit liveblog. Uiteraard blijven we het laatste nieuws op deze site melden.

20.39 uur: Premier Rutte heeft een brief naar de Kamer gestuurd, waarin hij uitlegt hoe de Miljoenennota heeft kunnen lekken. “Dit had niet mogen gebeuren.”

20.30 uur: Het ministerie van Financiën kan nog niet zeggen of de blunder gevolgen heeft voor de samenwerking met Facetbase. Het bedrijf was voor de derde keer ingehuurd om de documenten van Prinsjesdag online te zetten. (Novum)

20.19 uur: De website van het Koninklijk Huis wordt na 6 jaar vernieuwd. Daarvoor trekt de regering eenmalig 300.000 euro uit. In totaal wordt er een half miljoen euro minder uitgegeven aan het koningshuis. (NOS)

20.17 uur:Een reactie van FNV-voorzitter Agnes Jongerius:

”Deze Miljoenennota bevat bij eerste lezing een hele reeks van bezuinigingen die opstapelen bij de allerzwaksten, zoals zieken en gehandicapten. Het is niet voor niets dat de FNV komende maandag in Den Haag samen met de organisaties van gehandicapten én de kerken een protest organiseert onder het motto Nationaal Beraad.”

(Novum)

19.55 uur: Op de website van het bedrijf Facetbase is de volgende verklaring geplaatst:

Tot onze grote spijt hebben wij vandaag moeten constateren dat door een menselijke fout van een van onze medewerkers het verkeerde bestand in een online directory is geplaatst. Het gevolg hiervan is geweest dat een oplettende internetbezoeker door URL’s uit te proberen de Miljoenennota voortijdig heeft kunnen vinden.

Wij betreuren deze gang van zaken zeer en nemen de nodige maatregelen om herhaling van een dergelijke fout te voorkomen.

19.50 uur: Van alle stukken die nu openbaar zijn is volgens redacteur Erik van der Walle de Macro-Economische Verkenning het meest interessant.

“De miljoenennota bevat een stroom aan constateringen, maar de meeste dingen daarvan liggen in de lijn der verwachting of zijn al eerder naar buiten gekomen. Bijvoorbeeld dat het begrotingstekort tegenvalt. De Macro-Economische Verkenning is interessanter. Daarin stelt het Centraal Planbureau bijvoorbeeld dat de verlaging van de overdrachtsbelasting op de woningmarkt ‘zeer beperkt’ en ‘verwaarloosbaar’ is.”

19.39 uur: Ook de Fokke & Sukke van morgenochtend is zojuist al uitgelekt.

19.31 uur: Dat de miljoenennota vanmiddag is uitgelekt komt door een medewerker van het bedrijf Facetbase. De medewerker was de website voor Prinsjesdag aan het testen, maar plaatste het bestand op de verkeerde plek. (Nu.nl)

19.20 uur: De NOS had morgen veel extra uitzendingen rondom de miljoenennota gepland, maar heeft die geschrapt nu het document is uitgelekt.

19.07 uur:NRC-redacteur Jeroen Wester heeft de Macro-Economische Verkenning van het CPB bestudeerd. Hierin staan de belangrijkste economische prognoses op grond waarvan het kabinet beleid maakt.

Het opvallendste is volgens Wester dat het CPB niet één prognose heeft gemaakt - zoals gebruikelijk - maar twee.

“Dat is zeer ongebruikelijk en voor zover ik weet nog niet eerder gebeurd. Het CPB ziet zo veel onzekerheden in de wereldeconomie, zoals een mogelijke recessie in de VS, dat het een ‘zwarte’ variant heeft gemaakt. In dat scenario gaat het zo slecht met de wereldhandel dat de Nederlandse economie 1,4 procent krimpt in plaats van 1 procent groeit. In dat geval zou Nederland 5 miljard extra moeten bezuinigen, bovenop de 18 miljard.”

Volgens Wester schrijft het CPB niet hoe groot de kans is dat deze zwarte variant uitkomt.

19.03 uur: De Miljoenennota verschijnt ook als je miljoenennotar.nl intikt op je scherm. Een verwijzing naar DigiNotar.

18.54 uur: SP-leider Emile Roemer spreekt van een asociale miljoenennota, die volgens hem de afstand tussen groepen in de samenleving vergroot.

“De sociale zekerheid wordt nog verder afgebroken.”

18.51 uur: Geert Wilders in een reactie:

“Een beetje knullig allemaal. Het verdient niet de schoonheidsprijs. Het zegt iets over de veiligheid van stukken in Nederland.”

18.50 uur: Tijdens een korte bijeenkomst in de Tweede Kamer spraken alle partijen schande van het voortijdig uitlekken van de Miljoenennota, meldt onze politiek redacteur Huib Modderkolk.
Arie Slob (ChristenUnie): “Wanvertoning.”
Emile Roemer (SP): “Knullig.”
Alexander Pechtold (D66): “Ik zie geen extra investeringen in ICT.”
Ineke van Gent (GroenLinks): “Beetje dom.”
Marianne Thieme (Partij voor de Dieren): “Het vertrouwen in de overheid was al zo groot.”
Van der Staaij (SGP): “Prinsjesdag komt vroeg vandaag.”
Ger Koopmans (CDA): “Deze variant kenden we nog niet. Ik ga nu naar het debat over DigiNotar.”

18.48 uur: Uitgaven van de overheid, zoals afgedrukt in de Miljoenennota:

Bron: Miljoenennota 2012Bron: Miljoenennota 2012

18.45 uur: Inkomsten van de overheid, zoals afgedrukt in de Miljoenennota:

Bron: Miljoenennota 2012Bron: Miljoenennota 2012

18.44 uur: Deze kabinetsperiode stijgen de uitgaven aan de sociale zekerheid “gematigd”. In de Miljoenennota staat dat deze stijging te verklaren is door de vergrijzing en de daardoor stijgende AOW-uitgaven van de overheid. In het begin van deze kabinetsperiode dalen de uitgaven aan de sociale zekerheid nog. Het kabinet stelt dat dit komt door maatregelen uit het regeerakkoord.

18.42 uur: Alle begrotingen zijn zojuist gepubliceerd op rijksbegroting.nl.

18.41 uur: Het Nederlandse begrotingstekort komt eind volgend jaar, zoals we eerder meldden, uit op 2,9 procent. Het kabinet wijst er in de Miljoenennota op dat Nederland daarmee “na de zwaar negatieve jaren 2009, 2010 en 2011″ weer voldoet aan de saldogrens die is afgesproken in Europa. Het kabinet benadrukt echter dat het noodzakelijk blijft om de overheidsfinanciën op orde te brengen.

18.37 uur: NRC-economieredacteur Jeroen Wester:
Het effect van de verlaging van de overdrachtsbelasting op de woningmarkt is ‘zeer beperkt’ en ‘verwaarloosbaar’ volgens het CPB.

18.33 uur: Het begrotingstekort ligt 0,2 procentpunt hoger dan begin dit jaar was voorspeld. Het kabinet schrijft in de Miljoenennota dat lagere inkomsten hiervan de oorzaak zijn:

“Deze tegenvaller volgt uit het slechtere economische beeld voor 2011 en de gerealiseerde ontvangsten over de eerste helft van 2011.”

Ook voor 2012 is de voorspelling dat het Nederlandse begrotingstekort 0,2 procentpunt hoger ligt dan was verwacht. Zowel dit jaar als volgend jaar kunnen deze tegenvallers worden opgevangen met meevallers bij de gasbaten en rentelasten, aldus het kabinet.

18.30 uur: D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold bij EenVandaag:

Wat ik nu zie in de miljoenennota is veel schokkender dan dat ‘ie een dag eerder komt. Veel verkiezingsbeloften van de VVD en CDA worden verbroken. De lasten worden verzwaard. De AOW wordt duurder. Het pensioenakkoord wordt niet vlot getrokken. De kosten in de zorg lopen uit de klauwen.

18.27 uur: Fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren Marianne Thieme:

Twitter avatar mariannethieme Marianne Thieme Miljoenennota ademt sfeer uit van Alles van waarde is weerloos: laten we daar gebruik van maken! #graaien #kortetermijndenken

18.24 uur: CNV-voorzitter Jaap Smit vindt dat de kabinetplannen niet bijdragen aan een evenwichtige sociale ontwikkeling. (Novum)

“De maatregelen stapelen zich op, op de hoofden van mensen die toch al in een lastige positie zitten. Het kabinet moet de lasten verdelen, maar niet de samenleving.”

18.23 uur: Voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW Bernard Wientjes is minder kritisch dan de oppositie. Hij prijst de plannen van het kabinet om de regelgeving voor bedrijven omlaag te brengen. “Er zit ondernemerschap in”, omschreef hij de Miljoenennota. De economische groei van een procent vindt hij wel teleurstellend. (Novum)

18.21 uur: PvdA-Kamerlid Sjoera Dikkers:

Twitter avatar SjoeraDikkers Sjoera Dikkers #miljoenennota is binnen: ruim 1 miljard bezuinigen op #ontwikkelingssamenwerking. Bezuinigen op de allerarmste in deze wereld. Schandelijk!

18.20 uur: Econoom Mathijs Bouman:

Twitter avatar mathijsbouman Mathijs Bouman Renteinkomsten lening Griekenland: 16 mln in 2012, oplopend naar 185 mln in 2015! Niet de meest zekere begrotingspost… #miljoenennota

18.18 uur: PvdA-Kamerlid Martijn van Dam:

Twitter avatar martijnvdam Martijn van Dam Als niet zo duidelijk was dat het opnieuw klunzigheid was van Rutte cs, zou je bijna slimme afleiding van Kunduz en PGB vermoeden.
#mlnnota

18.17 uur: Econoom Ivo Arnold van de Erasmus Universiteit in Rotterdam in een eerste reactie op de Miljoenennota:

18.15 uur: De volledige reactie van VVD-fractievoorzitter Stef Blok:

18.13 uur: De NOS-camera’s in de wandelgangen van het Kamergebouw:

18.11 uur: In navolging van het uitlekken van de Miljoenennota worden op rijksbegroting.nl zo snel mogelijk alle begrotingen gepubliceerd.

18.11 uur: Het kabinet noemt de stijging van de zorgkosten “een grote bedreiging voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën”. Een paar feiten uit de Miljoenennota:

“Als deze stijging zich voortzet zullen de zorguitgaven toenemen van 10 procent bbp nu naar circa 18 procent in 2040.”

De stijgende zorgkosten hebben ook een belangrijke invloed op het inkomen van huishoudens, zo staat in de Miljoenennota:

“Op dit moment geeft een modaal inkomen al meer dan een vijfde van zijn inkomen uit aan zorg. Zonder kostenbeheersende maatregelen loopt dit op tot bijna 40 procent in 2040.”

18.08 uur: Stellinga:

Twitter avatar MStellinga Marike Stellinga Voetnoot in #Miljoenennota: kabinet wilde IMF bij redding Griekenland want IMF ‘zelden beschuldigd van het spelen van Sinterklaas’

18.07 uur: NRC-economieredacteur Marike Stellinga in reactie op de Miljoenennota:

Twitter avatar MStellinga Marike Stellinga Kabinet is bang voor domino-effect als griekenland niet al zijn schulden afbetaalt #Miljoenennota

18.06 uur: In de Miljoenennota legt het kabinet uit waarom er alleen bezuinigd wordt en niet gekozen wordt voor lastenverzwaringen:

“Hogere lasten om hogere overheidsuitgaven te financieren leiden tot zwakkere prikkels voor mensen en bedrijven om te werken en te ondernemen en dat heeft een negatief effect op de economische groei. Vanuit dat perspectief concentreert dit kabinet zich op het verlagen van de overheidsuitgaven.”

18.03 uur: D66-voorlichter Roy Kramer:

Twitter avatar Royovitz Roy Kramer Journalist PowNews tegen @APechtold over uitlekken Miljoenennota: “Leven we in een bananenmonarchie?”

17.59 uur:
Het kabinet zegt in de Miljoenennota te streven naar 10 procent minder administratieve lasten aan het eind van volgend jaar. In de periode daarna moet het aantal lasten met 5 procent per jaar omlaag. Het kabinet somt een paar voorbeelden van het terugdringen van de regeldruk op:

* het vereenvoudigen van het loonstrookje;
* het limiteren van inspectiebezoeken aan bedrijven;
* het versoepelen van het omgevingsrecht

17.59 uur: NRC-redacteur Jeroen Wester leest de Macro-Economische Verkenning van het CPB, die vervroegd is gepubliceerd:

Twitter avatar Jeroen_Wester Jeroen Wester MEV-humor: Hoge grondstofprijzen zijn waarschijnlk ook de reden dat dieven in juli de koperen regenpijpen van het CPB-gebouw hebben gestolen

17.57 uur: De volledige reactie van minister Donner op het uitlekken van de Miljoenennota:

17.55 uur: Nieuws uit de Miljoenennota: het kabinet trekt 500 miljoen euro uit voor een nieuwe fiscale aftrek voor ‘Research and Development’. Zo hoopt het kabinet te bereiken dat bedrijven meer zelf investeren in innovatie.

17.53 uur: In 2008 en 2009 gaf de Nederlandse overheid vanwege de kredietcrisis staatssteun aan ING en Aegon. In de Miljoenennota meldt het kabinet dat het geleende geld bijna volledig is terugbetaald en dat de Staat goed aan de leningen verdiend heeft:

“Inmiddels is de overheidssteun aan de Nederlandse financiële instellingen voor een groot gedeelte terugbetaald. Zo heeft ING inmiddels 7 miljard euro terugbetaald van de oorspronkelijke 10 miljard euro. De staat heeft hierop een rendement gemaakt van 17 procent op jaarbasis. Aegon heeft in juni 2011 het laatste gedeelte afgelost van de oorspronkelijke financiering van 3 miljard euro. Het rendement hierop was 18 procent per jaar.”

17.50 uur: Nederland staat voor maximaal honderd miljard euro garant voor het Europese noodfonds voor noodlijdende landen. In de Voorjaarsnota werd nog uitgegaan van een garantieplafond van 55,9 miljard euro, maar tijdens de eurotop op 21 juli besloten de Europese regeringsleiders om meer geld te storten in het noodfonds en de looptijd te verlengen. (Novum)

17.48 uur: Dit staat over kernenergie in de Miljoenennota vermeld:

“In verband met de bouw van eventueel een nieuwe kerncentrale wordt er budget vrij gemaakt voor het vergunningverleningtraject in afwachting van de aanpassing van het Bijdrage Besluit Kernenergiewet 1981. Ook is er budget nodig voor de uitbreiding van menskracht en voor middelen in verband met een aantal (verwachte) vergunningaanvragen.”

17.47 uur: Reactie van PVV-leider Geert Wilders: Dit is toch de knulligheid ten top. (NOS)

17.47 uur: Nederland heeft door de huidige economische ontwikkelingen minder ruimte om nieuwe economische klappen op te vangen. In de Miljoenennota staat dat Nederland, “als zeer open economie met een grote financiële sector en gelegen in het eurogebied, kwetsbaar voor externe schokken van wat voor aard dan ook.”

17.46 uur: Ronald Plasterk (PvdA) tegenover politiek redacteur Oscar Vermeer:

“Mijn kinderen zouden roepen, kan je dan ook helemaal niks? Er is drie maanden op hoog niveau overlegd over de vraag hoe de Miljoenennota bekend te maken. Bewust of door knulligheid, ik weet niet wat erger is.”

17.44 uur: Roeland Termote, redacteur op de redactie in Den haag, sprak met Arie Slob van de ChristenUnie. Op de vraag of dit naar buiten komen van de miljoenennota symptomatisch voor ICT-beleid van de regering is, antwoordde hij:

“Ja, je krijgt wel de indruk. Dus laat ze nu ook maar eens gaan ophelderen waar het daadwerkelijk aan ligt.”

17.43 uur: NRC-redacteur Oscar Vermeer sprak met Frans Timmermans van de PvdA:

“Ik ben niet van slag, het scheelt alleen een dag. Het maakt mij niet erg van streek.”

17.42 uur: GroenLinks-fractievoorzitter Jolande Sap in een eerste reactie:

“Het kabinet gaat extra geld voor kernenergie uittrekken. Door de forse bezuinigingen krijgt het kabinet de overheidsbegroting niet op orde. Het tekort gaat verder oplopen dan het kabinet van plan was. En dat verbaast mij omdat de bezuinigingen de economie niet sterker maken en wel de lagere inkomens treffen.”

17.39 uur: NRC-redacteur Oscar Vermeer sprak met Harry van Bommel van de SP:

“Dit is met opzet gebeurd. Het is bewuste, handige strategie. Vandaag zijn er allerlei belangrijke debatten, bijvoorbeeld over Kunduz, de pgb en de pensioenen, veel fractievoorzitters zijn er nu niet. Niemand is erop voorbereid. Wie kan er nu op de Miljoenennota reageren? Daarnaast gaat het debat nu vooral over het lekken. Als het niet bewust is gedaan, eet ik mijn hoed op. Dan maar zonder hoed op naar Prinsjesdag.”

17.38 uur: Roeland Termote, die werkt op Haagse redactie, stuurde de volgende reactie van Donner:

“Ik kan u bevestigen: het is niet de bedoeling dat het ding vandaag al zomaar toegankelijk is. Dit was niet de bedoeling en ik betreur het ten zeerste. Hoe het gekomen is, zal ik eerst moeten vaststellen.”

17.37 uur: Door de tegenvallende economische groei en het zeer onzekere economische klimaat heeft het kabinet geen mogelijkheden meer om de Nederlandse economie met extra geldenm te stimuleren, zo staat in de Miljoenennota.

17.35 uur: Politiek redacteur Annemarie Kas van NRC sprak met CDA-fractievoorzitter Sybrand Haersma Buma. Die meldde het volgende:

“Als je uit het raam kijkt, zie je dat het economische moeilijke tijden zijn. Dat zie je ook terug in de miljoenennota. De schuldenlast mag niet verder oplopen en het is belangrijk dat de overheidsfinanciën weer op orde komen.”

17.34 uur: Cohen:
Nivelleren moet je “niet doen als een doekje voor het bloeden”. Nu wordt er “veel geld weggehaald” en weinig teruggegeven.

17.33 uur: PvdA-leider Job Cohen in een reactie:

“Dit is ongelofelijk dom. Ik heb geen idee waarom [hoe dit online heeft kunnen komen], maar ik vind het belachelijk. Wat ik ervan gezien heb is dat deze begroting geen antwoord formuleert op de huidige crisis.”

“Je pakt honderd euro en je krijgt een tientje terug.”

17.31 uur: De Macro-Economische Verkenning van het CPB is zojuist gepubliceerd en hier te vinden.

17.30 uur: Het kabinet schrijft in de Miljoenennota dat die de komende jaren “onder druk” zal staan. Het kabinet meldt, zoals eerder aangekondigd, dat er maatregelen worden genomen om de negatieve koopkrachteffecten voor ouderen, lage inkomens en middeninkomens met kinderen te beperken.

17.29 uur: In de Miljoenennota legt het kabinet uit waarom Nederland de komende jaren miljarden moet bezuinigen:

“Afbouw van het tekort is cruciaal voor de kredietwaardigheid van Nederland en de reputatie op financiële markten. Het op orde brengen van de overheidsfinanciën is eveneens van groot belang om in internationaal onzekere tijden voldoende bewegingsruimte te hebben om schokken op te kunnen vangen.”

17.28 uur: Blok (VVD):

“Iedereen zal een deel van de rekening moeten betalen. We proberen die rekening zo goed mogelijk te verdelen.”

17.25 uur: VVD-fractievoorzitter Stef Blok in reactie op het lekken:

“Een beschamende vertoning, een wanvertoning. Het is klunzig en dit geeft aan dat er nog eens aandacht moet worden besteed aan de beveiliging van overheidsstukken op internet.”

17.22 uur: Nederland gaat onzekere tijden tegemoet. De komende jaren staat de koopkracht onder druk en remmen de vergrijzing en de bezuinigingen de economische groei. Het is daarom nodig om koersvast te blijven, schrijft het kabinet in de Miljoenennota. (Novum)

“De aanhoudende onrust in de wereldeconomie en de daarmee gepaard gaande onzekerheden benadrukken daarbij het belang van de ambities van dit kabinet”, staat in de inleiding van het eerste hoofdstuk ‘Koersvast in onzekere tijden’. “De rekening kan echter niet kosteloos blijven worden doorgeschoven naar toekomstige generaties.”

17.19 uur: Het kabinet schrijft in de Miljoenennota dat het zich bij het onderhandelen over het oplossen van de eurocrisis “hard” inzet voor de belangen van Nederland.

“Nederland doet alleen mee aan de crisisbestrijding als ook de crisispreventie wordt versterkt”, aldus het kabinet.

17.18 uur: Politiek redacteur Erik van der Walle van NRC belt net door dat het Centraal Planbureau heeft besloten om de Macro Economische Verkenning later vanmiddag ook naar buiten te brengen. Hierin staan de belangrijkste economische prognoses op grond waarvan het kabinet beleid maakt.

17.16 uur: De kinderbijslag gaat met 35 euro per kind omlaag. Het kindgebonden budget, dat alleen gezinnen met lagere inkomens krijgen, gaat omhoog met vijftig euro voor het eerste kind en met 150 euro voor het tweede kind. Dit is in het voordeel van gezinnen met een modaal of beneden modaal inkomen. Wel daalt het aantal gezinnen dat in aanmerking komt voor het kindgebonden budget. Vanaf 2013 wordt tijdelijk geen inflatiecorrectie toegepast op de kinderbijslag. (Novum)

17.13 uur: In de Miljoenennota formuleert het kabinet drie doelstellingen voor de komende jaren:

  • Financiële stabiliteit;
  • Het weer gezond maken van de overheidsfinanciën;
  • Het versterken van het groeivermogen van de economie.

17.11 uur: Het kabinet vindt dat Nederland er, in vergelijking met andere rijke landen, relatief goed voor staat. In de Miljoenennota wordt het zo geformuleerd:

“Nederland staat er daarbij, ondanks de omvangrijke vergrijzingsopgave, relatief goed voor. Aan de vooravond van de crisis waren de overheidsfinanciën redelijk op orde en de afgelopen decennia zijn belangrijke structurele hervormingen doorgevoerd.”

17.10 uur: CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma in reactie op het uitlekken:

“Dat is buitengewoon teleurstellend. Het is onhandig dat het nu op straat ligt.”

17.08 uur: De cijfers:
- Begrotingstekort: 17,8 miljard euro, -2,9 procent bbp
- Totale inkomsten: 231,9 miljard
- Totale uitgaven: 245,3 miljard
- Ombuigingen: 7,9 miljard euro
- Investeringen: 2 miljard
- Economische groei: 1 procent
- Werkloosheid: 406.000

17.07 uur: Het kabinet waarschuwt in de Miljoenennota dat er voor de komende jaren geen koopkrachtgaranties zijn te geven en dat de economische groei in Nederland wel eens tegen zou kunnen vallen:

De komende jaren zal de koopkracht onder druk staan. De ingetreden vergrijzing en het meerjarige proces van schuldafbouw zullen een drukkend effect hebben op de economische groei.

17.05 uur: De zorgkosten in Nederland zullen fors gaan stijgen, zo waarschuwt het kabinet in de Miljoenennota. Volgens de Europese Commissie stijgen de overheidsuitgaven aan AOW en zorg in Nederland met bijna 10 procent (BBP). Dat is een sterkere toename dan in andere EU-landen.

17.02 uur: Reactie van de directeur Communicatie van het ministerie van Financiën:

Twitter avatar dolstra Remco Dolstra Heb net proefgedraaid met voor devices geschikte prinsjesdag2011.nl site. Morgen 14 uur online. Handig om begrotingsstukken binnen te halen!

17.00 uur: Het kabinet gaat uit van een magere groei van 1 procent. De werkloosheid daalt naar 406.000. (NOS)

16.59 uur: Staatssecretaris Bleker van Landbouw noemde de uitlekken voor de camera’s van de NOS “hoogst ongelukkig”.

16.59 uur: Het ministerie van Financiën noemt het een “hele stomme fout” dat de stukken nu al online staan. “Er wordt veel voorbereid voor Prinsjesdag. Dingen worden dan ook klaargezet voor internet. We zoeken nog uit hoe en wie en waarom….”, zegt een woordvoerder. (NOS)

16.57 uur: Het ministerie van Financiën heeft toegegeven dat het hun fout is. (Radio 1)

16.54 uur: ChristenUnie-partijleider Arie Slob: “Ik wil opheldering. Kabinetsbeleid is deze weken toch al niet optimaal. Nu komt dit er nog eens bij. Ik vind dat jammer.”

16.52 uur: Het begrotingstekort bedraagt 2,9 procent.

16.52 uur:

Twitter avatar APechtold Alexander Pechtold Gaat lekker met die overheids ICT … Miljoenennota online!

16.50 uur: Donner:

“Iemand moet dat ding op die site gezet hebben. Daar ga ik op terugkomen.”

16.47 uur: Minister Donner van Binnenlandse Zaken en ICT:

“We gaan eerst eens kijken wat er gebeurd is. Voordat ik er iets over kan zeggen.”

16.46 uur: De zorgtoeslag gaat voor een groot gedeelte van de Nederlanders omlaag, evenals de huurtoeslag.

16.43 uur: de Nederlandse Staat heeft respectievelijk 17 en 18 procent rendement behaald op de staatssteun aan ING en Aegon. Dat betekent dat de Staat achteraf gezien flink verdiend heeft aan het steunen van deze twee financiële bedrijven. (NOS)